Oud-minister VS: Iraakse regering maakte opkomst IS mogelijk

De Iraakse regering heeft zelf de opkomst van Islamitische Staat (IS) en de enorme chaos van de laatste twee jaar mogelijk gemaakt. De toenmalige premier Nouri al-Maliki verkwistte vijf kostbare jaren door soennieten en Koerden tegen zich in het harnas te jagen. Dit zegt de Amerikaanse oud-minister van Defensie Chuck Hagel. Hij was tot vorig jaar minister.

Redactie
Minister Hagel spreekt in 2013 Amerikaanse soldaten toe in Qatar. Beeld US Department of Defense
Minister Hagel spreekt in 2013 Amerikaanse soldaten toe in Qatar.Beeld US Department of Defense

Volgens Hagel is het tussen 2008, toen een akkoord werd gesloten over de terugtrekking van de Amerikaanse troepen, en 2013 misgegaan in Irak.

De regering-Bush wilde na 2011 nog een kleine troepenmacht in het land houden maar Irak wees dit resoluut van de hand. Hagel zegt dat dit het begin van het einde was van de relatieve rust in het land. Hij hekelt met name het geruzie van Al-Maliki, een sjiiet, met de soennitische en Koerdische minderheden.

'We konden die regering niet leiden, we hadden het nooit moeten proberen, we konden onze normen en waarden niet opleggen', zei Hagel volgens Defense News op een discussiebijeenkomst in Washington. 'Wat in de afgelopen twee jaar is gebeurd, is mogelijk gemaakt doordat het Iraakse leiderschap de vijf jaar sinds 2008 verkwistte.'

Hagel: 'De ineenstorting van de soennitisch-sjiitische relaties, van de sjiitisch-Koerdische relatie, de premier die zijn beloften om het land te verenigen niet vervulde. Ik geef hem niet van alles de schuld. Maar die vijf jaar waren weggegooid. Dat heeft geleid tot de onrust, de chaos, de slachtpartijen en het moorden van vandaag de dag.'

Beschuldigd

IS won vanaf 2013 aan kracht in Irak. Een jaar later wist het een flink deel van Noord-Irak in te nemen tijdens een 'blitzkrieg' die het Iraakse leger overrompelde. Zo werd de tweede stad van Irak, Mosul, snel ingenomen. De veelal soennitische soldaten vochten niet tegen de overwegend soennitische strijders van IS.

De woorden van Hagel, zelf een Republikein, zijn in tegenspraak met de Republikeinen in het Congres die de regering-Obama al jaren de schuld geven van de chaos in Irak. Volgens hen is Irak uiteengevallen omdat Obama de Amerikaanse troepen te snel terugtrok uit het land.

Hagel legt de schuld nu bij het Iraakse leiderschap, in het bijzonder de sjiitische politici die sinds de val van Saddam Hoessein in 2003 de dienst uitmaken in Irak. Hagel werd vorig jaar vervangen na meningsverschillen met het Witte Huis over de aanpak van IS. Hij kon onder andere niet overweg met Obama's nationale veiligheidsadviseur Susan Rice.

In een interview met het blad Foreign Policy zei Hagel onlangs dat Rice en het Witte Huis vonden dat hij het gevaar van IS overdreef. Obama was huiverig om weer betrokken te worden bij een oorlog in Irak. 'Ik werd ervan beschuldigd dat ik het overdreef, dat ik iets groter maakte dan het was', aldus Hagel in het interview.

Defensie-minister Hagel vorig jaar tijdens een bezoek aan China. Na meningsverschillen met het Witte Huis over de aanpak van IS, moest hij in februari 2014 het veld ruimen. Beeld US Department of Defense
Defensie-minister Hagel vorig jaar tijdens een bezoek aan China. Na meningsverschillen met het Witte Huis over de aanpak van IS, moest hij in februari 2014 het veld ruimen.Beeld US Department of Defense
Meer over