Ophef over tbs'ers kan averechts werken

Ontsnappingen van tbs'ers werden vroeger zelden bekendgemaakt. De tbs'er kwam meestal vanzelf terug. Nu volgt direct een opsporingsbericht. Paniek kan het gevolg zijn....

Het lijkt wel of er steeds meer tbs'ers ontsnappen. Maar dat klopt niet.Volgens Minister Donner van Justitie is het aantal tbs'ers dat deverlofregels overtreedt, flink afgenomen. Vorig jaar ging het 90 keer mis;dit jaar keerden 73 patiënten niet terug van verlof.

In de media is een heel ander beeld ontstaan. Alleen al in december zondhet Openbaar Ministerie (OM) drie opsporingsberichten uit. Een 21-jarigeen een 46-jarige man zijn alweer gearresteerd. Een jonge jeugd-tbs'er van16 jaar loopt nog vrij rond. Woensdagavond werd het publiek geïnformeerdover zijn ontsnapping via Omrop Fryslân.

Vroeger hoorde de samenleving zelden iets als een tbs'er nietterugkeerde van verlof. De kliniek belde de lokale politie, die de anderekorpsen informeerde. Veel meer gebeurde er niet. Vaak werd gewacht ofiemand zich vrijwillig zou melden.

Dat is nu anders. Het OM zendt steeds meer opsporingsberichten uit. DeTweede Kamer heeft dit afgedwongen, na eerdere incidenten mettbs-patiënten. In juni vermoordde Wilhelm S. een bejaarde Amsterdammer,nadat hij was gevlucht tijdens een begeleid verlof.

Het OM maakt niet alle ontsnappingen openbaar. Justitie wil voorkomendat het publiek wordt overvoerd met opsporingsberichten, waardoor deattentiewaarde daalt. Daarom wordt per ontsnapping ingeschat hoeveel gevaarde samenleving loopt.

Toch vinden veel advocaten dat het Openbaar Ministerie te snel kiestvoor een opsporingsbericht. De privacy van een tbs'er wordt hierdoorgeschonden en bovendien werkt zo'n bericht contraproductief. 'De kans opeen misdrijf wordt juist groter', zegt advocaat Niek Heidanus. 'Iemand dieop de vlucht is, raakt in paniek als zijn foto overal te zien is.'

Advocaat Joe de Goeij beaamt dat. 'Ik ben bang voor ongelukken. Want ookmensen die een tbs'er herkennen, kunnen iets raars gaan doen.'

Dat is onzin, vindt Tweede-Kamerlid Eerdmans (LPF). 'We hebben de hulpvan het publiek hard nodig. Ik vind dat je alles moet doen om gevaarlijkemoordenaars en verkrachters op te sporen.' Bovendien blijkt in de praktijkdat de opsporingsberichten helpen. 'Dit jaar zijn al drie tbs'ersaangehouden dankzij tips van het publiek.'

Advocaten zijn niet onder de indruk. 'Bijna alle tbs'ers melden zichbinnen een paar dagen weer bij de kliniek, ook zonder opsporingsbericht',zegt Willem Anker. 'Het publiek krijgt nu het idee dat er continu iets misis met die verloven, maar dat is absoluut niet de realiteit.'

Voor Eerdmans telt een ander belang. 'Ik richt mij op de risico's, diewil ik zo veel mogelijk beperken.' Andere politici delen die mening. Eenmeerderheid van de Tweede Kamer vindt dat tbs'ers alleen nog op verlofmogen als ze een enkelband dragen met GPS. Daarmee kan justitie zien waarze zich bevinden.

Maar het is nog onzeker of dit systeem wordt ingevoerd. Een crucialeproef met de enkelbanden, in een aantal klinieken, is naar verluidtmislukt. Eerdmans wil zich daar niet bij neerleggen. 'Het gaat om eentechnisch probleem. Dat moeten we kunnen oplossen.'

Meer over