Overgrote meerderheid in Brits parlement voor EU-referendum

Het Lagerhuis staat massaal achter een referendum over het Britse lidmaatschap van de Europese Unie. Dat bleek dinsdag tijdens het referendumdebat. Alleen de Schotse nationalisten zijn fel tegen. Binnen de Conservatieve Partij begint langzamerhand wel de vraag te spelen of premier David Cameron zelf wel enthousiast is over de door hemzelf beloofde volksraadpleging.

Patrick van IJzendoorn
De Britse premier Cameron loopt weg van François Hollande en Angela Merkel tijdens een ontmoeting vorig jaar. Beeld epa
De Britse premier Cameron loopt weg van François Hollande en Angela Merkel tijdens een ontmoeting vorig jaar.Beeld epa

Een maand na de gewonnen verkiezingen heerst er onrust bij de Tories. Reden? Een gebrek aan vertrouwen in Camerons bereidheid om in Brussel te strijden voor het Britse belang. Eurosceptische fractieleden hebben zelfs een pressiegroep opgericht: Conservatives for Britain, met de eis dat Cameron de onderhandelingen radicaal ingaat. Het doet denken aan de problemen die Camerons voorganger John Major in de jaren negentig kreeg met eurosceptici - door hem 'bastards' genoemd - nadat hij het omstreden Verdrag van Maastricht had ondertekend.

Lees ook

'Europa' is in rap tempo een hoofdpijndossier aan het worden voor de pas herkozen Cameron, schreef correspondent Patrick van IJzendoorn in deze analyse.

null Beeld reuters
Beeld reuters

Verkeerd geïnterpreteerd

Het genootschap kon zondag meteen in actie komen nadat Cameron had verklaard dat ministers, anders dan bij het EG-referendum van 1975, geen campagne mogen voeren voor een Brexit. Een dag later zei Cameron dat zijn woorden verkeerd geïnterpreteerd waren. Vijf van zijn ministers hebben het afgelopen jaar al met een Brexit-gedachte geflirt. Dinsdag gooide Boris Johnson zijn gewicht in de strijd door te beweren dat er ook binnen het kabinet keuzevrijheid moet zijn. Wat hem betreft moet Cameron echt klaar staan om weg te lopen wanneer hij niet genoeg gedaan krijgt in Brussel.

De eurosceptici waren al not amused toen commissievoorzitter Jean-Claude Juncker na zijn recente bezoek aan Cameron had onthuld dat de premier het Verenigd Koninkrijk 'voorgoed aan de EU wil binden'. Binnen het Brexit-broederschap bestaat de vrees dat Cameron met enkele cosmetische veranderingen thuis zal komen om deze te verkopen als de grootse Britse uitoverwinning sinds de Slag bij Waterloo.

Blauwdruk Europese hervorming

Camerons lievelingsdenktank Open Europe, die haar baas Mats Persson onlangs zag vertrekken naar 10 Downing Street, presenteerde maandag een blauwdruk voor ambitieuze Europese hervormingen. Volgens Open Europe moet de gemeenschappelijke markt weer de basisgedachte worden en niet het streven naar een 'almaar hechtere unie'. Tijdens een presentatie zei Perssons opvolger Raoul Rapurel dat het Europa van meerdere snelheden moet worden vastgelegd in een verdrag. 'Landen moeten vrij zijn verder te integreren, maar dat mag geen gevolgen hebben voor landen die dat niet willen.'

Waar Open Europe en de Conservatieven in wezen voor pleiten is het recht voor het Verenigd Koninkrijk en gelijkgezinde landen om een eigen economische schaduwgemeenschap te vormen binnen de EU. Een gemeenschappelijke markt was immers waar tweederde van de Britse bevolking in 1975 per referendum haar goedkeuring aan gaf. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Philip Hammond is de samenwerking sindsdien op onherkenbare wijze veranderd. 'Ik herinner me niet dat men toen sprak over een ever closer Union of een gemeenschappelijke munt,' zei hij in het Lagerhuis.

Cameron was eerder deze maand op bezoek bij zijn collega Rutte om te spreken over de EU. Beeld anp
Cameron was eerder deze maand op bezoek bij zijn collega Rutte om te spreken over de EU.Beeld anp

De vraag is wie te zijner tijd het Brexit-kamp zal leiden. Een voor de hand liggende kandidaat is Nigel Farage, maar de leider van UKIP (United Kingdom Independence Party) roept te veel verdeeldheid op en kan kiezers die op zich wel voor een Brexit zijn juist wegjagen. Een andere kandidaat is Boris Johnson, die een stuk eurosceptischer is dan Cameron. Voor de Londense burgemeester zou het een opstapje kunnen zijn naar het premierschap, of het begin van zijn tragische ondergang.

Ook de naam van het eurosceptische Labour-parlementslid Kate Hoey is gevallen, die als voormalig baas van de Countryside Alliance respect geniet binnen conservatieve kringen. Een originele mogelijkheid is een niet-politiek kandidaat. In de Britse kranten valt in dat verband de naam van de uitvinder en stofzuigerkoning James Dyson.

Meer over