Bellen metCorrespondent VS

‘Overstroming komt het hardst aan bij mensen die het financieel het zwaarst hebben. Veel doden zaten vast in kelders’

Heftige regenval, veroorzaakt door overblijfselen van orkaan Ida, hebben overstromingen veroorzaakt in het noordoosten van de VS. Daarbij vielen zeker 25 doden, onder meer in New York, waar onze correspondent Maral Noshad Sharifi woont.

Ondergelopen straten in Queens. In dat stadsdeel in New York zijn tot nu toe de meeste doden gevallen. Beeld EPA
Ondergelopen straten in Queens. In dat stadsdeel in New York zijn tot nu toe de meeste doden gevallen.Beeld EPA

Ben jij oké?

‘Met mij gaat het goed. Gisteren, toen de regen begon, ging ik even naar buiten. Je denkt dat je als Nederlander wat gewend bent, maar het kwam écht met bakken uit de hemel. Gelukkig is mijn straat niet overstroomd. Ik appte mijn ouders gisteren: jullie zullen wakker worden met allerlei nare overstromingsbeelden uit Brooklyn, maar ik ben in orde.

‘Een aantal straten verderop, op een minuut of 10 lopen, stonden auto’s half in het water. Daar ben ik net even naartoe gelopen. Ik zag auto’s die door de stroming zijn meegesleurd en nu midden op straat staan. Er druppelde nog steeds water uit. De eigenaren hebben misschien niet eens door dat hun auto daar staat. Het water was inmiddels weg, maar het is in sommige straten nog een enorme bende. Overal ligt modder.

‘Ik sprak een paar bouwvakkers die buiten op een bankje zaten. Zij vertelden dat ze een hal waren binnengelopen en dat er overal poep lag omdat de riolering kapot was, waardoor alles van beneden naar boven was gespoten. Het stonk daar enorm. Die hadden zoiets van: sorry, wij gaan dit niet oplossen, en toen zijn ze maar op dat bankje gaan zitten in de zon.’

Elders in de stad zijn er doden gevallen doordat kelders zijn ondergelopen. De teller staat nu op twaalf. Wat doet dat met de stad?

‘Mensen zijn geschokt. Dit zijn wel heel veel doden door regenval, er was niet op gerekend dat dit zó uit de hand zou lopen. In het stadsdeel Queens zijn tot nu toe de meeste doden gevallen, daar stonden veel straten helemaal blank.

‘Het gaat natuurlijk ook om voorbereiding. Ik denk dat de stad inmiddels best gewend is aan ander extreem weer, zoals hittegolven. Maar als je dan ziet wat deze regenval bijvoorbeeld met de metro’s doet, waar het water alle kanten op spoot… Daar zijn de stations gewoon niet op gebouwd.

‘Ik werd pas serieus gewaarschuwd toen het al bezig was. Ik wist wel dat er regen zou komen, maar ik had gisteravond gewoon afgesproken met vrienden. Rond een uur of zes in de avond stuurde ik: grappig hoe we vanavond nul rekening hebben gehouden met het weer. Pas later op de avond kregen we op onze telefoon een melding: blijf binnen.’

Hoe gaat het nu verder?

‘De overheid is nu vooral met damage control bezig. Ze zijn kelders watervrij aan het maken. Veel treinen rijden niet, metrostations staan onder water. Ze moeten er nu eerst voor zorgen dat alle openbaarvervoerssystemen weer gaan werken.

‘Veelgehoorde kritiek is dat de stad beter moet nadenken over hoe ze de gevolgen van klimaatverandering kan dragen. Je ziet nu goed dat de gevolgen het hardst aankomen bij de mensen die het financieel het zwaarst hebben. Veel doden zaten vast in kelders. En in New York wonen naar schatting 114 duizend mensen illegaal in kelders. Dat zijn mensen die de hoge huurprijzen in de stad niet kunnen betalen, vaak zijn het ongedocumenteerden. Zij zijn het kwetsbaarst voor dit soort overstromingen.’

De Amerikanen zijn wel wat natuurgeweld gewend, maar dit jaar hebben ze wel veel pech: hittegolven, bosbranden, nu dit weer. Hoe verhouden ze zich daar tot dit soort rampen?

‘In bepaalde delen van de Verenigde Staten groei je op met het idee dat er elk jaar kans is op een orkaan, of dat je elk jaar een overstroming kunt verwachten. Maar ik merk wel, ook in mijn omgeving, dat mensen het gevoel hebben dat het steeds minder onder controle is. In Portland, waar dit jaar een extreme hittegolf was, vertelden mensen me dat ze wel wisten dat het in de komende tien, vijftien jaar veel heter zou kunnen worden dan ze gewend waren. Maar ineens was het nog veel sneller veel heter geworden dan ze hadden gedacht. De onzekerheid groeit nu mensen de effecten van klimaatverandering rechtstreeks beginnen te voelen.

‘Ik heb best wat vrienden die, als we het over de toekomst hebben, heel erg met het klimaat bezig zijn. Die zeggen: ‘Waar kunnen we wonen waar we niet te veel last hebben van klimaatverandering? New York is de afgelopen jaren veel warmer geworden en wordt nóg heter, dus dan moeten we naar een ander deel van het land verhuizen.’ Daar wordt meer over gesproken dan in Nederland, is mijn indruk.’

Meer over