Palmpalmpasen (3)

Morgen is de grote dag: Nederlandse premi van The passion of the Christ, drie dagen vde Palmzondag...

Kun je eigenlijk over een film schrijven die je niet hebt gezien?

Vroeger rustte daar vanwege het beroepsethos een zwaar taboe op. Je deed 't misschien wel 's, maar nog afgezien van de doodsangst dat 't zou uitkomen, had je nog dagen een journalistiek schuldgevoel.

Volgens mij moedigen producenten en distributeurs de recensenten tegenwoordig juist aan om eerst te schrijven en dan pas te kijken, want omgekeerd vrezen ze stukken over 'mise-en-sc', 'cameravoering', 'montage' en andere geleerde woorden, waarmee het publiek bij voorbaat de zaal uitgejaagd wordt.

V voorafstukken, daar houden ze van in de business. Dat de film 38 miljoen heeft gekost.

Dat gedurende de opnamen, die trouwens meer dan 300 dagen in beslag hebben genomen, dagelijks voor de 250 man cast en crew duizend kadetjes zijn gesmeerd. En dat voor het bloed, dat gezien het onderwerp nogal rijkelijk moest vloeien, in het totaal onder andere 7800 liter tomatensap moest worden aangevoerd.

Uit alle mededelingen die me over The passion dus al hebben bereikt, kan ik opmaken dat Mel Gibson, de regisseur, nadrukkelijk heeft gekozen voor de martelaar in Jezus. Niet de softe messias van de bergrede en van de mensvriendelijke wonderen (en ook niet de norse activist uit Vangelo secondo Matteo van Pasolini) maar het slachtoffer dat van meet af aan weet dat hij voor het slachtofferschap in de wieg is gelegd.

Want wie even zou willen denken aan de oudtestamentische Abraham die op bevel van onze lieve heer bijna zijn zoon Isaak had geslacht: het geval Jezus lag natuurlijk fundamenteel anders. Op het moment dat Abraham al met het hakmes door de lucht zwaaide, kwam de engel des heren (net bijtijds) zeggen dat het niet hoefde, want god had het meer als een examenopgave bedoeld.

Maar bij Jezus kwam geen engel tussenbeide. Hij had er op 't laatste moment nog wel van af gewild ('Mein Vater, ist's mch, so gehe dieser Kelch von mir', laat Bach hem vertwijfeld zingen) maar helaas: van Judas en de Romeinen tot en met Barrabas en de joden van Jeruzalem, was alles al voorzegd, dus daar hielp geen moederlief meer aan.

Mel Gibson schijnt hem daarom te laten lijden, folteren, pijnigen, kwellen en afbeulen dat de stukken en de bloedspatten er vanaf vliegen, want zo moet de reality zijn geweest, en niets is vandaag de dag zo heilig als de reality, daar heeft zelfs Jezus nooit aan kunnen tippen.

In allerlei glijerige en handgeweven radio-en televisieprogramma's (RKK, IKON, NCRV) heb ik al veel glijerige en handgeweven godgeleerden over het 'waarheidsgehalte' en over de werfkracht van de film horen discussin.

Vergis ik me als ik zeg dat de orthodoxen er weinig van moeten hebben, dat de vrijzinnigheid er wel brood in ziet, en dat de katholieken er pap van lusten? De titelrol, Jim Daviezel geheten, was bij de paus zoals de Jezus van Tegelen na het passiespel altijd zijn opwachting mag maken bij de bisschop van Roermond.

De papen hebben altijd meer van spektakel gehouden dan van Bach.

Als ik lees hoe lang Jezus er in de film over doet om door die paar straten naar Golgotha te worden geslagen, heb ik het idee dat het geweld in het verhaal van private Ryan misschien toch iets functioneler was. De evangelisten beperkten zich alle vier tot een paar regels.

En Bach wist wat er dramatischer inhakte dan al het reality-sadisme: de hoon van het volk. Dus zingt zijn koor Gegr seist du, Judenk. En hoewel ik de film niet ken, weet ik zeker dat Mel Gibson daar nooit tegenop kan.

Mij op Palmzondag, ei koerei, niet gezien in de bioscoop.

Meer over