Paniek: radio B92 lijkt monddood

Wanneer Sonja Radenkovic vrijdagmiddag een e-mail leest van haar collega's van radio B92 in Servië, schrikt ze zich rot. Ze zit achter een computer in cultureel centrum De Balie in Amsterdam, waarvandaan berichten van het onafhankelijke radiostation via Internet worden verspreid....

Pas als Radenkovic roept: 'Ik wil een spoedvergadering!', begrijpt men dat er méér aan de hand is. De e-mail meldt dat alle mannen in Servië worden gemobiliseerd. Het hoofd van de Internet-afdeling van B92 is opgepakt. 'Hij is naar het leger gestuurd', zegt Radenkovic. 'Alle andere mannelijke journalisten zijn ondergedoken. B92 laat alleen nog muziek horen. We moeten overgaan op een noodscenario.'

In de nacht van dinsdag op woensdag hebben Servische politiemannen de radiozender in Belgrado uit de lucht gehaald. Het station was een van de laatste vrije media in Servië. In De Balie komen mediadeskundigen woensdag al bijeen om de berichten die B92-journalisten via satelliettelefoon of e-mail doorgeven, op Internet te zetten.

Programma's van het Servische station worden al een tijd over het net naar BBC World in Londen gestuurd, die ze over de satelliet terugzendt naar lokale stations in Servië. Ook de leiding van de Oostenrijkse radio heeft toegezegd elke dag 45 minuten lang berichten van B92 over de korte golf uit te zenden. Maar nu het erop lijkt dat de mannelijke journalisten zijn ondergedoken, is het onzeker of B92 nog programma's kan maken.

De informatiestroom dreigt te worden beperkt tot berichten die binnenkomen in Amsterdam. Maar het doorgeven van radio via Internet kan maar voor een beperkt aantal gebruikers. 'Donderdagavond raakte de site helemaal verstopt', zegt Marleen Stikker, directeur van de Maatschappij voor Oude en Nieuwe Media, die B92 steunt. Via een grote computer in de Verenigde Staten is de capaciteit vergroot.

Het bericht over de Servische mobilisatie heeft de rust in De Balie verstoord. Alle medewerkers komen bijeen aan een tafel, en vertegenwoordigers van de aanwezige media - een televisieploeg, radio- en krantenverslaggevers - schuiven dichterbij om geen woord te missen. Radenkovic krijgt een microfoon voor haar neus. Daarop schiet zij uit haar slof. 'Die journalisten moeten eruit! Zo kunnen we niet werken.' Iemand sust: 'Maar we hebben ze nodig.' Even niet, vindt Radenkovic.

Paul Staal van Press Now, een organisatie die onafhankelijke media in de Balkan steunt: 'Het komt er nu op aan zoveel mogelijk journalisten uit de regio op te sporen. Maar veel telefoonlijnen zijn stuk, mobiele telefoons werken slecht en in de regio zijn te weinig satelliettelefoons.'

Staal maakt zich vooral zorgen over de berichtgeving uit Kosovo. 'In Pristina wordt nu gemoord. De afgelopen tien dagen is Albanese kranten het werk onmogelijk gemaakt. Nu alle buitenlandse journalisten zijn vertrokken, kan Milosevic ongestoord zijn gang gaan.' Press Now zoekt naar journalisten in Macedonië en Albanië. Die moeten verslagen van gevluchte Kosovaren doorsturen.

Wanneer de objectieve berichtgeving door B92 ook echt stopt, hebben de Servische staatsmedia volgens Staal het rijk alleen. 'Zij laten na iedere NAVO-aanval grote aantallen burgerslachtoffers zien. Volgens NAVO-opperbevelhebber Clark werden al na de eerste aanvalsronde beelden van doden en gewonden geënsceneerd.'

Meer over