Opvolger Schröder moet SPD uit de malaise halen

Met tranen in de ogen nam bondskanselier Schröder zondag afscheid als voorzitter van de SPD. Zijn opvolger Müntefering, die de partij uit de crisis moet halen, werd met grote steun gekozen....

Zowel Schröder als Müntefering hamerde er nog eens op dat de in de partij bekritiseerde hervormingen onontkoombaar zijn. 'De kassen zijn leeg, kameraden', zei Müntefering. 'Er is geen geld op zolder en niet in de kelder. Dat moeten we eerlijk zeggen, anders geven we de mensen valse hoop.'

Schröder geeft het voorzitterschap af aan Müntefering in de hoop dat die de gekrenkte partijziel masseert en de regering zo de handen vrijhoudt. Gewone SPD'ers op het congres waren inderdaad enthousiast over de partijveteraan. 'Van Müntefering geloof je het eerder als hij zegt voor sociale gerechtigheid te strijden. Schröder is toch meer een vriend van de bazen', zei een van hen.

De SPD-basis hoopt ook dat Müntefering meer links beleid bewerkstelligt, zoals een zwaardere belasting op erfenissen. Müntefering lijkt weliswaar bereid tot enkele symbolische gebaren, en zeker spreekt hij meer dan Schröder de taal van de basis, maar hij bezwoer dat hij geen wig zal laten drijven tussen hem en de kanselier.

Of de wisseling van de wacht de partij uit de crisis zal halen, is daarom de vraag. Müntefering kan weinig veranderen aan het feit dat de hervormingspolitiek van Schröder de linkervleugel te ver gaat en de kiezers uit het midden juist niet consequent genoeg is. De eerste verkiezingen sinds de aankondiging gingen hopeloos verloren, de peilingen blijven catastrofaal.

In de tijd dat Schröder SPD-voorzitter was, verliet een op de zes leden de partij. Bovendien dreigen sinds vorige week enkele partijleden en vakbondsmensen met de oprichting van een nieuwe partij links van de SPD, die in hun ogen 'neo-liberale' politiek bedrijft. Schröder sprak honend over een 'actietje'. Maar hij toonde zich toch zenuwachtig door de harde disciplinemaatregelen tegen de dissidenten.

Ook klonk op het congres zondag steeds weer de waarschuwing dat de SPD door intern verzet of zelfs afsplitsing van de linkervleugel de macht voor jaren aan de conservatieven zou verliezen. De ingrepen van een conservatieve regering zouden dan 'drie keer zo hard uitvallen'.

De waarschuwingen passen bij de eindtijd-stemming die de Duitse media in de regering ontwaren. Anonieme partijgenoten speculeerden zowel in Der Spiegel als Die Zeit dat Schröder slechts het goede moment afwacht om er de brui aan te geven.

Dat kan overdreven zijn, enige autoriteit is de kanselier toch kwijt. Met betraande ogen zei hij dat het afscheid 'pijnlijk' voor hem was. Zo werd opnieuw duidelijk hoezeer zijn terugtreden een gedwongen stap is en een teken dat hij er niet in is geslaagd de eigen mensen van zijn politiek te overtuigen.

Meer over