Opening bij NS

EVEN leek het einde van het conflict in zicht toen maandagochtend vroeg bekend werd gemaakt dat NS-directie, vakbonden en ondernemingsraad alsnog een akkoord hadden bereikt....

Het enige lichtpuntje dat dan overblijft is dat ook het NS-personeel schijnbaar beseft dat nieuwe stakingen niet meer zijn uit te leggen en eventuele acties daarom 'publieksvriendelijk' zullen zijn. De vraag is echter of het publiek daardoor beter zal begrijpen wat men nu nog wil bereiken.

Bij een oppervlakkige beoordeling van het akkoord is men geneigd de NS-directie als overwinnaar aan te wijzen. De invoering van het gewraakte 'rondje om de kerk' gaat per 10 juni gewoon door. De bonden hebben hier een belangrijke veer moeten laten. Zij konden het afgelopen weekeinde weinig anders dan erkennen dat het nu te laat is om nog een heel nieuw rooster te maken. Zo bezien is de afwijzende reactie van de personeelscollectieven te begrijpen.

Tegelijkertijd waren het dezelfde personeelscollectieven die keer op keer benadrukten dat het om veel meer ging en zij eigenlijk actie voerden tegen het volgens hen totaal verziekte arbeidsklimaat bij de NS. In dat opzicht biedt het akkoord wel degelijk een opening. De bedoeling is immers dat de komende tijd het geheel van de arbeidsverhoudingen bij de Nederlandse Spoorwegen onder de loep wordt genomen. De noodzaak hiertoe is de afgelopen weken meer dan ooit aangetoond. Het dienstrooster was immers niet meer dan een alibi geworden voor een keiharde machtsstrijd tussen personeel, directie en bonden.

De ondernemingsraad krijgt verder de gelegenheid een alternatief 'productiemodel' te ontwerpen, dat wil zeggen een dienstrooster dat zoveel mogelijk tegemoet komt aan de wensen van zowel het rijdend personeel als de NS-directie. Worden de directie en de OR het hier niet over eens, dan volgt bindende arbitrage.

Dat dit minder is dan waar de bonden oorspronkelijk op hadden ingezet, hebben zij niet in de laatste plaats aan zichzelf te wijten. Vanaf het moment dat de bonden onder druk van de even radicale als anonieme personeelscollectieven hun handtekening terugtrokken onder het aanvankelijk bereikte akkoord met de NS-directie, werden zij een speelbal van krachten waarop gaandeweg niemand nog greep had. Niet alleen binnen de NS, maar ook binnen de vakbeweging is wat dat betreft het nodige herstelwerk te verrichten.

Meer over