Paars compromis over financieringstekort

PvdA, VVD en D66 willen een fors deel van eventuele financiële meevallers de komende vier jaar inzetten voor een snelle daling van het financieringstekort....

Van onze verslaggevers

DEN HAAG

Tijdens moeizame onderhandelingen over het financiële beleid is gisteren tot dit compromis besloten. Het is de eerste stap op weg naar een financieel beleid voor het tweede paarse kabinet. Maar er liggen nog aanzienlijke meningsverschillen, die de komende dagen moeten worden uitgevochten.

De drie partijen leggen zich neer bij een economische groei van 2 procent. Plannen om voor het jaar 1999 een groei van 3 procent te ramen, zoals de PvdA wilde, zijn van de baan.

In het behoedzame scenario van 2 procent komt het financieringstekort over vier jaar automatisch uit op circa 1.2 procent. De VVD, steeds voorstander van het terugbrengen van het financieringstekort tot 1 procent, legt zich hierbij neer. Voorwaarde is dat bij een hogere groei dan 2 procent de meevallers worden gebruikt om het financieringstekort tot onder de 1 procent terug te brengen. Over de exacte hoogte van het tekort in 2002 wordt vandaag verder onderhandeld.

In Paars I werd uitgegaan van de zogeheten Zalmnorm, volgens welke meevallers per definitie gingen naar verlaging van het financieringstekort en lastenverlichting. Paars II versoepelt dankzij het gisteren gesloten compromis de strakke Zalmnorm.

De drie partijen strijden nog om de hoogte van de bezuinigingen en de uitgaven voor nieuw beleid. De PvdA houdt vast aan een bedrag van acht tot negen miljard voor zorg, onderwijs en gerichte steun aan de laagstbetaalden. De VVD vindt dat daarvoor te weinig wordt bezuinigd. Er ligt een lijst van bezuinigingen van ruim zes miljard. 'De balans is zoek', aldus een prominente VVD'er.

Vooral PvdA en VVD verwijten elkaar onbeweeglijkheid. VVD en D66 willen vijfhonderd miljoen uitgeven aan steun voor de minima. De PvdA eist een miljard. 'De andere weg is een onbegaanbare', aldus een PvdA-er. Ook over bezuinigingen op Defensie en Ontwikkelingssamenwerking staan de partijen nog lijnrecht tegenover elkaar.

VVD en D66 kwalificeren de houding van de PvdA in het overleg als 'ondoorgrondelijk'. Ze vrezen dat de PvdA-fractie het haar onderhandelaar Wallage extra moeilijk maakt. 'De PvdA neemt geen millimeter terug van haar eisen voor nieuw beleid.'

Alle partijen tonen grote bezorgdheid over de extra uitgaven in de gezondheidszorg. De kans dat er 2 procent per jaar meer komt, wordt steeds kleiner. Vooral D66 had zich daar sterk voor gemaakt. Tot nu toe is slechts geld gevonden voor een netto groei van 1,4 procent.

De fractiespecialisten van de drie partijen hebben er in een brief aan de informateurs Kok, Zalm en Borst krachtig op aangedrongen alsnog geld vinden. Zij noemen het 'politiek en maatschappelijk onaanvaardbaar' als de 2 procent niet wordt gehaald.

De onderhandelaars werden het eens over de verdeling van de 25 miljard voor verbetering van de economie en infrastructuur tot 2010. Vijf miljard gulden gaat naar het openbaar vervoer, zoals tram- en treinverbindingen (light-rail). Vijf miljard is er voor aanleg van wegen, onder meer rond Schiphol en enkele regionale knelpunten.

Voor de bouw van tunnels, bruggen en andere maatregelen die nodig zijn om het milieu te ontlasten, is twee miljard uitgetrokken. Voor het gezond maken en houden van grote steden is vijf miljard beschikbaar, voor elektronische vernieuwing drie miljard. De herstructurering van de landbouw mag rekenen op drie miljard gulden.

Meer over