Nieuwscorona-uitkeringen

Paniek onder miljoenen Amerikanen: houden ze hun corona-uitkering wel?

Tenzij er een wonder gebeurt, kunnen zo’n 30 miljoen Amerikanen straks niet meer pinnen, geen huur meer betalen en niet meer naar de supermarkt. Vrijdag stopt de uitkering die vanaf maart is uitgekeerd aan mensen die geen baan meer hebben sinds de corona-uitbraak.

Een activist juicht nadat demonstranten in Washington met een vrachtwagen met een muziekmakende band erop de weg hebben geblokkeerd naar de woning van Mitch McConnell, de leider van de Republikeinse meerderheid in de Senaat. De betogers eisen dat de corona-uitkeringen na 31 juli worden verlengd. Beeld Jonathan Ernst / Reuters

De paniek is groot. Vier maanden lang hielden tientallen miljoenen Amerikanen het hoofd boven water door de 600 dollar werkloosheidsuitkering per week die de federale overheid gaf bovenop de karige standaarduitkering. Maar die gift nadert zijn einde. Op vrijdag 31 juli worden voorlopig de laatste corona-uitkeringen gestort op de bankrekeningen van circa eenvijfde van de Amerikaanse beroepsbevolking. In veel staten hebben Amerikanen afgelopen week al hun laatste cheque gekregen.

‘De situatie is verschrikkelijk. Mijn generatie hangt aan een zijden draadje’, zegt de 19-jarige Brandon Humberston, die zijn werk als kok in een Mexicaans restaurant verloor ten gevolge van de pandemie, tegen de BBC. ‘We hopen maar dat onze overheid Amerikaanse arbeiders niet laat omkomen van de honger’, valt Courtney Henley hem bij. Zij runt een Facebookgroep die Amerikanen helpt om overheidssteun aan te vragen. Volgens haar is ‘totale paniek’ uitgebroken onder mensen die afhankelijk zijn van de corona-uitkering om te overleven. 

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Politiek gevecht

De wanhoopskreten hebben de Republikeinen en Democraten uiteraard bereikt, maar een politieke oplossing is desondanks nog niet nabij. De twee partijen staan lijnrecht tegenover elkaar. De Republikeinse Partij is onderling ook nog eens verscheurd over de vraag hoelang ze werklozen moeten blijven helpen en met hoeveel geld.

Maandag presenteerde de Republikeinse leider van de Senaat, Mitch McConnell, een corona-steunpakket van 1.000 miljard dollar. Dat geld gaat deels naar zaken als coronatesten en scholen, maar ook deels naar werkloosheidsuitkeringen. Die uitkeringen worden wat de Republikeinen betreft in september en oktober verminderd van 600 naar 200 dollar per week. Daarna moet er een uitkering komen die 70 procent van het laatstverdiende loon dekt.

De gedachte daarachter is niet onlogisch. Volgens Republikeinen worden veel Amerikanen nu niet gestimuleerd om aan het werk te gaan, omdat hun uitkering hoger is dan wat ze in het verleden verdienden. ‘Het bedrag van 600 dollar was een one-size-fits-all-oplossing die niet goed blijkt te werken’, zei Kevin McCarthy, de leider van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden, woensdag. Kleine ondernemers, zoals restauranthouders, klagen dat zij geen personeel meer kunnen vinden dat bereid is om te komen werken. Hij is daarom voor het afslanken van de corona-uitkering.

De Democraten zijn daarentegen fel voorstander van het in stand houden van de regeling, omdat die juist in het leven is geroepen om ontslagen mensen veilig thuis te laten blijven terwijl het virus rondwaart in de VS. Nu het aantal coronabesmettingen in veel staten weer toeneemt en bedrijven hun deuren (weer) sluiten, is zo’n uitkering harder nodig dan ooit, redeneren de Democraten.

‘Dit is een noodsituatie', zei de Democratische oppositieleider Nancy Pelosi eerder deze week toen ze het voorstel van de Republikeinen van tafel veegde.  ‘Ik snap niet wat ze tegen Amerikaanse arbeidersfamilies hebben.’ 

‘Het gaat geweldig’

Werkloze arbeiders zoals Humberston voelen zich inderdaad in de kou gezet door Republikeinen. Het idee dat een lagere uitkering hen zou aanzetten tot werk is voor hem theoretisch gebabbel. ‘Welk werk? Dat is juist het probleem: er is geen werk, nergens.’ Volgens hem zijn werkgevers in zijn staat Oregon juist bang om mensen aan te nemen vanwege de pandemie.

De gevolgen zijn groot. Miljoenen werkloze Amerikanen als Humberston moeten na vrijdag zien te overleven van de gewone werkloosheidsuitkering van de staat, die soms niet boven de 150 dollar per week uitkomt. Ook in de VS is dat te weinig om huur te betalen en boodschappen te doen.

Een oplossing is er voorlopig niet. Door het geruzie tussen Republikeinen en Democraten gaat het weken, misschien zelfs maanden duren voordat er een akkoord is over een nieuw economisch steunpakket. De Republikeinen hebben de stemmen van de Democraten nodig om hun recente voorstel door het Congres te loodsen, maar de Democraten weigeren vooralsnog. Zij willen in ieder geval dat de corona-uitkeringen op 600 dollar blijven en willen in totaal ook veel meer geld – 3.000 miljard dollar – om de coronacrisis het hoofd te bieden. 

Maar volgens de Republikeinen – en ook sommige economen – is het gewoon niet vol te houden om de economie zo lang te stutten met overheidsgeld. De corona-uitkeringen waren bedoeld om Amerikanen op korte termijn overeind te houden. In elk geval totdat de corona-uitbraak onder controle was en bedrijven weer open konden. Maar het gevecht tegen het virus duurt langer dan iedereen had gedacht.

President Trump hoopt ondertussen op een wonder en schetste ook in zijn  persbriefing afgelopen week een zeer rooskleurig beeld van de economie. ‘Het gaat geweldig, het gaat echt de goede kant op, ook met de werkloosheidscijfers.’ Het valt te betwijfelen of zijn optimisme de paniek onder miljoenen Amerikanen kan temperen.

Hoe zit het met coronasteun in Nederland?

Eind augustus wil het kabinet beslissen of er een derde steunpakket komt voor het Nederlandse bedrijfsleven. Het huidige noodhulpprogramma, met onder meer de loonkostensubsidieregeling NOW en inkomenssteun voor zzp’ers, loopt op 1 oktober af. 

Voor het zomerreces leek het kabinet niet genegen de steunmaatregelen zomaar te verlengen. De regering hoopte in eerste instantie dat de corona-uitbraak slechts enkele maanden zou duren en dat de economie zich daarna snel zou herstellen. 

Al voordat het Binnenhof met vakantie ging was duidelijk dat dit ‘best case’-scenario achterhaald was. De financieel- en sociaal-economische ministers Hoekstra, Koolmees en Wiebes lieten bij de aankondiging van het tweede steunpakket doorschemeren dat ze de Nederlandse economie niet eeuwig overeind kunnen houden met belastinggeld. 

Een derde pakket zal, als het er al komt, sowieso een stuk soberder zijn dan de vorige. Als de coronapandemie tot ver in het najaar aanhoudt, zal de economie zich aan de nieuwe realiteit moeten aanpassen, was hun boodschap eind mei. De Nederlandse overheidsfinanciën lagen er aan het begin van de coronacrisis weliswaar florissant bij, maar het kabinet heeft sindsdien al 37 miljard euro uitgegeven aan speciale steunmaatregelen. Dat is exclusief tientallen miljarden euro’s aan belastingderving en extra uitgaven aan reguliere werkloosheidsuitkeringen (bijstand en WW). Het begrotingstekort zal dit jaar volgens de recentste CPB-raming uitkomen op 68 miljard euro. 

Meer over