Optiebelasting delft onderspit tegen creatieve bedrijven

De hogere optiebelasting van staatssecretaris Vermeend veroorzaakt chaos in het bedrijfsleven. Talloze ondernemingen zoeken vluchtwegen om de belasting op opties toch weer te verlagen, en degenen die dat niet doen, zien de interesse van hun werknemers snel teruglopen....

ABN Amro constateert dat de kerstbonus dit jaar door slechts de helft van de werknemers in opties werd opgenomen. Een jaar eerder kozen nog vier op de vijf bankmedewerkers voor opties in plaats van contanten. Bij Aegon was dit voorjaar slechts 44 procent van de bijna 20 duizend medewerkers in voor de traditionele optie.

Onder de nieuwe belastingwet moet een werknemer bijna drie keer zoveel belasting betalen voor zijn vertrouwde optie. 'De meeste bedrijven willen op het oude belastingpercentage terecht komen, of zelfs lager', zegt Marcel Spaans, specialist in beloningen voor topmanagers bij adviesbureau Tower Perrins. 'Dat is de trend die je de komende maanden zult zien.'

Uitzendbureau Randstad is een goed voorbeeld. Dat bedrijf zal zijn managers de komende week de keuze voorleggen. Zij kunnen hun vertrouwde optie krijgen tegen een belastingbijtelling van 19 procent (was 7,5 procent), of zij betalen veel minder belasting, maar dan is de optie niet onmiddellijk geld waard: de beurskoers zal eerst ruim 10 procent moeten stijgen voordat de manager geld verdient aan zijn optie.

Ook Aegon geeft zijn medewerkers een keuze. Zij kunnen hun traditionele vijfjarige optie krijgen tegen een belastingpercentage van 20 procent, wat betekent dat zij ruim 4100 gulden aan belasting moeten betalen bij ontvangst. Geen wonder dat 56 procent van de medewerkers koos voor belasting achteraf. In dat geval wordt de koerswinst geheel bij het inkomen opgeteld. Dit laatste is een unicum in Nederland en een breuk met de Nederlandse belastingtraditie. Die schrijft voor dat koerswinst altijd onbelast hoort te zijn. De Aegon-optie nieuwe stijl is een geheel risicoloze optie, net als in de Verenigde Staten. Er hoeft namelijk geen belasting te worden betaald als de beurskoers daalt en de optie na vijf jaar waardeloos afloopt.

In het traditionele Nederlandse belastingstelsel moet van tevoren optiebelasting worden betaald, en dan moet de optiebezitter vervolgens maar hopen dat de beurskoers zal stijgen. Doet die dat niet, dan is de optiegebruiker toch zijn geld kwijt. Woordvoerders van Financiën en de Belastingdienst konden vrijdagmiddag niet reageren op deze trendbreuk, maar verzekerden dat geen afzonderlijke afspraak is gemaakt met Aegon.

In andere bedrijven wordt eveneens druk gewerkt aan nieuwe optiepakketten. ING, waar al het personeel opties krijgt, zal zijn plan aanpassen zodat het aantrekkelijk blijft, zegt het bedrijf zonder op details in te willen gaan.

Niet alle oplossingen lijken even aantrekkelijk. Automatiseerder Landis zei gisteren bijvoorbeeld de looptijd van zijn opties te verkorten tot drie jaar en één maand om de belastingdruk 'binnen de perken te houden'. Werknemers van Landis kunnen bovendien pas in de laatste maand hun opties gebruiken. 'Dat is hartstikke link', zegt aandelen- en optieadviseur Mark van Beusekom. 'Want als er die maand een krachje op de beurs is, dan zijn de werknemers hun geld kwijt.'

Wat Landis doet is onnodig, vindt Spaans van Tower Perrins. Het is veel verstandiger om opties te prijzen boven de beurskoers, zodat slechts de minimale belastingbijtelling wordt gerekend van 4 procent. In combinatie met andere trucs kan de belasting bovendien jaren worden uitgesteld en verder verminderd. 'De optie nieuwe-stijl heeft dus zelfs voordelen boven de oude.'

Meer over