Over de grens

In het nieuwe programma De Rijdende Hufter van Rob Muntz en Paul-Jan van de Wint moesten op last van de VPRO drie scènes worden geschrapt....

PROGRAMMAMAKERS Rob Muntz en Paul-Jan van de Wint trokken vorige week hun driedelige programmareeks Muntz Aktueel terug, die in VPRO's Waskracht! zou worden uitgezonden. Vorig jaar raakten ze ook al in opspraak, toen Muntz verkleed als Hitler door Wenen marcheerde en joden op de vlucht joeg.

Ditmaal weigeren ze drie scènes te schrappen uit een nieuw programma: De Rijdende Hufter. Het gaat om beelden van een huilende bejaarde vrouw, een asielzoeker die een pistool tegen zijn hoofd zet, en Muntz die met een dildo naar een bankbediende zwaait. Mensen uit het programma bellen volgens Muntz en Van de Wint sinds hun beslissing dagelijks op: waarom ze niet op tv komen. Volgens VPRO-directeur Peter Schrurs moeten de mensen in De Rijdende Hufter tegen zichzelf in bescherming worden genomen.

- En? Trots op het nieuwste relletje?

Van de Wint, die voornamelijk het woord voert: 'Nee, maar we willen ons programma niet laten verminken. We willen geen ethisch getoetst programma waar we zelf niet achter staan.'

- Wat willen jullie eigenlijk?

'We hebben een persiflage gemaakt op televisiehufters als Willibrord Frequin, Pieter Storms en De Rijdende Rechter, die zich voordoen als een moderne Robin Hood.'

- Want zij zijn slecht bezig?

'Het zijn vreselijke programma's, maar ik vind ze moreel niet verwerpelijk. Het grappige is dat de mensen die in hun programma's zitten, het zelf wíllen. Aan de ene kant is er een groep mensen die zich graag als slachtoffer afficheert en in programma's wil optreden, en aan de andere kant zijn er programmamakers, die hun programma's er graag mee vullen. Daar is op zich niks mis mee. Bovendien: elke journalist maakt gebruik van mensen die dagelijks dingen in de krant zeggen die ze eigenlijk niet prijs willen geven.

'Alles moet kunnen op tv. Want televisie is de gefilmde werkelijkheid. Als iets bestaat, mag je het laten zien. Iedereen mag roken, drinken, spuiten en hufterige tv maken, wat mij betreft. Ze doen maar. Wij vinden het leuk om daar nog eens overheen te gaan. Maar ons doel is niet om Willibrord Frequin en Pieter Storms te ontmaskeren. Die ontmaskeren zichzelf wel.'

- Jullie willen vooral leuk zijn?

'Ja, maar we willen meer. Het beste voorbeeld is de film C'est arrivé près de chez vous. Die film is voor de goede verstaander lachen, lachen, lachen, tot er een grens is bereikt. Want er gebeuren afschuwelijke dingen. De filmploeg volgt een huurmoordenaar en wordt medeplichtig. Ze doen mee aan groepsverkrachtingen en staan op een gegeven moment neukend de ingewanden uit een vermoorde vrouw te halen.

'Op dat moment is het voor iedereen klaar. Het lachen vergaat je. Maar die mokerslag komt zo goed aan. En dát is wat ik beoog. Ik wil tenenkrommende scènes. Als die asielzoeker in De Rijdende Hufter het - onklaar gemaakte - pistool tegen zijn hoofd zet, dan krijg je dat. Of als we die huilende vrouw alleen achterlaten.'

- Gaan jullie grenzen over?

'Ja. Maar we doen het wel openlijk. We willen juist laten zien dat de grenzen continu overschreden worden. Zonder er een waardeoordeel aan te hechten.'

- Kun je mensen die de gevolgen niet kunnen overzien, wel zo in beeld brengen?

'Ik vind niet dat je zo'n oordeel kunt vellen. Dat komt voort uit een superioriteitsgevoel. Niemand weet wat mensen beweegt. Niemand weet wanneer iemand sterk of zwak is. Moet je eerst een IQ-test afleggen om op tv te mogen? Misschien gebruiken zij ons wel om zichzelf een podium te geven.'

- Weten ze dat ze belachelijk worden gemaakt?

Muntz: 'Denk je dat ze doof en blind zijn? We bellen van tevoren op dat we komen. Vervolgens komt er een vrachtwagen voorrijden waar in koeienletters De Rijdende Hufter op staat. Daaruit komt een imbeciel in een raar pak, met raar haar en een uitgebeten bruine kop, en die zegt dat hij ze van de regen in de drup helpt. Ik geloof niet dat ze denken dat dat normaal is.'

- Zijn jullie ook weleens serieus?

Van de Wint: 'Ik heb documentaires gemaakt. Bijvoorbeeld over Iran. Ik heb daar zelfs in de bak gezeten. En Rob maakt radiodocumentaires.'

Muntz: 'Wij zijn geen jokers.'

- De VPRO is gek geworden?

Van de Wint: 'Bij de VPRO regeert de angst. Sinds de Hitler-affaire zit Peter van Ingen als een waakhond op onze nek om alles te toetsen. Ze zijn bang om ons eruit te gooien, en bang om iets van ons uit te zenden. We hebben stapels ideeën ingediend. Die zijn allemaal van tafel geveegd. Via een advocaat hebben we afgedwongen dat we drie programma's konden maken. Een jaar lang zijn we gevolgd. Elke scène is getoetst door Juridische Zaken. Tot een week geleden was er niets aan de hand. En toen moesten die scènes er ineens uit.'

- De VPRO begrijpt jullie niet?

'Mensen kijken televisie zoals in de strips van Lucky Luke naar een toneelstuk wordt gekeken. Daar moest de bandiet uit het stuk via de achterdeur weg. Anders werd-ie gelyncht. En zo is het nog steeds. De programmamaker roept een beeld op, en kijkers reageren. Ze weten niet dat wij drie uur lang met die bejaarde vrouw hebben gepraat, en dat we daaruit alleen het materiaal hebben gebruikt waarmee we ons als totale hufters konden afficheren.

'Televisie is een levensgevaarlijk medium. Godzijdank was er ten tijde van Goebbels alleen nog maar film. En daar is alles mee gezegd. Wij leggen het er zo dik bovenop, dat er geen twijfel over ons kan bestaan. Die hypocriete verontwaardiging over ons is misplaatst.'

- Hebben jullie wel grenzen?

Muntz: 'Ja. Lijken opgraven. Die bejaarde vrouw vroeg ons haar vader op te graven, omdat ze dacht dat hij dertig jaar geleden was vermoord. Daar hadden we geen zin in.'

Meer over