Overslaan

Dreigen twee humane gevangenisdirecteuren te worden ontslagen omdat zij zich kritisch hebben uitgelaten over het beleid van de minister die het liefst terug zou willen naar donkere meermanskerkers, water en brood, en zo nu en dan de zweep over een blote criminele rug?...

Het departement van Justitie ontkent.

Dat wil zeggen: daar ziet het op het eerste gezicht naar uit. In tweede instantie lijkt er reden tot twijfel.

In een mededeling aan de pers wordt althans over het tweetal gezegd:

'Dat zij vanwege hun professionele opvattingen over het regime binnen het gevangeniswezen zouden worden ontslagen, is een bewering die niet door het ministerie van Justitie wordt gedeeld.'

Die zin moet oor een kloon oor een natuurlijk kind van Piet Hein zijn geschreven. Maar hoe je 'm ook probeert te ontleden, om te draaien, tegen het licht te houden of in je eigen woorden na te vertellen echt ontkennen is volgens mij toch net een nuance anders.

Moet er de conclusie aan worden verbonden dat het zaterdag door Trouw verspreide nieuws misschien gedeeltelijk uit de duim was gezogen?

Ook weer niet helemaal. Een volgende boodschap in het justitiecommuniqupent alsnog onvermoede opties.

'Er vinden', laat de voorlichter van het departement weten, 'met de directeuren inderdaad gesprekken plaats over voortzetting van hun loopbaan.'

Let op het inderdaad.

Hoe zouden we ons intussen zulke gesprekken precies moeten voorstellen? Je las vroeger weleens hoe in de dagen van de oude tsaren, of later van Stalin, kritische Russen na een kort gesprek met de politie hun carri in Siberiochten voortzetten. Ofschoon Donner blijkens krantenberichten elke dag weer iets nieuws verzint dat hij hard wil aanpakken, zullen z'n repressieve ambities niet meteen zulke vormen aannemen, al was het maar omdat wij op de betrekkelijk kleine Veluwe na nauwelijks een Siberien.

Als kind van de crisisjaren altijd bang geweest voor m'n baantje zou ik de waarschuwing zelf trouwens meteen opvatten als een jobstijding. Waarom zou de hoofdredacteur van de Volkskrant in godsnaam een gesprek over voortzetting van mijn bezigheden wensen, tenzij hij ermee op wil houden.

Werkgevers hanteren voor dat soort kwesties gewoonlijk heel versluierende taal.

Maar de manier waarop ze in Den Haag schrijven, kun je niet meer met sluiers vergelijken dat is dichttimmeren.

Het kabinetsstuk aan de Tweede Kamer gelezen waarin Balkenende uitlegt wat hij aan wil met het rapport van de WRR inzake waarden en normen?

Het telt vierentwintig bladzijden, wat neerkomt op zeven-of achtduizend woorden, en alle kieren tussen elk van die woorden zijn dichtgeplamuurd met vrome stopverf, en als je het uit hebt blijkt er helemaal niets te zijn meegedeeld geen beleid, geen voornemen, geen ethisch reveil, zelfs niet practische tip waarmee je als eenvoudige, in het duister tastende burger, moreel weer een eindje vooruit durft.

Niets.

Hoe krijgen ze het voor mekaar, terwijl dat ongeveer de hoeksteen van het christen-liberale regeerakkoord zou worden!

En dat twee jaar nadat half Nederland 's avonds voor het slapen gaan naast het gewone gebedje ook nog trouw bij het portret van Pim het versje van ik-zeg-wat-ik-denk opzei!

De bureaucratie zou weg, de achterbaksheid zou weg, de kloof tussen burger en politiek zou weg en kijk wat er gebeurt: in Rotterdam raakt de geest van Fortuyn twaalf van z'n zeventien zetels kwijt aan de geest van Melkert, en in Den Haag is een achterbakse bureaucratie aan het werk om de kloof tussen burger en politiek op peil te houden.

Mij benieuwen of historici en sociologen van over honderd jaar daar nog iets van kunnen maken dat op een verklaring lijkt. En anders moeten ze de jaren van Balkenende maar gewoon overslaan.

Meer over