Over Ahmet Ögüt: 'Nooit is het zwaarmoedig'

Kunstenaar Ahmet Ögüt (Diyarbakir, 1981), voorgedragen door Özkan Gölpinar, programmamanager Art Beyond Borders voor het Fonds BKVB, schrijver, publicist.

Ahmet Ögüt: Punch This Painting, 2010. © Untitled Collection, Istanbul Beeld
Ahmet Ögüt: Punch This Painting, 2010. © Untitled Collection, Istanbul

Sinds zijn solotentoonstelling op de biënnale van Venetië, in 2009, is de in Turkije geboren en mede aan de Rijksakademie opgeleide kunstenaar Ahmet Ögüt wereldwijd ongekend productief. In Nederland is hij vooral bekend vanwege zijn installatie Black Diamond, waarvoor Ögüt de binnenplaats van het Van Abbemuseum in Eindhoven volstortte met twaalf ton steenkool en een stukje museummuur. Wie het stukje muur opgroef, kreeg een echte diamant. Een ander bekend werk is het zelfportret Punch this painting! (2010), waarop het publiek mag stompen en slaan en dat de kwetsbaarheid van kunst op licht provocerende manier voor het voetlicht brengt.

'Wat mij intrigeert', zegt programmamanager Özkan Gölpinar,'is dat deze kunstenaar wat serieuzere vragen om kan zetten in gelaagde, onconventionele beelden.' Dat kunnen objecten zijn, installaties of schilderijen. Vaak gaat het om een zoektocht, zegt Gölpinar, naar het ultieme geluk in Black Diamond of naar het miraculeuze zoals in Guppy 13 vs Ocean Wave (2010). In dat werk veroorzaakt de kunstenaar een 'Bas Jan Ader experience', doordat het publiek in een soortgelijk bootje als de in 1975 verongelukte, Nederlandse kunstenaar Ader een tocht kon maken naar de overkant van het Amsterdamse IJ. 'Uniek is dat Ögüt het publiek altijd betrekt bij zijn werk.'

Absurditeit

Wat hem ook intrigeert: Ögüt maakt met het zelfde gemak werken over de absurditeit van het leven als over de rol en betekenis van kunst in onze samenleving en over politiek. Zo maakte hij in Istanbul klapdeuren uit politieschilden, waar het publiek zich doorheen moest wringen. 'Moet je nagaan, in Turkije, waar kunst op gespannen voet staat met de regering en de politiek.' En het werk Perfect Lovers - een nauwelijks van elkaar te onderscheiden Turkse lira naast een euro - laat in een ogenblik zien hoe groot het verlangen is van Turkije om deel uit te maken van Europa en hoezeer de landen en de mensen op elkaar lijken.

Het knappe is, vindt Gölpinar, hij maakt er een artistiek verhaal van. Nooit voert de politiek de boventoon, nooit is het zwaarmoedig. En doordat de kunstenaar inspiratie haalt uit meer landen en culturen en uit heden én verleden, is hij een typisch voorbeeld van een nieuwe aardbewoner voor wie grenzen niet bestaan. Wat dat betreft vindt Gölpinar Guppy 13 vs Ocean Wave het indrukwekkendste werk. 'Daarmee schrijft hij zich, als iemand die van buiten komt, vanzelfsprekend de Nederlandse geschiedenis in.'

Afstand

Maar Ögüt moet vooral winnen omdat hij het publiek steeds nadrukkelijk bij zijn werk betrekt, daarmee de afstand tussen kunst en samenleving verkleint en in zijn praktijk voortdurend aantoont dat kunst een waardevolle, levendige activiteit is. 'Dat is een boodschap die wat mij betreft niet genoeg herhaald kan worden. Kunst staat tegenwoordig zo onder druk.'

AHMETOGUT.COM

Ahmet Ögüt. © Julius Schrank / de Volkskrant Beeld
Ahmet Ögüt. © Julius Schrank / de Volkskrant
Meer over