Nieuws

Ordetroepen schieten zeker 114 demonstranten dood in Myanmar

Ordetroepen hebben zaterdag in Myanmar bij het neerslaan van straatprotesten tegen de militaire coup zeker 114 demonstranten doodgeschoten. Activisten waren op de nationale Dag van het Leger de straat op gegaan ondanks waarschuwingen van de militaire junta dat ze in hoofd of rug zouden kunnen worden geschoten.

Activisten gaan de straat op in Myanmar op de nationale Dag van het Leger. Beeld AFP
Activisten gaan de straat op in Myanmar op de nationale Dag van het Leger.Beeld AFP

De slachtoffers vielen volgens lokale media en getuigen bij protesten in het hele land. In Yangon vielen zeker vier doden toen ordetroepen het vuur openden op een menigte die demonstreerde bij een politiebureau, en drie doden bij protesten in de wijk Insein. Dertien mensen kwamen om in Mandalay. Ook in Sagaing, Lashio en Bago vielen doden. Volgens de onafhankelijke nieuwssite Myanmar Now zouden in totaal zeker 114 mensen zijn omgekomen. Deze aantallen konden niet officieel bevestigd worden.

Volgens de Karen National Union (KNU), een etnische gewapende beweging die de kant koos van de demonstranten tegen de coup, bestookten bommenwerpers van het regeringsleger zaterdag ook een Karen-dorp bij de Thaise grens. Daarbij zouden enkele doden zijn gevallen. Het harde legeroptreden in Myanmar leidde zaterdag wereldwijd tot scherpe veroordelingen. De Verenigde Naties spraken van de ‘bloedigste dag’ sinds de militaire machtsovername in februari, en noemden het dodelijke geweld ‘volledig onacceptabel’.

De militaire junta had vrijdag in een officiële waarschuwing aangekondigd dat ordetroepen ongeregeldheden op de Dag van het Leger zouden mogen tegengaan door demonstranten in het hoofd of de rug te schieten. Oppositiegroepen hadden beloofd de nationale feestdag te zullen aangrijpen voor extra massale demonstraties en acties van burgerlijke ongehoorzaamheid. Het is voor het eerst dat de junta zich uitlaat over het gericht schieten op demonstranten. Tot nu werd gedaan of doden vooral vielen door geweld van activisten.

Screenshots van een video waarop te zien is hoe een demonstrant wordt doodgeschoten. Beeld AFP
Screenshots van een video waarop te zien is hoe een demonstrant wordt doodgeschoten.Beeld AFP
Screenshots van een video waarop te zien is hoe een demonstrant wordt doodgeschoten. Beeld AFP
Screenshots van een video waarop te zien is hoe een demonstrant wordt doodgeschoten.Beeld AFP

‘Hand in hand’

Generaal Min Aung Hlaing, leider van de junta, probeerde zaterdag tijdens een live op nationale tv uitgezonden toespraak tijdens de traditionele legerparade in de hoofdstad Naypyitaw de staatsgreep van 1 februari tegen de democratisch gekozen regering van Aung San Suu Kyi te rechtvaardigen. Hij zei dat het regime de macht weer zal afstaan aan een burgerregering en daartoe nieuwe verkiezingen zal uitschrijven, zonder een datum te noemen. Het leger zette de regering naar eigen zeggen af vanwege fraude bij de verkiezingen van november.

‘Het leger zal hand in hand met de gehele natie de democratie beschermen’, aldus Min Aung Hlaing, die in zijn toespraak niet expliciet naar de al bijna twee maanden aanhoudende volksprotesten verwees. Wel noemde hij ‘gewelddadige handelingen’ die de stabiliteit en veiligheid van de staat aantasten onacceptabel.

De Dag van het Leger herdenkt het lokale verzet tegen de Japanse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog, dat werd opgezet door generaal Aung San, nationale held van Myanmar en vader van de nu afgezette Aung San Suu Kyi. De gebruikelijke militaire parade wordt steevast bijgewoond door buitenlandse officieren en diplomaten. Dit jaar gaven slechts acht delegaties acte de présence, waaronder die uit Rusland en China, belangrijke bondgenoten van de junta. Ze blokkeerden eerder in de VN-Veiligheidsraad sancties tegen Myanmar.

‘Het is vandaag een dag van schande voor de strijdkrachten’, stelde dr. Sasa, woordvoerder van CRPH, een groep van afgezette parlementariërs, in een internetpost. ‘De generaals vieren de Dag van het Leger nadat ze meer dan 300 onschuldige burgers hebben gedood.’ Volgens de activistengroep voor politieke gevangenen AAPP zijn bij de botsingen tussen pro-democratie demonstranten en ordetroepen sinds de coup van februari al bijna 380 doden gevallen. Zeker een kwart van hen zou in het hoofd zijn geschoten, aldus AAPP.

Defensiechefs twaalf landen veroordelen geweld

De defensiechefs van twaalf landen, waaronder Nederland, hebben zaterdag (lokale tijd) in een gezamenlijke verklaring het dodelijke geweld door het leger tegen ongewapende burgers veroordeeld. ‘Een professioneel leger volgt internationale gedragsnormen en is verantwoordelijk voor het beschermen, niet schaden, van de mensen die het dient’, schrijven ze. ‘We dringen er bij de strijdkrachten van Myanmar op aan het geweld te staken en te werken aan het herstel van respect en geloofwaardigheid bij de bevolking van Myanmar die het door zijn acties heeft verloren’, staat in de verklaring. Die is ondertekend door Australië, Canada, Duitsland, Griekenland, Italië, Japan, Denemarken, Nederland, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.

Meer over