Parijs is zijn botte obers beu

Parijs heeft het moeilijk, toeristen kiezen vaker voor andere steden. De onbeleefdheid van horecapersoneel zou weleens een reden kunnen, denkt de stad. Tijd voor een charmeoffensief.

PARIJS - Nog niet zo lang geleden stapte de Spaanse toerist Alberto Riberio met zijn gezin een gezellig ouderwetse bistro in Parijs binnen, om de hoek bij Place de la Bastille. Hij vroeg een ober of ze konden gaan zitten. 'Kijk om je heen', antwoordde die kortaf. 'Je ziet lege tafeltjes, toch?' Toen het gezin in gebrekkig Frans eten probeerde te bestellen, rolde de ober met zijn ogen. Later volgde er onenigheid over het al dan niet omruilen van een verkeerd gerecht.


'Over het algemeen zijn de Fransen best vriendelijk en hulpvaardig', zegt Riberio, wiens gezin verder een prettig verblijf heeft gehad. Maar wat er in die bistro gebeurde, voegt hij eraan toe, 'dat was een herinnering aan hun onbeschofte reputatie'.


Is het imago van de onvriendelijke Fransman terecht of snappen toeristen gewoon niks van Fransen? Het is een eeuwig terugkerende vraag die opnieuw inzet is van een debat. Dit keer is de aanjager de Dienst voor Toerisme van Parijs. Die doet een schepje boven op een al lopend charmeoffensief om het imago van de Fransen in het algemeen en de Parijzenaren in het bijzonder op te poetsen.


Parijs moet aardiger voor toeristen worden. En dus zijn er de afgelopen tijd nog eens 20 duizend folders verspreid in cafés, hotels, winkels en taxi's met de titel Do You Speak Touriste?, een handleiding waarin duidelijk wordt gemaakt hoe je toeristen op een beschaafde manier welkom kunt heten. In juli werden al 35 duizend exemplaren uitgedeeld.


De Britten, zo luidt het advies in de handleiding, willen graag bij hun voornaam worden genoemd. Japanners moet je geruststellen. Spanjaarden vinden het vooral belangrijk dat mensen aardig zijn ('Ik ben het daarmee eens', zegt Riberio). Amerikanen hechten nogal aan hun smartphones en tablets en hunkeren naar wifi. En Nederlanders zijn hoffelijk, direct en informeel in de omgang. Ze zijn altijd in voor een leuke plek om te winkelen, dus geef hen daarover tips, dat wordt gewaardeerd, aldus de folder.


30 miljoen

'Het doel is om het slechte imago te bestrijden en de kwaliteit van het ontvangst van toeristen te verbeteren', zegt François Navarro, woordvoerder van het Parijse toeristenbureau. 'Met 30 miljoen toeristen per jaar zijn we de drukstbezochte stad ter wereld. De meeste toeristen zijn tevreden, maar we kunnen meer doen.'


Hoeveel meer precies, valt nog te bezien. Paul Kappe, eigenaar van Brasserie de l'Isle Saint-Louis, achter de Notre Dame, haalt onverschillig zijn schouders op bij het zien van de folder. 'Het begint al met de aanname dat Fransen onaardig zijn', zegt hij. 'Nou ja, er zit wel een kern van waarheid in. Maar dit zal obers er niet van weerhouden om onaardig te zijn. Hun mentaliteit is 'waag het niet om me te storen tijdens mijn werk'.'


De imagocampagne komt op een precair moment. De Franse federatie van hotels en restaurants meldde deze maand een daling van het aantal toeristen met 10 procent ten opzichte van vorig jaar. Daarbij komt dat de concurrentie voor Parijs toeneemt, niet alleen van rivalen als Londen, New York en Barcelona, maar ook van toeristische bestemmingen in Azië. Vorig jaar bezocht meer dan 20 procent van alle toeristen wereldwijd, een stad in Azië: het continent verdiende ruim 250 miljard euro aan internationaal toerisme. Dat is 30 procent van wat in de hele wereld aan toerisme wordt verdiend, volgens een rapport van de Wereld Toerisme Organisatie, een onderdeel van de Verenigde Naties. Ter vergelijking: de Verenigde Staten verdienden 226 miljard aan toerisme. Frankrijk moest het doen met 54 miljard, dat is minder dan wat China en Spanje overhouden aan toerisme.


'Er is een gigantische economische wedstrijd gaande tussen de toerismehoofdsteden van de wereld', zegt Navarro. Nog maar 15 jaar geleden waren er volgens hem ongeveer 60 belangrijke bestemmingen. Nu zijn dat er meer dan 600. 'Als we onze service niet verbeteren', zegt hij, 'dan zullen we daardoor inkomsten verliezen.'


Maar is al die moeite echt nodig? Voor veel buitenlanders is Parijs toegankelijker dan ooit. Engels is het nieuwe Frans voor een leger jonge Parijse obers, die met gemak en soms zelfs met trots schakelen tussen talen zodra ze een buitenlands accent bespeuren. Desondanks is 'snobisme' amper een overblijfsel van het verleden te noemen. Ook de Fransen zelf klagen over een gebrek aan beschaving onder sommige van hun grotestadgenoten.


Natuurlijk kunnen toeristen zelf ook lomp zijn. 'Veel Amerikanen schreeuwen of ze begroeten je niet eens. En dan zeggen ze dat de Fransen hen onbeschoft hebben behandeld', zegt Karin Fawcett, de directeur van BonjourParis.com, een website die reizen aanbiedt naar Frankrijk en Parijs. 'Als je geen enkel gevoel voor cultuur hebt, zal je hier waarschijnlijk niet goed ontvangen worden.' Fawcett geeft toeristen het advies niet te luid te praten, niet te verwachten dat ze meteen worden bediend en beleefd te zijn. 'Met een simpel bonjour of s'il vous plaît kom je een heel eind.'


Meneer Kappe, van Brasserie de l'Isle Saint-Louis, zegt dat obers interactie met gasten leuk vinden. Maar hij beschimpt een advies uit het pamflet aan obers, die meer gastvrijheid zouden kunnen tonen door zich bij hun voornaam te laten noemen door Amerikanen. 'Dat doe je gewoon niet', zegt hij.


'In Amerika', zegt Kappe, 'kunnen obers zonder noemenswaardige reden ontslagen worden en moeten ze werken voor hun fooi, dus daar moeten ze wel aardig zijn. In Frankrijk kun je niet zomaar iemand op straat zetten als hij zijn werk niet goed doet. Als dat wel zo was, dan zouden de obers hier een stuk vriendelijker zijn.'


Pragmatische types, die Hollanders


Nederlandse toeristen zijn van het pragmatische type, zo valt in de folder Do You Speak Touriste? te lezen. De folder, waarvan in Parijs de afgelopen maanden 55 duizend exemplaren zijn verspreid in onder meer hotels, cafés en restaurants, speelt een belangrijke rol in het charmeoffensief dat de stad is begonnen. Hij geeft informatie over de toptien van buitenlandse toeristen in de stad. Zo verblijft de Nederlander gemiddeld 2,9 nachten in Parijs. Hij geeft per persoon 139 euro per dag uit - dat is 10 euro meer dan wat de Spanjaard gemiddeld doet, maar duidelijk minder dan wat de Braziliaan (167 euro), Chinees (171 euro) of de Japanner (186 euro) uitgeeft. Nederlanders gaan goed voorbereid op pad, zo valt te lezen, ze spreken vaak diverse talen ('op z'n minst Engels'), reizen veelal met z'n tweeën (27 procent) of met het gezin (25 procent) en eten het liefst om 18 uur. 'Ontbijt vanaf 8 uur.' De Notre Dame is populairder dan de Eiffeltoren. Toch moet de h¿telier niet alle advies overnemen. Onder het kopje 'Verwelkomen' geven de samenstellers taaltips: bonjour is 'god dag' in het Nederlands en bienvenue 'velkommen', zo staat er. De Belgische toerist daarentegen begroet je 's ochtends met 'goedendag', aldus de folder, en bienvenue is 'welkom'. Nederlands of Noors, in Parijs is het kennelijk een klein verschil.

Meer over