vijf vragen

Opstappen Feyenoord-directeur versterkt roep om harde maatregelen tegen hooligans

Niet alleen in of rond de stadions, maar ook daarbuiten treden hooligans steeds aggressiever op. Woensdag maakte Feyenoord bekend dat algemeen directeur Mark Koevermans per 1 december zijn taken neerlegt vanwege bedreigingen. Wat is er aan de hand?

Feyenoordsupporters met een spandoek over Mark Koevermans tijdens de Eredivisiewedstrijd tussen Feyenoord en sc Heerenveen afgelopen vrijdag.  Beeld ANP
Feyenoordsupporters met een spandoek over Mark Koevermans tijdens de Eredivisiewedstrijd tussen Feyenoord en sc Heerenveen afgelopen vrijdag.Beeld ANP

Wat is er precies gebeurd met Feyenoord-directeur Mark Koevermans?

De voordeur van Koevermans’ huis werd vorige maand beklad, ruiten werden ingegooid. Afgelopen woensdag werden op een terras in het centrum van Rotterdam bestuursleden van de Duitse club Union Berlin, tegenstander van Feyenoord, aangevallen. Koevermans sprak zijn afschuw erover uit, maar stelde ferm zelf niet te zullen wijken. Zes dagen later maakte zijn club bekend dat hij toch opstapt. ‘Na een reeks incidenten heeft hij niet langer het gevoel goed te kunnen functioneren en beslissingen te kunnen nemen, zonder zich af te vragen of dit impact zal hebben op de veiligheidssituatie van hem en zijn gezin,’ schreef Feyenoord op de eigen website.

Waarom werd Koevermans bedreigd?

Feyenoord heeft plannen om het vertrouwde stadion De Kuip te verruilen voor een nieuw onderkomen, Feyenoord City. Dat roept heftige emoties op bij sommige supporters. Maar het is niet bewezen dat dit de aanleiding is voor de bedreigingen, stelde Feyenoord. Aan de sportieve resultaten van het eerste elftal, voorheen een belangrijke reden voor onlusten, ligt het ook niet: die zijn dit seizoen prima.

Het is een groter, complexer probleem met misdragingen die in golven komen, meent de Raad van Commissarissen van Feyenoord. President-commissaris Toon van Bodegom: ‘Niet alleen bij Feyenoord, je ziet dit landelijk, het is een breder maatschappelijk probleem.’ De bedreigers en vernielers zijn ook niet altijd fanatieke voetbalfans. Vice-president Gérard Moussault: ‘Er zijn elementen bij betrokken die helemaal niets met Feyenoord te maken hebben. Ze komen uit alle maatschappelijke circuits.’

Toch valt op dat een deel van het voetbalpubliek moeite heeft zich te gedragen sinds wedstrijden weer met publiek mogen worden afgewerkt.

Rond de streekderby NEC-Vitesse ontstonden onlangs hevige rellen. In veel stadions hangen kwetsende spandoeken, er wordt vuurwerk afgestoken, spelers worden bekogeld met bier en bierglazen en ook elders in de stad waar gespeeld wordt, vinden gewelddadige incidenten plaats.

Menig gedragswetenschapper legt een verbinding tussen dit soort wangedrag en de teruggekeerde bewegingsvrijheid na een periode van beperkende coronamaatregelen. Daardoor zouden opgekropte frustraties de vrije loop krijgen. Dat concludeert ook Friso Schotanus, die onderzoek deed naar supportersgeweld voor zijn boek Toen was geweld nog heel gewoon. ‘Tegelijkertijd zie je een subcultuur opkomen van vooral jongeren die continu de confrontatie zoeken. Bosgevechten zijn ineens ook heel populair. Ik ga er wel in mee dat dit een golf is. In de jaren tachtig werd gegooid met ijzeren staven in plaats van bekers bier. Dat is uitgebannen. Nu zie je andere vormen van geweld. Ook online. Of soms strak georganiseerd, waarbij de daders proberen anoniem te blijven. Het draait allemaal om handhaving. Slechts een miniem aantal aangiftes leidt tot aanhouding.’

Dat gaat nu allemaal veranderen?

Als je minister Grapperhaus mag geloven wel. ‘Schandalig, dit zijn criminelen, dit heeft niets met voetbal te maken,’ reageerde hij. ‘Belachelijk gedrag, ik heb al contact gehad met de KNVB. Het is klaar, we gaan hier extra op inzetten. Dit gaan we niet in onze maatschappij laten gebeuren.’ Ook de KNVB toonde zich zeer ontstemd. ‘In een verhardende atmosfeer binnen de maatschappij ontkomt het voetbal niet aan de extreme uitwassen daarvan’, stelde directeur betaald voetbal Marianne van Leeuwen. ‘Dit moet stoppen. Ik ben er meer dan blij mee dat de overheid samen met ons op snelle en stevige maatregelen zint.’

Wat gaat er nu concreet gebeuren?

Dat is de vraag. Er is een Voetbalwet, die voorziet in maatregelen tegen voetbalvandalisme. ‘Misschien dat die moet worden afgestoft, misschien dat we iets kunnen met gezichtsherkenning', opperde Feyenoords vice-president Mossault. ‘We willen baas in eigen huis zijn. Maar je zit ook met wat kan binnen ons rechtsbestel.’

De misdragingen kosten voetbalclubs veel geld. Feyenoord heeft dit seizoen al meer dan 120 duizend euro aan boetes moeten betalen kwijt omdat toeschouwers vuurwerk afstaken tijdens wedstrijden. Bovendien zag het een investeerdersgroep afhaken nadat bekend werd dat Koevermans en andere clubmedewerkers thuis waren bezocht.

Grapperhaus wilde niet kwijt aan wat voor maatregelen hij denkt. Hooligan-expert Schotanus heeft wel een idee. ‘Maak meer mensen vrij voor handhaving en opsporing, versnel en vereenvoudig de strafprocedures, geef langdurige stadionverboden en flinke boetes. Dat helpt meer dan stoere taal.’

Meer over