Oud-CHU'ers in CDA willen af van Helgers

'CDA-partijvoorzitter Helgers kan beter de eer aan zichzelf houden. Wat heeft het CDA aan een partijvoorzitter van wie de mond is gesnoerd?' Dit zegt L....

Van onze verslaggever

Jan Hoedeman

DEN HAAG

Het blijft broeien onder de hervormden in het CDA, vaak oud-leden van de Christelijk Historische Unie (CHU). De uitspraken van partijvoorzitter Helgers over meer katholieken, niet-kerkelijken en anders-gelovigen in de volgende Tweede-Kamerfractie ten koste van hervormden en gereformeerden zijn ingeslagen als een bom. Na de sussende verklaringen van Helgers dinsdagmiddag is dat niet verminderd.

De littekens van de fusie in 1980 zijn door de partijvoorzitter dusdanig opengereten dat de Beernink-stichting in een woensdag uitgegeven verklaring concludeert: 'Wij - allen lid van het CDA - constateren dat er tussen CDA-voorzitter Helgers en de achterban een vertrouwensbreuk is ontstaan.'

De Nederlandse ambassadeur voor de Raad van Europa, H. Gualthérie van Weezel, duidt het belang van de stichting als volgt: 'Deze mensen weerspiegelen een substantieel deel van de vroegere conservatieve CHU-vleugel.'

De Beernink-stichting is een gezelschap van honderd voormalige CHU'ers. Zij proberen het gedachtengoed van de kleinste van de drie CDA-fusiepartners levend te houden door kandidaten met een hervormde achtergrond zo hoog mogelijk op de CDA-kandidatenlijst te krijgen.

Voorzitter L. de Snaijer, tot vorig jaar CDA-gemeenteraadslid in Vlaardingen en voormalig statenlid, zegt desgevraagd over de vertrouwenscrisis: 'Dit is de bekende druppel. Wij hebben altijd in de luwte geopereerd, maar ik heb nogal wat voorzitters meegemaakt. Als iemand na een paar maanden al met dit soort teksten komt, dan heeft hij dat niet zelf bedacht: dat is ingestoken.'

Het stuk is verzonden naar het CDA-partijbureau en de Tweede-Kamerfractie. Daarin signaleren M. van Beek, H. Bikker, I. Bottenberg, H. van Kampenhout, J. Kooijman, J. Soeteman en de voorzitter: 'Wij ontkomen niet aan de indruk dat een aantal CDA-figuren ijvert voor een KVP-restauratie.'

Er wordt verwezen naar belangrijke posities, waarop 'recentelijk een tweetal rooms-katholieke prominenten is benoemd'. 'Het is voor ons onbegrijpelijk dat één dezer, die met name is belast met het Strategisch beleid zelfs permanent in het buitenland woonachtig is.' Gedoeld wordt op de in Brussel wonende Andriessen, voorzitter van het Strategisch Beraad en oud-premier Lubbers, als voorzitter van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA.

De voorzitter van de Hervormde Beraadsgroep is H. Koetsier. Zijn groep komt tweemaal per jaar bijeen en bestaat uit oud-bewindslieden, oud-parlementarïers en huidige kamerleden zoals de voorzitter van de Tweede Kamer W. Deetman, CDA-kamerleden W. Mateman, Boers en Smits.

Koetsier beaamt dat partijvoorzitter Helgers de huidige fractie heeft geprezen, maar geen woord heeft teruggenomen van wat hij heeft gezegd: 'Dat verontrust mij zeer.' Hij beklaagt zich evenals De Snaijer over de kandidatenlijst van vorig jaar. 'Daar stonden wel hervormden op, maar niet voldoende en ook niet hoog genoeg om verkiesbaar te zijn. We hebben genoeg goede mensen van onze richting.'

Het rommelt in de rechtervleugel van het CDA. Enkele maanden geleden was er de afsplitsing van de Katholieke Politieke Partij onder leiding van ex-CDA-lid baron Van Boetzelaer.

Vorige week gaf CDA-Tweede-Kamerlid Van der Linden een interview aan de regionale dagbladen. Daarin bepleitte hij dat als de basis het niet voor het zeggen krijgt in de partij, dan zou Van der Linden 'nooit nooit' zeggen tegen een afsplitsing van katholieke zuidelijke CDA'ers. Eergisteren heeft de ex-staatssecretaris Van der Linden in de fractie zijn dreigement moeten intrekken.

Voorzitter van de Beernink-stichting De Snaijer voorspelt: 'Als de hervormden totaal worden uitgeschakeld op de volgende kandidatenlijst, dan gaan we er samen met de hervormde beraadsgroep flink tegenaan.'

Meer over