Oppositie eist openheid regering-Aznar

Een dag na de aanslagen in Madrid die bijna tweehonderd levens eisten, is de vraag wie de terreuracties uitvoerde nog niet beantwoord. De schuldvraag kan de parlementsverkiezingen van zondag beïnvloeden...

Zapatero vermeed op een persconferentie harde kritiek op de regering. Hij liet wel weten het vreemd te vinden dat minister van Binnenlandse Zaken Angel Acebes donderdag nog met zekerheid leden van de Baskische terreurbeweging ETA als daders benoemde en daar vervolgens op terugkwam. Zapatero zei dat het volk het recht heeft te weten wie deze barbarij heeft gepleegd.

Acebes en andere leden van de Spaanse regering wezen donderdag aanvankelijk met de beschuldigende vinger naar de ETA. Na de vondst van een gestolen busje met ontstekingsmechanismen en de koran nabij Madrid benadrukte de regering echter dat zij de betrokkenheid van Al Qa'ida niet uitsloot.

Bovendien volgde later donderdagavond een claim dat al-Qaeda achter de aanslagen zit via een brief aan een Arabische krant in Londen. Amerikaanse veiligheidsfunctionarissen zetten vraagtekens bij de claim. Zij stellen dat Al Qa'ida nooit zo snel na een aanslag de verantwoordelijkheid opeist.

Omar Bakri, oprichter en geestelijk leider van de fundamentalistische islamitische groepering Al-Muhajirun verwees vrijdag in Londen naar de brief. Hij zei dat Italië het volgende doelwit zou kunnen zijn van groepen die de zaak van Al Qa'ida in Europa steunen.

Voor de Spaanse regering blijft ETA vooralsnog hoofdverdachte. Aznar benadrukte dat zijn regering alle opties openhoudt, maar dat het logisch is dat de verdenking naar de ETA uitgaat. Hij verwees onder meer naar ETA-leden die vorige week werden opgepakt toen ze 500 kilo explosieven naar Madrid probeerden te smokkelen.

Aznar beloofde de burgers alle details uit het onderzoek te laten weten. Ook ontkende hij dat de regering informatie over het onderzoek naar de misdaden achterhoudt.

In een anoniem telefoontje naar de Baskische krant Gara, werd vrijdag ontkend dat de ETA verantwoordelijk is voor de aanslagen. De zender Cadena Ser berichtte op gezag van veiligheidsfunctionarissen dat bij de terreuracties koperen ontstekingen zijn gebruikt. Volgens de zender gebruikt de afscheidingsbeweging in de regel ontstekingsmechanismen van aluminium. Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken kon het bericht niet bevestigen.

Politieke analisten voorspellen dat als nog voor zondag blijkt dat de ETA achter de acties zat, dit gunstig is voor de Volkspartij. Onder de regering-Aznar is de strijd tegen de ETA de afgelopen jaren geïntensiveerd en zijn tal van kopstukken van de organisatie opgepakt. De door Aznar uitverkoren lijsttrekker van de Volkspartij voor de verkiezingen, Mariano Rajoy, kondigde in de campagne aan dat hij de harde lijn tegen de Baskische terreurbeweging wil voortzetten.

Als duidelijke aanwijzingen over de betrokkenheid van al-Qaeda opduiken, kan de PSOE van Zapatero daar profijt van hebben. 'Het zou dan betekenen dat Al Qa'ida de oorlog in Irak naar Spanje heeft gebracht', stelde de krant El Paìs vrijdag.

Net als de meeste Spanjaarden, verzette de PSOE zich van meet af aan fel tegen de invasie en militaire bezetting van Irak. Aznar daarentegen was de belangrijkste bondgenoot van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië in de strijd tegen het regime van Saddam Hussein. Rajoy steunt die koers.

In de laatste peilingen voor de aanslagen lag de Volkspartij voor op de socialisten. De PSOE was wel aan een inhaalrace bezig. Bovendien zag het er naar uit dat de Volkspartij de absolute meerderheid in het 350 zetels tellende Huis van Afgevaardigden zou verliezen.

Meer over