Pakistaans offensief is Tora Bora-revisited

Van 'het succesje' waarmee het Pakistaanse leger zijn offensief tegen Al Qa'ida in Waziristan had afgesloten, bleef dinsdag maar weinig over....

Toen het Pakistaanse leger eind februari met 7500 man Waziristan in trok, waren de verwachtingen hoog gespannen. Het grootste offensief tegen Al Qa'ida tot op heden! President Pervez Musharraf moest Osama bin Laden wel in het vizier hebben.

Musharraf voedde half maart zelf de geruchten, toen hij tegen CNN zei dat zijn manschappen 'een doelwit van grote waarde' hadden omsingeld. Anonieme officieren gaven tekst en uitleg: Ayman Al Zawahiri, de tweede man van het terreurnetwerk, zat in de tang. Later schatten ze in dat het ging om Tahir Joeldasjev, de leider van de terreurgroep Islamitische Beweging van Oezbekistan en Nummer 10 in de hirchie van de Al Qa'ida-top.

Afgezet tegen dat alles is de Al Qa'ida-spion in Wana, met alle respect, een erg kleine vis.

De Pakistaanse generaal-majoor Shaukat Sultan bracht dinsdag zelf het teleurstellende nieuws. Zijn eerdere verklaring over Abdullah was een vergissing geweest, gebaseerd op verkeerde informatie. De foto van Abdullah was getoond aan de bij Wana gearresteerde strijders, maar geen van hen had hem herkend.

In de reconstructie die het Pakistaanse leger geeft van de slag in Waziristan is een sleutelrol weggelegd voor een tunnelsysteem dat zich over twee kilometer uitstrekt. De belegerde veste van de Al Qa'ida-strijders geschat op wel 500 man kende een ondergrondse ontsnappingsroute. Bijna vijftig soldaten waren gesneuveld voor de nooduitgang werd ontdekt. Ook coalities met stamleiders, onontbeerlijk om in het onherbergzame gebied te opereren, hadden geen baat.

Het Waziristan-offensief heeft zo bezien veel weg van een Tora Bora revisited: eind 2001 wist de Al Qa'ida-top door de gangenstelsels in die Afghaanse bergrug te ontsnappen aan het Amerikaanse leger en de ingehuurde Afghaanse krijgsheren.

Het bevel van Musharraf om Waziristan in te trekken was niet zonder risico. De radicale islamisten genieten veel steun onder de Pathaanse stammen die daar wonen en een opstand is zo ontketend. Religieuze leiders in Islamabad riepen terstond op tot een jihad tegen de president. Ook Ayman Al Zawahiri zelf trok een lange neus naar zijn achtervolgers en bracht een cassette-preek van gelijke strekking uit. Waarom deed Musharraf het dan toch?

Om Washington te plezieren, luidt een verklaring. Na 11/9 hebben de VS Musharraf onder druk gezet om hard op te treden tegen de groepen terroristen die zich in zijn land schuilhouden. Het heeft geleid tot de opzienbarende arrestatie van Khalid Sheikh Mohammed,het brein achter de vliegtuigaanslagen in New York en Washington. Maar die actie dateert alweer van een jaar geleden. Bovendien had Musharraf iets goed te maken voor de amnestie die hij heeft verleend aan Abdul Qadeer Khan, de zwarthandelaar in kennis over kernbommen.

Maar Islamabad-watchen is duivels moeilijk. Het krachtenspel tussen Musharraf, de legertop, de top van de geheime dienst ISI en de islamitische partijen laat zich moeilijk duiden. Feit is wel dat zich onder de 167 arrestanten in Waziristan 73 buitenlandse strijders bevinden Afghanen, Arabieren, Oezbeken, Tsjetsjenen en Oeigoeren. Dat riekt naar de internationale terroristenbrigade die Osama bin Laden sinds zijn verblijf in Afghanistan omringt.

Meer over