Paars riep Rekenkamer op matje

Het tweede kabinet-Kok heeft de Algemene Rekenkamer ervan beschuldigd tegen de Betuwelijn te zijn. Tijdens een ministerraad in maart 2001 waarbij de Rekenkamer speciaal was uitgenodigd, werd de president Saskia Stuiveling en de andere collegeleden van het onafhankelijk instituut daarover de mantel uitgeveegd....

Dit blijkt uit gesprekken met betrokkenen, die vanwege hun geheimhoudingsplicht over gebeurtenissen in de ministerraad, niet met naam genoemd willen worden. Volgens aanwezige ministers maakte vooral minister Netelenbos van Verkeer de Rekenkamer verwijten over 'vooringenomenheid'. De bewindsvrouw had zich geërgerd aan een interview in het Rekenkamer-jaarverslag waarin een onderzoeker kritiek uit op het ministerie van Verkeer. Na afloop verliet de delegatie ontdaan over de Trêveszaal.

De Rekenkamer publiceerde de afgelopen jaren drie kritische rapporten over de Betuwelijn. De laatste, van afgelopen woensdag, is voor de Tweede Kamer aanleiding een parlementair onderzoek te beginnen naar de financiële risico's van de Betuwelijn en de Hogesnelheidslijn (HSL).

De aanwezigen beschrijven hoe Stuiveling niet alleen kritiek kreeg op onderzoeken over de Betuwelijn maar ook op persberichten die de Rekenkamer met de onderzoeken meestuurde. Deze zouden te scherp van toon zijn. Ongeveer alle aanwezigen deelden die klacht en verweten de Rekenkamer in de media te willen scoren.

Stuiveling reageerde door een doos rapporten met de bijbehorende persberichten de week erna naar de ministerraad te sturen. Ze daagde het kabinet uit aan te geven waar het misgegaan was. Het kabinet liet niets van zich horen.

Henk Koning, oud-president van de Rekenkamer, vindt het onverstandig dat de hele Rekenkamer-top bij het kabinet verscheen. 'Zo maak je de Rekenkamer kwetsbaar.' Koning had in zijn tijd alleen contact met de premier of met individuele ministers. De kritiek komt hem overigens wel bekend voor. Premier Lubbers sprak hem destijds ook aan op persberichten van de Rekenkamer.

De betreffende ministerraad werd in 2001 niet voorgezeten door premier Kok, maar door vice-premier Jorritsma. 'Dat verklaart veel', reageert Koning. Ze heeft een historie met de Rekenkamer. Zo herinnert hij zich hoe Jorritsma bij een eerdere bijeenkomst over het kritische Rekenkamerrapport over de Bijlmerramp in woede ontstak. 'Toen moest Netelenbos haar nog kalmeren', zegt Koning.

Koning vindt dat de Tweede Kamer geïnformeerd had moeten worden over de vertrouwelijke bijeenkomst. Ook had de Rekenkamer de bijeenkomst moeten melden in het jaarverslag van 2001. Dit om de Rekenkamer te wapenen tegen verdere kritiek van het kabinet.

Meer over