Over de natuur valt niet te onderhandelen

GroenFront!, dat actie voert tegen het kappen van bomen in het Schinveldse bos, is radicaal maar schuwt geweld. Zijn eerste grote wapenfeit was het verzet tegen de aanleg van de Afrikahaven bij Ruigoord in 1997....

Een symbolische actie, zoals demonstreren met petten en fluitjes, is vloeken in de kerk voor de sympathisanten van GroenFront! ‘Geen compromis in de strijd voor moeder aarde’, luidt hun pamflet. ‘Het Kapitalisme’ treffen in de portemonnee is het doel.

Het middel in die strijd is simpelweg tijdrekken en andere activisten ‘inspireren’ tot verzet. Dat kunnen sympathisanten zijn van radicalere clubs of burgers die liever niet hun dierbare stuk groen naast de deur zien verdwijnen.

Sympathiserende omwonenden zullen hoop hebben op een overwinning, maar vrijwel zeker is dat die bomen in het Schinveldse bos worden gekapt. Ook de nabijgelegen militaire basis in Geilenkirchen zal blijven bestaan.

Dat wist het clubje boombeklimmers ook, toen ze ruim een maand geleden een kamp stichtten in het Limburgse bos. Maar toch. Wat er ook gebeurt, de actie kost de overheid geld. Alleen al het ‘hermetisch’ afsluiten van het zes hectare metende Schinveldse bos loopt fors in de papieren.

Zelden lukt het activisten bomenkap en grote bouwprojecten te voorkomen, maar het is wel mogelijk om projecten heel lang tegen te houden. Tijdens een zogeheten klimaatconferentie-tegentop in 1995 kregen Nederlandse milieuactivisten die filosofie aangereikt door hun Britse kameraden.

In Groot-Brittannië is het verzet tegen vooral grote wegenbouwprojecten al lange tijd een fenomeen. Onder de noemer Earth First! verdedigden activisten daar bedreigde stukken natuur door zich vast te ketenen aan bomen en in te graven in tunnels, om zo een menselijk schild te vormen tegen de shovels.

Dat konden de Nederlandse activisten ook, was het idee. Zo ontstond in 1996 GroenFront!, het Nederlandse én Belgische zusje van Earth First!. Een van de eerste activiteiten die onder deze vlag werden ondernomen, was het bezetten van een bouwkraan.

Het waren vooral dergelijke kleine, maar voor de bouwwereld irritante acties, die het eerste jaar her en der plaatshadden. Totdat een groepje sympathisanten in de zomer van 1997 neerstreek bij het kunstenaarsdorp Ruigoord. Ze protesteerden tegen de aanleg van de Afrikahaven, die de Amsterdamse haven moest versterken.

Maanden bivakkeerden de activisten op de ‘vrijplaats’ die was omgedoopt tot Groenoord. Toen de ontruimingsploeg kwam, zaten de jongens en meiden verstopt in tunnels of vastgeketend aan bomen volgens de Britse methoden die ze op cursussen hadden geleerd.

De pers rukt massaal uit voor de deeltijd-activisten, die meestal ook studeren of werken. GroenFront! is geen organisatie en kent geen bestuur, aangezien het netwerk dan te veel zou lijken op de multinationals waartegen de activisten strijden.

GroenFront! is slechts een strijdkreet waaronder radicale natuurliefhebbers kunnen opereren; mits het verzet geweldloos is, melden de voorschriften. Ook dient de sympathisant nooit, maar dan ook nooit, te onderhandelen met overheden en bedrijven ‘die de natuur verpesten’. ‘Je kunt de natuur niet half redden’. Onder dat motto hebben de activisten jarenlang de aanleg van de Betuwelijn gefrustreerd. Ze bezetten bouwkranen, bouwden en kraakten villa’s langs de geplande lijn. Het leverde steun op van omwonenden. En de overheid moest betalen: zo werden de kosten van alleen al de ontruiming van acht panden in Meteren (vlak bij Tiel) geschat op bijna een miljoen euro.

In september 2003 bezetten actievoerders een stuk bos naast de Efteling. Het pretpark wilde daar het vakantiepark Droomrijk bouwen, maar dat werd ten gevolge van de acties, en een uitspraak van de Raad van State, uitgesteld.

Soms voelen de activisten zich ‘Robin Hood’, zoals de onbekenden die afgelopen maanden jachthutten vernielden op de Veluwe. GroenFront! neemt afstand van de radicalere clubs die geweld niet schuwen, al is meestal onduidelijk wie bij welk netwerk hoort tijdens acties.

Er is soms ook tegenstand onder buurtbewoners. Zoals te lezen is op de forumsite van GroenFront! Een onbekende die niet is gecharmeerd van het kampement in het Limburgse bos: ‘Ga het tropische regenwoud bezetten.’

Meer over