Partijen slordig met principes inzake de jacht

Alle ferme standpunten in het verleden ten spijt, lijkt er in de Kamer geen meerderheid te vinden voor afschaffing van de plezierjacht....

HET PAARSE regeerakkoord meldt niets over de bescherming van flora en fauna, en tijdens de plenaire behandeling van de Flora- en faunawet op 2 oktober gaven zegge en schrijve twaalf van de 150 parlementsleden blijk van hun belangstelling voor het onderwerp. De rest had kennelijk andere verplichtingen of domweg geen interesse.

En toch zal er door het gehele parlement een oordeel geveld moeten worden over de wijze waarop flora en fauna beschermd zullen worden.

Er is al veel over gezegd, en de emoties lopen vaak hoog op over dit heikele onderwerp. Heikel omdat discussies over onze fauna kennelijk onlosmakelijk met de jacht verbonden zijn, waardoor 90 procent van het wetsvoorstel niet over planten en dieren gaat, maar over jagers.

Wie benieuwd is naar de uitkomst van de stemming, zou de verkiezingsprogramma's er eens op na kunnen slaan. De Partij van de Arbeid belooft met zoveel woorden de plezier- of benuttingsjacht af te schaffen. In een vlammende brief van 24 februari 1994 (kort voor de laatste Kamerverkiezingen) liet lijsttrekker Wim Kok er geen enkel misverstand over bestaan: 'Op onschadelijke diersoorten mag onder geen beding gejaagd worden. De PvdA zal zich ervoor inzetten de wet zodanig te wijzigen dat aan alle in het wild levende dieren de bescherming wordt geboden waar zij recht op hebben.'

Fractiespecialist Willie Swildens bevestigde die stellingname in een interview met diverse regionale kranten op 25 augustus jongstleden: 'Het is een principiële kwestie (. . .) Uitgangspunt van de wet is de bescherming van in het wild levende dieren. Dat betekent ''geen jacht, tenzij''. Ik zie geen enkele reden om voor haas, konijn, fazant, patrijs, wilde eend en houtduif een uitzondering te maken.' In het wild levende dieren kunnen dus onvoorwaardelijk op de PvdA rekenen.

Ook het verkiezingsprogramma van D66 belooft afschaffing van de plezierjacht, en GroenLinks, SP en RPF voelen eveneens niets voor een voortzetting van jacht-zonder-noodzaak.

Voeg daarbij het diervriendelijke standpunt van een aantal ouderenpartijen, en er is een stevige meerderheid om de plezierjacht eindelijk geheel af te schaffen. Althans: daar zag het tot voor kort naar uit.

De PvdA blijkt een volledige ommezwaai te hebben gemaakt. De 6 soorten (1,9 miljoen slachtoffers per jaar) mogen nu ineens van de PvdA vrij bejaagd blijven. Zelfs een amendement om de patrijs (een bedreigde diersoort) te beschermen tegen de jagers kan niet rekenen op steun van de PvdA. Net zomin als een amendement dat een verbod vraagt op de barbaarse drijfjacht op wilde zwijnen - een vorm van divertissement waar onder anderen kroonprins Willem Alexander een verklaard liefhebber van is.

'Noem het koehandel', zei Swildens tijdens het debat. 'Maar mijn partij wil hoe dan ook dat de Flora- en faunawet er nu komt, en dus is dit het hoogst haalbare voor ons.' Weg principiële keuzes, weg mooie beloftes.

Ook bij D66 heeft men moeite het verkiezingsprogramma uit te voeren. Niet omdat fractiespecialist Bob van den Bos niet zou willen, integendeel. Maar onder leiding van fractielid Pieter ter Veer wordt er een actieve pro-jachtlobby gevoerd binnen D66 die er waarschijnlijk toe zal leiden dat de fractie verdeeld gaat stemmen.

De kans is groot dat een bijzonder slechte wet (de Kamer kwam met meer dan 100 wijzigingsvoorstellen) ingevoerd zal worden omdat een aantal politici haast heeft gekregen, en de zaak deze regeerperiode wil afronden. En dat alles onder het weinig aansprekende mom van: 'als het niet gaat zoals het moet, dan moet het maar zoals 't gaat.'

Dat betekent dat 90 procent van de jachtbuit in stand blijft. Lokale jagersclubs krijgen zelfs (nota bene op initiatief van de PvdA) een wettelijke status als 'faunabeheereenheden', en voor de 'beschermde' diersoorten zijn zoveel uitzonderingsbepalingen mogelijk dat ze in feite nog minder bescherming genieten dan onder de oude jachtwet het geval was.

Nu al is het zo dat van de 'niet-bejaagbare' knobbelzwaan er elk jaar 5.000 geschoten worden op speciale vergunning, en van de eveneens 'niet-bejaagbare ree' 10.000. In de nieuwe wet worden 'niet-bejaagbare' dieren nog minder beschermd.

Zo kunnen bijvoorbeeld Gedeputeerde Staten besluiten vergunning te verlenen om op Tweede Paasdag op een begraafplaats eekhoorns te doden met gifeieren. Een hypothetisch geval dat echter wel aangeeft dat de eekhoorn in de nieuwe wet in ten minste vijf opzichten slechter af is dan in de oude jachtwet, die dit voorbeeld op alle punten onmogelijk maakte. En zo zijn er nog tal van verslechteringen te noemen van de nieuwe wet die in veel opzichten het tegendeel bewerkstelligt van de 'enorme' verbetering die de indieners hebben beoogd.

Als het waar is dat de PvdA-fractie van mening is dat er 'een wereld te winnen' is, dan zal de fractie toch ten minste de heldere beloftes uit het recente verleden moeten waarmaken wil ze niet het verwijt krijgen kiezersbedrog te plegen.

Bij de stemming over de Flora- en Faunawet zal blijken of de fractie iets voelt voor het beschermen van zes vogelvrije diersoorten of dat de fractie zelfs de jacht op bedreigde dieren en de walgelijke jacht op opgejaagde en bijgevoerde wilde zwijnen blijft steunen.

En als binnen D66 de fractiediscipline doorbroken wordt door een paar jachtvriendelijke Kamerleden, waarom zou datzelfde dan niet het geval kunnen zijn voor een aantal diervriendelijke leden binnen CDA, VVD, GPV en SGP?

Het wordt nog spannend zo kort voor de opening van het jachtseizoen. En de Kamerverkiezingen die binnen zeven maanden worden gehouden.

Niko Koffeman is bestuurslid van de Faunabescherming.

Meer over