Opportunisme in Frans CPE-conflict

Het Franse conflict over het arbeidscontract-CPE gaat niet alleen over jeugdwerkloosheid. Voor zowel Villepin als Sarkozy staat meer op het spel....

Hoe valt de solidariteit in eigen kring te bewaren, wanneer een conflict almaar voortduurt? Premier Dominique de Villepin en zijn tegenstanders, een coalitie van studenten, scholieren en werknemers, hebben het daar allebei moeilijk mee. Vandaar dat het voor beide kampen aantrekkelijk is om via overleg tot een oplossing te komen van hun conflict over het arbeidscontract-CPE (jongeren tot 26 jaar kunnen tijdens een proefperiode van twee jaar zonder opgaaf van redenen worden ontslagen). Vandaag vindt een eerste bijeenkomst plaats van Villepin met de bonden.

Tegenstrijdig is wel het minste, wat je van de geluiden uit het regeringskamp kan zeggen. Maakte Villepin eerst duidelijk dat hij er niet over piekert zijn CPE van karakter te veranderen, vervolgens zei hij een open gesprek te willen, ‘zonder enig a priori’. Die formulering sluit een intrekking van het CPE niet uit, wat de voorwaarde is van de opposanten.

Villepins geslalom valt niet los te zien van de tegenstand die hij in eigen kring van zijn minister van Binnenlandse Zaken, Nicolas Sarkozy, ondervindt. Terwijl zijn omgeving liet doorschemeren dat hij wel eens uit de regering zou kunnen stappen uit protest tegen de rigiditeit van Villepin, zei Sarkozy zelf dat daarvan geen sprake kon zijn. Hij wilde zijn regering niet ‘om opportunistische redenen’ in de steek laten.

Dat opportunisme viert hoogtij. Het onderwerp mag dan de jeugdwerkloosheid zijn, voor zowel Villepin als Sarkozy speelt vooral hun onderlinge strijd om de opvolging van president Chirac in 2007. In de peilingen ligt Sarkozy nu nog een straatlengte voor. Maar weet Villepin zijn CPE tegen alle weerstand van ‘de straat’ in overeind te houden, dan maakt hem dat voor rechtse kiezers in één klap de Hervormer waarop rechts al zo lang wacht en dus ‘presidentiabel’. Sarkozy zit in een lastig parket: wint Villepin deze slag dan is hij de gevierde man, verliest Villepin dan treft dat rechts als geheel. In beide gevallen verliest Sarkozy.

‘Ik toon solidariteit, maar ben ook anders’, zei Sarkozy licht wanhopig deze week. Ook suggereerde hij compromissen, zoals de opschorting van het CPE gedurende een maand. Villepin wees dat af. Donderdag kwam de premier met zijn eigen compromis: het gesprek ‘zonder enig a priori’ met de bonden.

Die gingen daar gretig op in, al benadrukten zij hun ongebroken solidariteit met de voor een latere bijeenkomst uitgenodigde studenten. Niettemin valt te betwijfelen, hoe groot de bereidheid van oudere vakbondsleden is voor jongeren in de bres te staan. Ook speelt het gevaar van verdeeldheid in eigen kring tussen radicale bonden als de CGT en Force Ouvrière (FO) en de gematigde CFDT. Nu het aantal geweldsincidenten toeneemt, zullen de vakbonden nog meer geneigd zijn het compromis te zoeken; voor een ontsporende protestbeweging willen zij niet verantwoordelijk zijn.

De nationale protestdag volgende week dinsdag gaat zeker door, maar daarna zal de zoektocht naar een compromis vooral voor de regering en de bonden aantrekkelijk zijn. De druk op de studentenleiders om daaraan mee te werken zal groot zijn. Maar hun achterban van honderdduizenden jongeren is groot en overwegend radicaal. Het is de vraag of zij met minder dan complete intrekking van het CPE nu nog genoegen zullen nemen.

Meer over