Paars II

Het tweede, paarse kabinet Kok dat maandag officieel van start gaat, oogt als een capabele, evenwichtige ploeg. Bijna alle (kandidaat-)ministers zijn vertrouwd met het parlementaire werk en vrijwel iedereen heeft bestuurlijke ervaring....

Zorgwekkend is het ontbreken van aanstormend nieuw talent. Vooral het PvdA-smaldeel lijdt daaraan. Met Pronk, De Vries en Peper zijn de wezen van Den Uyl daarentegen nog steeds sterk vertegenwoordigd in het kabinet. Maar van de huidige Kamerfractie vonden Kok en Melkert kennelijk niemand rijp voor een sprong in het diepe.

De benoeming van Peper op Binnenlandse Zaken is opmerkelijk. Vanwege diens eigenzinnige persoonlijkheid natuurlijk. Maar ook omdat Peper zich, anders dan Kok en Melkert, als een voorstander van politiek-bestuurlijke vernieuwing heeft laten kennen. De 'half-gekozen' burgemeester die door D66 in het regeerakkoord kwam, krijgt onder zijn bewind een eerlijke kans.

Een groot aantal departementen is van politieke kleur verschoten. Paars II zal dus een echte nieuwe start moeten maken ook al omdat de helft van de oude ministersploeg vertrekt. Het aantal vrouwen stelt teleur. Maar dat wordt deels gecompenseerd doordat Borst en Jorritsma de steek van vice-premier zullen dragen. De licht ontvlambare Jorritsma wil die taak à la Dijkstal vervullen, maar dat zal gezien het grote aantal sterke (PvdA-)mannen niet eenvoudig zijn..

De portefeuille-verdeling is goed verdedigbaar. D66 betaalt een prijs voor het extra ministerie voor Van Boxtel. Volksgezondheid en Landbouw zijn echter geen 'lichte' maar juist buitengewoon lastige ministeries. Als de bewindslieden van D66 hun zaken niet tot in de puntjes op orde krijgen, lopen zij grote politieke risico's.

Het (terechte) verlies van Onderwijs daargelaten, is de PvdA sterker geworden aan het - electoraal interessante - binnenlandse front. Als toch weer Pronk en - nogal intrigerend - Netelenbos hun nieuwe vak verstaan, kunnen zij bewijzen dat de 'kwaliteit van de samenleving' niet alleen over werk en sociale rechtvaardigheid gaat, maar over milieu en een vooruitziend beheer van landschap en ruimte.

De VVD komt weer met sterke ministers en heeft in de buitenlandhoek aan invloed gewonnen. Dat is opmerkelijk gezien de euroscepsis die de VVD de laatste jaren ten toon heeft gespreid. Maar na het vertrek van Bolkestein zullen de liberalen zich waarschijnlijk snel voegen in de oude consensus over het buitenlands beleid.

Zo niet, dan kan Kok altijd nog corrigeren. Gezien de sterke, wellicht botsende karakters in zijn nieuwe ploeg, zal de ervaren premier in Paars II toch net iets nadrukkelijker de primus inter pares moeten zijn.

Meer over