nieuws

Oppositiepartij Labor winnaar Australische verkiezingen, huidige premier stapt op als partijleider

Labor-leider Anthony Albanese heeft de Australische verkiezingen gewonnen, al spant het erom of hij een absolute meerderheid krijgt. De conservatieve premier van dit moment, Scott Morrison, heeft zijn verlies erkend en stapt op als partijleider.

Niels Waarlo
Partijgenoten van sociaal-democraat Anthony Albanese vieren de overwinning in Sydney. Beeld REUTERS
Partijgenoten van sociaal-democraat Anthony Albanese vieren de overwinning in Sydney.Beeld REUTERS

Het is voor het eerst in bijna tien jaar dat de sociaal-democratische Labor-partij in Australië de verkiezingen wint. Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar duidelijk is dat de kiezers de conservatieve regering van Morrison hebben afgestraft. Daarbij lijkt klimaatverandering een opmerkelijk grote rol te spelen.

Zo verliest Morrisons partij in enkele districten zetels aan onafhankelijke kandidaten die een speerpunt maken van klimaatbeleid. De regering kenmerkte zich de afgelopen jaren door gebrek aan actie op dit vlak, terwijl Australië naar verwachting veel last zal hebben van klimaatverandering. Het land krijgt in toenemende mate te maken met ernstige bosbranden, droogte en overstromingen.

Desondanks onderschreef Australië pas vorig jaar, na maanden van politiek gesteggel, het doel om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Dit ging nauwelijks vergezeld met concrete plannen.

Albanese toont meer ambitie, onder meer met het voorstel om de uitstoot in 2030 met 43 procent terug te dringen. Maar ook hij wil de machtige fossiele industrie in het land niet te hard voor het hoofd te stoten: Australië is wereldwijd een van de grootste exporteurs van zowel steenkool als gas. Zo zei Albanese in de campagne dat hij niet tegen het openen van nieuwe kolenmijnen is.

‘Klimaatoorlogen’

De grote vraag is of zijn partij een absolute meerderheid behaalt, en dat spant er nog om. Zo niet, dan moet hij waarschijnlijk om tafel met partijen die een beduidend strenger klimaatbeleid voorstaan: de onafhankelijken en de Australian Greens. De Greens halen voor het eerst in hun twintigjarige bestaan meer dan 1 zetel, mogelijk zelfs 4. Het Australische parlement telt 151 zetels.

In zijn overwinningstoespraak op zaterdag zei Albanese dat hij ‘de klimaatoorlogen’ wil beëindigen. ‘Samen kunnen we voordeel halen uit deze kans om van Australië een supermacht op gebied van duurzame energie te maken.’

De conservatieve regering van Morrison lag in de opiniepeilingen al iets achter op Labor. Een deel van het electoraat is kritisch op de strenge lockdowns die hij instelde om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Inwoners van steden als Melbourne en Sydney zaten wekenlang opgesloten. Ook vonden veel Australiërs dat na de zware overstromingen van dit jaar hulp te laat op gang kwam.

‘Bullebak’

In de campagne had Morrison last van zijn imago van nietsontziende politieke ‘bullebak’, zoals een senator van zijn eigen partij hem noemde. Vorige week gaf hij toe dat hij zich ‘een beetje als een bulldozer’ had gedragen, en probeerde hij kiezers ervan te overtuigen dat hij zou veranderen. De 59-jarige Anthony Albanese presenteert zichzelf juist als degelijk en bescheiden. Al maakt hem dat ook wat onopvallend.

‘Ik denk dat mensen genoeg van verdeeldheid hebben, wat ze willen is samenkomen als een natie en ik ben van plan om dat te leiden’, zei hij in zijn overwinningstoespraak. Labor wil onder meer het minimumloon verhogen en de sociale zekerheid vergroten door meer te investeren in ouderenzorg en kinderopvang.

De campagne van de partij stond wat ambitie betreft nogal in contrast met die van drie jaar geleden. De toenmalige leider Bill Shorten zette in op grootscheepse herverdelingsplannen en verloor van de conservatieve coalitie van Morrison. ‘Te veel mensen raakten in de war of werden zelfs bang door onze beleidsvoorstellen’, analyseerde de huidige leider Albanese na die verkiezingen.

Meer over