nieuws

Opnieuw uitstel voor 2G-wetgeving, Kamer krijgt extra tijd voor vragen

De behandeling van wetsvoorstellen die een 2G-beleid mogelijk maken, wordt opnieuw uitgesteld. ‘2G’ zou alleen gevaccineerden of van corona genezen burgers toegang geven tot aan te wijzen locaties. Oorspronkelijk zou de Tweede Kamer er volgende week over spreken. Dat debat wordt uitgesteld, na eerder uitstel in december. De kans dat het kabinet zijn voorstellen in de huidige staat door de Kamer krijgt, neemt af.

Gijs Herderscheê
Minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport woensdag op het Binnenhof. Beeld ANP - Phil Nijhuis
Minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport woensdag op het Binnenhof.Beeld ANP - Phil Nijhuis

Formeel wordt de behandeling van de 2G-voorstellen minimaal een week uitgesteld. De Tweede Kamerfracties krijgen langer de tijd voor hun voorbereiding. Tot eind volgende week kunnen zij schriftelijk vragen stellen aan de minister van Volksgezondheid, die de vragen daarna moet beantwoorden. Pas als die antwoorden binnen zijn, kan het debat weer op de agenda komen. Het stellen van schriftelijke vragen is de normale voorbereiding op de behandeling van een wetsvoorstel.

Het kabinet worstelt zelf ook met het plan om 2G-beleid mogelijk te maken. Directe aanleiding voor de worsteling is een rapport dat maandag verscheen. Daarin betogen onderzoekers dat 2G nu weinig effect heeft om verspreiding van de omikronvariant te beperken. Massaal testen zou hiervoor volgens hen een betere optie zijn.

Die conclusie is politiek pikant, omdat het kabinet de 2G-wetsvoorstellen eind november juist indiende met het oog op de aanstormende omikronvariant. Toen was al duidelijk dat die besmettelijker was dan eerdere varianten van het coronavirus. Het vervolg, een sterk stijgend aantal ziekenhuis- en ic-opnamen, blijft vooralsnog uit. Omikron blijkt minder ziekmakend, zeker bij gevaccineerden. De Tweede Kamerfracties kunnen tot het weekend schriftelijk vragen indienen bij het ministerie over dit rapport.

Door bij toegang tot plaatsen waar veel mensen samenkomen of veel ‘verkeer’ van mensen is, zoals in de horeca of op het werk, de 2G-regel te hanteren (óf gevaccineerd, óf recentelijk genezen van corona), zouden deze locaties open kunnen blijven, was de redenering van het kabinet.

Zo schreef Hugo de Jonge in december als minister van Volksgezondheid aan de Tweede Kamer: ‘Het kabinet hecht onverminderd aan de toevoeging van CTB (coronatoegangsbewijs, red.) op basis van 2G aan het repertoire van in te zetten maatregelen. Zonder toepassing van CTB 2G zullen immers bepaalde sectoren met hoogrisicosettings, zoals (delen van) de horeca, cultuur en evenementen, langer dan noodzakelijk gesloten moeten blijven.’

Omdat zich in december geen Kamermeerderheid aftekende om de wetsvoorstellen te steunen, werd het debat verdaagd naar januari en besloot het kabinet tot een harde lockdown, in de hoop dat de politieke wind in januari zou keren. Dat laatste is nu allerminst het geval. Alleen D66 en de VVD hebben geen aarzelingen over 2G, de rest van de Kamer wel.

Principe

Het kabinet vreest dat een debat volgende week zich gaat toespitsen op de situatie van dit moment, alsof invoering van 2G nu meteen het gevolg zou zijn. Veel liever heeft het kabinet dat het debat gaat over het principe, en dat de maatregel kan worden genomen als er een nieuwe noodsituatie in de zorg dreigt door een nieuwe coronavariant of een ander besmettelijk virus.

Daarom wordt ook aanpassing van de wetsvoorstellen overwogen. Volgens het huidige plan kan de minister van Volksgezondheid de maatregel via een zogenoemde ministeriële regeling afkondigen. Dat zou veranderd kunnen worden in een opzet waarbij de Tweede Kamer in een specifieke situatie eerst toestemming geeft.

De politieke verdeeldheid over 2G treft ook de coalitie. Van de vier regeringspartijen is de ChristenUnie principieel tegen. Deze partij pleit voor een beleid van uitgebreid testen: ‘1G’. Het CDA steunde tot nu toe het beleid van VWS, ook omdat partijgenoot Hugo de Jonge daar ‘coronaminister’ was. Die portefeuille is in het kabinet-Rutte IV overgenomen door Ernst Kuipers van D66. Daardoor zou het CDA zich vrijer kunnen voelen in de meningsvorming. De partij heeft vooruitlopend op de beantwoording nog geen standpunt over 2G bepaald. ‘Dat gebeurt in aanloop naar een debat’, aldus een persvoorlichter van de fractie.

Constructief kritisch

Hoe dan ook is het kabinet voor een Kamermeerderheid aangewezen op steun van een oppositiepartij. Dat zou de PvdA kunnen zijn. Deze partij heeft zich tot nu toe constructief-kritisch opgesteld in het coronadebat. Attje Kuiken, coronawoordvoerder van de PvdA-fractie, is echter kritisch over de gang van zaken rond 2G. Zij voelt er niets voor de 2G-wetgeving te behandelen alsof het over het principe gaat en niet om de huidige situatie.

Kuiken: ‘We hebben de afgelopen twee jaar als Tweede Kamer laten zien dat wetgeving heel snel, soms binnen twee weken tot stand kan komen. Los daarvan, om zo’n maatregel nu aan de gereedschapskist toe te voegen, lijkt me niet zinvol. Er zit zoveel in die gereedschapskist dat de afgelopen jaren niet gebruikt is maar wel had kunnen helpen: mondkapjesplicht, testen, ventilatie op scholen.’

GroenLinks is tegen 2G en voor uitgebreid testen, net als de ChristenUnie. Andere oppositiepartijen, zoals de PVV en Forum, wijzen de coronamaatregelen op dit moment af.

Meer over