'Oude ideologie in nieuw jasje'

'Het conflict bij de spoorwegen is in de kern een modern arbeidsconflict. Het gaat niet zozeer om tijd of geld, maar om de organisatie van het werk....

De voorzitter van FNV Bondgenoten staat pal achter de acties van zijn leden. 'Maar het is een weerbarstig conflict. We werken al jaren aan een oplossing. Maar net als consensus bereikbaar lijkt, is er weer een nieuw probleem.'

De Vries vindt het bizar dat de FNV op basis van een actie bij de NS in een negatief daglicht staat. 'Maar het is een publieke dienst en het gaat om een taai conflict. Dan heeft actievoeren een hoog afbreukrisico voor de FNV. In de metaal en techniek is bijna vijf weken actie gevoerd door een veelvoud aan werknemers. Daar hoor je niemand over.'

Van massale opzeggingen door leden na de NS-stakingen is volgens De Vries geen sprake. 'Ik hoor die indianenverhalen over massale opzeggingen. Bij een massa-organisatie als de onze gaat het snel om grote aantallen. Mogelijk kost het een deel van de groei die we boekten door de CAO-acties in de metaal en techniek. Een definitief overzicht hebben we nog niet.'

In de kleine metaalbedrijven kreeg de bond er tijdens de CAO-acties bijna 1600 leden bij. 'Heel klassieke oorlogswinst. Als je zichtbaar wordt, schrijf je leden in.' Dat werd tijd ook, want sinds de vorming van FNV Bondgenoten - na de fusie van vier FNV-bonden in 1998 - slonk het aantal leden met bijna vijfduizend tot 490 duizend. Dat bezorgde de bond die rekende op forse groei, de eerste jaren grote financiële problemen. Die lijken nu onder controle.

Van vergrijzing van de bond, zoals het clubblad FNV Magazine die ziet, wil De Vries niets weten. 'Dagelijks schrijven we gemiddeld 160 leden in. Daarvan is meer dan de helft jonger dan 35 jaar. Tegenover de inschrijvingen staan opzeggingen van vooral pas gepensioneerden. We hebben wel degelijk een groeiende, jonge aanhang. We groeien ook in de sectoren waar de economie groeit, dienstverlening, metaal, techniek en ict.'

De bond lijkt aansluiting te vinden bij jongeren door in CAO's moeilijke thema's als prestatiebeloning niet meer uit de weg te gaan. 'We gooien de oude ideologie niet overboord, maar steken die in een nieuw jasje. Vroeger waren CAO-afspraken de norm voor iedereen. Nu kunnen werknemers individuele keuzes maken op basis van die collectieve afspraken. Van herverdeling van kennis, macht en inkomen gaan we nu naar bereikbaarheid van die thema's voor iedereen.'

Om kennis, macht en inkomen bereikbaar te maken, wordt FNV Bondgenoten 'een full-service bedrijf'. Ledenservice biedt rechtsbijstand, het bureau beroepsziekten stelt werkgevers aansprakelijk en met internetbedrijf Independer wordt gewerkt aan financieel advies aan leden.

'Daarnaast blijven natuurlijk klassieke thema's zoals de WAO', zegt De Vries. 'Stel dat de commissie-Donner, die een advies opstelt over hervorming van de WAO, komt met alleen een beperking van de uitkeringen voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Dan is dat voor ons onbespreekbaar.' .'

Aan herijking van het poldermodel is de voorzitter van FNV Bondgenoten niet toe. Ook niet nu de doelstellingen van de loonmatiging, verankerd in het Akkoord van Wassenaar uit 1982 - winstherstel bij de bedrijven, sanering van de overheidsfinanciën en werkgelegenheidsherstel - wel gehaald zijn.

'De grootste bedreiging voor het huidige evenwicht blijft het graaien aan de top. Excessen zoals de opties die recht geven op bijna gratis aandelen bij Versatel zijn op het ziekelijke af. Dat valt niet uit te leggen.'

Meer over