Osama bin Ladens missie: vergelding met gepaste munt

De Golfoorlog betekende de geboorte van de terrorist Osama bin Laden. Het rijkeluiszoontje werd de spil van een internationaal netwerk dat vooral Amerikanen als doelwit heeft.

De terrorist Osama bin Laden werd geboren in 1991.

Voordien was het Saudische rijkeluiszoontje op z'n ergst een jihad-strijder, een sympathisant van het Afghaanse verzet, die de mujahedin in hun strijd tegen het communisme te hulp kwam met geld en graafmachines, en die van lieverlee zelf ook af en toe de kalasjnikov ter hand nam.

Niets verontrustends. De Afghaanse verzetsstrijders hadden sinds 1979, toen het Rode Leger hun land waren binnengevallen, de sympathie van velen in de wereld, niet het minst de Verenigde Staten. De VS steunden de moslim-fundamentalisten royaal in hun verzet tegen het communisme. De Amerikaanse wapensteun bedroeg in totaal drie miljard dollar. Niet uitgesloten is dat ook Bin Laden hiervan profiteerde.

Stank voor dank.

Toen Irak in augustus 1990 het buurlandje Koeweit binnenviel en dreigende taal uitsloeg jegens Saudi-Arabi‘, bood Osama bin Laden het Saudische vorstenregime in een brief zijn goede diensten aan. Met zijn Afghaanse vechtervaring, en vooral met het legertje fanatieke jihad-strijders uit tal van landen dat hij inmiddels had getraind en rond zich verzameld, zou hij Saddam Hussein wel aankunnen.

De Saudische regering had een ander idee van de krachtsverhoudingen, en koos een krachtiger bondgenoot: president George Bush sr. De Amerikanen bevrijdden Koeweit, met Saudi-Arabi‘ als uitvalsbasis.

Bin Laden was beledigd, woedend. 'Het was het meest schokkende moment van mijn leven', zei hij achteraf. Voortaan was hij een criticaster van het Saudische regime, ondanks de zeer nauwe banden die de familie Bin Laden onderhield met het vorstenhuis. De kritiek werd niet getolereerd. In april 1991 moest Bin Laden zijn land verlaten.

Vanaf dat moment, een scharnierpunt in zijn leven, ontpopte hij zich tot wat nu de meest gezochte - 'dead or alive' - schurk ter wereld is. Spil in een internationaal terrorismenetwerk, financier van akelige complotten, held van het radicale sentiment in de islamitische wereld.

Sindsdien heeft Bin Laden twee grote vijanden. De Verenigde Staten en het Saudische regime, dat immers de allerheiligste moslimgrond (Mekka en Medina) heeft bezoedeld door de ongelovige Amerikanen en hun wapentuig er toe te laten. Tot het complot behoren ook de zionisten - twee handen op een buik met de VS.

'De oproep om oorlog te voeren tegen Amerika', zei hij later in een van zijn zeldzame interviews, 'werd gedaan omdat Amerika de kruistocht aanvoert tegen de islamitische natie, tienduizenden soldaten heeft gestuurd naar het land van de twee Heilige Moskee‘n (...) en steun geeft aan het corrupte en tyrannieke regime.'

Het is precies dit corrupte regime waar de familie Bin Laden zijn kolossale rijkdom aan te danken heeft. Vader Mohammad Awad bin Laden, een Jemeniet, kwam rond 1930 naar Saudi-Arabi‘ als eenvoudige arbeider, om te eindigen als eigenaar van het grootste bouwbedrijf van het land.

Mohammad bin Laden kreeg van het koningshuis het exclusieve recht op alle bouwopdrachten in de heilige plaatsen van het land. Het bedrijf groeide uit tot een internationaal opererend concern met activiteiten ver buiten de bouwsector en met vestigingen in vele landen, tot aan Cura¿ao.

En de Bin Laden-clan groeide uit tot een van de rijkste en meest vooraanstaande families van Saudi-Arabi‘. De banden met de koninklijke familie waren niet alleen zakelijk, ook persoonlijk. De zoons Bin Laden zaten op school met kinderen uit de vorstenfamilie. De Bin Ladens behoren tot de inner circle van het koningshuis.

Osama bin Laden werd geboren in 1957. Sommige bronnen zeggen 1955. Zo is het met veel feitjes en feiten uit het leven van de man: niets lijkt echt zeker te zijn. Het aantal offici‘le echtgenotes van vader Bin Laden was vier; het aantal kinderen (van in totaal dertig vrouwen) waarschijnlijk 54.

Osama zou van hen no. 17 zijn, maar andere bronnen noemen hem de jongste zoon. In ieder geval was hij de enige zoon van Mohammads vierde vrouw, een 'Syrische schoonheid', meent The New Yorker, 'die, als ze in het buitenland was, weigerde een sluier over haar Chanel-pakjes te dragen.' Want dat gold voor de hele familie: modern, westers geori‘nteerd, gesteld op luxe. Diverse broers en zusters wonen op het ogenblik in de Verenigde Staten.

Toen zijn vader in 1968 stierf, zou de 13-jarige Osama tachtig miljoen dollar hebben ge‘rfd. Op zijn negentiende ging hij naar de universiteit in Jeddah, waar hij in 1979 afstudeerde als civiel ingenieur. Het blad Mideast Mirror omschrijft de Osama bin Laden van begin jaren zeventig als een knaap die zich in de caf¿s en nachtclubs van Beiroet liet kennen als een vrijgevige loltrapper, 'een zware drinker die vaak betrokken raakte in vechtpartijen met andere jonge mannen om een danseres of een serveerster'.

Van politieke activiteiten in die jaren wordt nergens melding gemaakt, afgezien van het (niet ongewone) lidmaatschap van de Moslim Broederschap. Kort na de Sovjet-invasie eind 1979 gaat de dan 22-jarige Osama naar Afghanistan. Hij wil zich verdienstelijk maken in de heilige oorlog tegen de communisten, en doet dat in eerste instantie door in de Arabische wereld fondsen te werven.

Later verscheept hij materieel van het Bin Laden-concern naar Pakistan, om er voor de mujahedin wegen aan te leggen, tunnels te graven en schuilplaatsen in de bergen te maken. Hij neemt als commandant deel aan gevechten tegen het Rode Leger, maar zijn belangrijkste bijdrage is het opzetten in Peshawar van een recruteringsbureau voor guerrillastrijders uit andere islamitische landen, de 'Afghaanse Arabieren'.

Het is de kiem van het internationale netwerk dat in 1988 A @Qa'ida (de basis) wordt gedoopt. Bin Laden heeft dan al kampen in Pakistan en Afghanistan ingericht, en hij heeft duizenden strijders gerecruteerd en opgeleid, een reservoir waarvan de leden zich nuttig zullen maken in plaatsen als Algerije, Tsjetsjeni‘, Kosovo, Kasjmir en Tadzjikistan.

Na zijn conflict met het Saudische koningshuis in 1991 (die gepaard gaat met ruzie in zijn eigen familie) vestigt hij zich in Sudan, tot hij ook daar vijf jaar later wordt uitgezet. Bin Laden ontplooit hier diverse economische activiteiten, maar in deze periode vinden ook de eerste terreuraanslagen plaats die aan Al Qa'ida worden toegeschreven. Amerikaanse militairen zijn het doelwit.

Vanuit Sudan keert de zelfverklaarde Robin Hood terug naar Afghanistan, dat inmiddels grotendeels in handen is van de Taliban, een beweging waarmee hij zich verwant voelt, en in letterlijke zin inmiddels ook verwant is: zijn dochter (een zuster, menen sommige bronnen) is getrouwd met Taliban-leider mullah Omar.

Ook de Taliban profiteren van de generositeit van de rijke Saudi‘r. De verovering van Kabul in september 1996 (grotendeels bewerkstelligd door het omkopen van mujahedincommandanten) zou zijn betaald met geld van Osama bin Laden.

In de jaren negentig richt Bin Laden zich steeds meer op de VS als bron van alle kwaad in de wereld. In 1996 geeft hij aan 'Oorlogsverklaring' aan de Amerikanen uit, twee jaar later gevolgd door een nog fellere oproep aan jihadstrijders overal ter wereld om Amerikaanse doelen aan te vallen.

'Wij geloven dat de ergste dieven in de wereld en de ergste terroristen de Amerikanen zijn', legt hij uit aan ABC-verslaggever John Miller. 'Niets kan jullie tegenhouden, hooguit vergelding met gepaste munt. We hoeven geen onderscheid te maken tussen militairen en burgers. Wat ons betreft zijn zij allen doelwit.'

Meer over