OV-sector: 40 procent minder treinen en bussen als financiële steun dit jaar wegvalt

Als de overheid de steun aan het openbaar vervoer dit jaar niet verlengt, moeten de vervoerders ‘draconische maatregelen’ nemen. De dienstregeling zal met 30 tot 40 procent moeten worden gekrompen, de reizigers krijgen te maken met forse tariefsverhogingen en er zullen ‘harde bezuinigingen op de sociale veiligheid’ volgen.

Een vrijwel leeg perron bij de trams voor het Centraal Station in Den Haag tijdens de lockdown.  Beeld ANP
Een vrijwel leeg perron bij de trams voor het Centraal Station in Den Haag tijdens de lockdown.Beeld ANP

Dat scenario schetst Pedro Peters, voorzitter van OV-NL, in een toelichting op een toekomstvisie voor het openbaar vervoer in Nederland die de brancheorganisatie vrijdag heeft gepresenteerd met het oog op de Tweede Kamer-verkiezingen.

De NS en het stads- en streekvervoer krijgen tot 1 oktober een ‘beschikbaarheidsvergoeding’ van de overheid. Die dient om de dienstregeling voor treinen, bussen, metro’s en trams zoveel mogelijk intact te houden, terwijl de reizigers massaal thuisblijven vanwege de corona-maatregelen. De tegemoetkoming dekt 93 procent van de verliezen die de ov-bedrijven lijden.

Vorig jaar trok het kabinet 1,5 miljard euro uit voor deze reddingsboei. Voor de eerste helft van 2021 stelde Den Haag 740 miljoen aan steun beschikbaar. In februari maakte demissionair staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) een verlenging van nog eens drie maanden bekend. Die kost de schatkist nog eens 370 miljoen.

Voor 1 juli wordt bekeken of er ook voor het laatste kwartaal financiële hulp moet worden geboden.

Wat OV-NL betreft is dat laatste geen vraag meer. De branchevereniging pleit verder voor het geleidelijk terugschroeven van het BTW-tarief op bus- en treinkaartje naar 0 procent, zolang de crisis voortduurt en de sector moet herstellen. De BTW bedraagt nu 9 procent. Om het openbaar vervoer in de nabije toekomst aantrekkelijk te maken zou het tarief structureel tot 6 procent moeten worden beperkt.

De toekomstplannen voor het openbaar vervoer werden twee jaar eerder al grotendeels geformuleerd door de Mobiliteitsalliantie, waarvan onder andere de NS, ANWB en Rai Vereniging deel uitmaken. Zij vroegen toen om jaarlijks 3 miljard euro meer aan investeringen om de groeiende drukte op weg, spoor en fietspad het hoofd te bieden.

Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) liet in 2019 weten dat er helemaal geen geld is voor de verlangens van de alliantie vanwege achterstallig onderhoud aan de huidige infrastructuur. ‘Een groot deel van onze wegen, bruggen, tunnels en viaducten stamt uit de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. Die hebben allemaal op korte termijn een opknapbeurt nodig.’

Meer over