Oprah voor moslims

Je kunt het als moslim nooit goed doen. Je wordt geconfronteerd met teveel tegengestelde verwachtingen. Er zijn niet twee werelden die botsen....

Pieter Hilhorst

Het is volgens Esma Choho dan ook geen wonder dat veel moslims het moeilijk hebben. Om moslims te helpen het leven in eigen hand te nemen, schreef zij Moslim Unlimited, (over)leven in het wilde westen. Het is een wonderlijk boek. Methoden en gedachten uit Amerikaanse zelfhulpboeken worden op maat gesneden van moslims in het westen. Het is Oprah voor moslims.

Voor Oprah en Choho geldt dat er maar één pad is naar de vrijheid en dat is volstrekte eerlijkheid. The truth will set you free. Pas als je onder ogen durft te zien dat je de vrijheid hebt het anders te doen, kan je afrekenen met je eigen ellende. Moslims hebben volgens Choho van huis uit de neiging zich te laten leiden door wat anderen van hen denken en zich slachtoffer te voelen van de omstandigheden.

Om het leven in eigen hand te nemen, heeft ze een vijf-stappenplan gemaakt met praktische opdrachten. Moslims moeten leren om van zichzelf uit te gaan. Niet klagen over anderen, maar je richten op je eigen voornemens.

Ze moeten een persoonlijke verhouding tot Allah of welke hogere macht dan ook uitdokteren.

Ze moeten een onderscheid leren maken tussen dingen waar je wel en waar je geen verandering in kunt aanbrengen.

Ze moeten leren voor zichzelf te zorgen en anderen te vergeven.

En tot slot moeten ze leren om anderen iets te geven zonder iets terug te verwachten.

Het is een vrije en zeer eigentijdse interpretatie van de vijf zuilen van de islam. Zo wordt de plicht om elke dag vijf keer te bidden, vertaald als een oproep om dagelijks stil te staan bij je eigen ontwikkeling.

Moslim Unlimited is meer dan een boek.

Choho hoopt een beweging in gang te zetten. Overal in het land moeten praatgroepen ontstaan van moslims die gezamenlijk werken aan hun ontwikkeling.

De toon van het boek is zalvend en zoet, maar de inzet is er niet minder revolutionair om.

Het boek roept jongeren (en ouderen) op om te breken met de gangbare hypocrisie om thuis het ene verhaal te op te hangen en buiten het andere te doen. Ook haar oproep om een persoonlijke vorm te vinden voor je verhouding met het hogere is een radicale breuk met de traditie.

Het geloof is niet langer een verzameling voorschriften die je altijd het gevoel geeft dat je tekortschiet, maar een steuntje in je rug bij je persoonlijke ontwikkeling.

De kortste weg naar de Verlichting, waarvoor Ayaan Hirsi Ali pleit, de kortste weg om een individu te worden en niet langer een lid van een gemeenschap te zijn, neemt hier niet de vorm aan van onverzoenlijke strijdbaarheid, maar van ontwapenende eerlijkheid.

En iedereen kan het, houdt Choho haar lezers voor.

Het enige dat nodig is, is toewijding en geloof in jezelf. Ze haalt Nelson Mandela aan. ‘Er is niets verheffends aan je kleiner voordoen dan je bent. Als wij bevrijd zijn van onze angst, bevrijdt onze aanwezigheid automatisch anderen.’

Het is een prachtige, hoopvolle onderneming.

Het is alleen jammer dat het allemaal zo ontstellend apolitiek is. Maak je niet druk over dingen die je toch niet kunt veranderen. Dat houdt Choho haar lezers voor.

Je kunt wel ten strijde trekken tegen discriminatie, maar wat levert dat jou op? Woede en haat zitten je alleen maar in de weg. Waarom maak jij je druk over wat anderen over de islam zeggen? Richt je niet op wat anderen zeggen of doen, maar op wat jezelf zegt en doet.

Ze heeft ongetwijfeld gelijk. Je wordt er echt niet gelukkig van als je je opwindt over het onrecht in de wereld. Toch zou het jammer zijn als niemand dat meer deed. Het is goed om af te rekenen met de slachtofferrol, maar dat wil niet zeggen dat er geen slachtoffers zijn en dat iedereen die het niet lukt om het leven in eigen hand te nemen, zelf verantwoordelijk is voor die mislukking. Choho zal zich van die kritiek overigens niets aantrekken.

Zij weet het al lang.

Je kunt het als moslim toch nooit goed doen. Dus moet je je niet richten op de verwachtingen of op de politieke hoop van anderen. Als mensen onrecht willen bestrijden, moeten ze dat vooral doen.

Maar dan moeten ze ook niet klagen dat ze ongelukkig zijn. Daar hebben ze dan zelf voor gekozen.

Meer over