Opeens is het stil rond de allochtonen

Dat het even niet over kut-Marokkaantjes, straatterroristen en hoofddoeken gaat in het politieke debat vinden veel allochtone kiezers een verademing. Maar de meesten hebben toch een dubbel gevoel over de 'integratiestilte'. Er is nu geen ruimte om concrete problemen, als discriminatie en hoge jeugdwerkloosheid onder allochtonen, te agenderen.

JANNY GROEN

AMSTERDAM - In een rondgang van de Volkskrant langs allochtone sleutelfiguren en organisaties komt deze constatering vrijwel unaniem naar voren. 'Ik ben erg blij dat het even niet over mij gaat', zegt Aydin Akkaya, voorzitter van de Inspraakorgaan Turken (IOT). 'Het oververhitte debat heeft veel schade aangericht.' Voorzitter Aissa Zanzen van het Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders (SMN) hoeft zich in de lijsttrekkersdebatten niet te ergeren aan 'oneliners en simplistische ideeën' over migranten. 'We zijn even geen speelbal van ideologische twisten.'

In allerlei varianten wordt de ergernis over het (nu geluwde) integratiedebat gespuid. SMN-jongere Yuba Zalen: 'Het is erg ironisch dat er blijkbaar een economisch half-omgevallen Europa voor nodig is om de aandacht af te leiden van de allochtoon'. Er wordt gesproken over 'publiciteitsstunts om stemmen te winnen' over de ruggen van allochtonen en vooral moslims. Over opluchting niet langer te fungeren als 'kop van Jut' .

Luchtballonnetjes

Voorzitter Leyla Cakir van de jubilerende (30 jaar) islamitische vrouwenorganisatie Al Nisa is verheugd dat 'luchtballonnetjes als het ritueel slachten, het boerkaverbod, ramadan-knokploegen' even niet worden opgelaten. Maar voegt zij, zoals vrijwel iedereen, er in één adem aan toe: 'We moeten het niet alleen over de eurocrisis en de zorg hebben, maar ook over discriminatie en negatieve stereotypering.'

Het integratie- en islamdebat is door de economische crisis van tafel geveegd, maar nog niet voltooid. Algemeen is de hunkering van allochtonen naar een eerlijke discussie, naar het zoeken van oplossingen voor wezenlijke problemen. 'Het is duidelijk dat in de samenleving een bepaalde angst heerst voor moslims. Hier moet over gesproken worden, maar het is de kunst om er niet opnieuw een foute discussie van te maken', zegt Mehmet Cerit, directeur van Cosmicus-scholen, die geregeld in verband worden gebracht met de omstreden Turkse prediker Fettulah Gülen.

In dat licht lanceerde Al Nisa maandag de campagne 'Kent u mij?', een poging om de beeldvorming van moslims positief te beïnvloeden. Çakir: 'Wij roepen politici op niet langer mee te doen aan negatieve stereotypering.' In een YouTube-filmpje van één minuut worden vier verschillende moslima's gepresenteerd, met en zonder hoofddoek. Çakir: 'We mijden de slachtofferrol. Moslima's willen worden gezien zoals ze zijn. Ze zijn meer dan een hoofddoek. Ze kunnen voetbalster zijn, of de hartchirurg die uw leven gaat redden.' Discriminatie bestaat in Nederland, ook al wordt er niet over gesproken, zeggen de meeste geïnterviewden. Cakir verwijst naar een recent rapport van Amnesty International Choice and Prejudice: Discrimination against Muslims in Europe, waarin ook Nederland negatief opduikt. Cakir: 'Zo'n signaal van Amnesty kan niet licht worden opgevat. Wij roepen de Nederlandse politiek op vooroordelen over moslims actief te bestrijden, vooral in het onderwijs en op de arbeidsmarkt.'

Die markt biedt allochtone jongeren steeds minder kansen. De groeiende jeugdwerkloosheid staat dan ook met stip op nummer een van de lijst urgente problemen die in de verkiezingscampagnes ontbreken. 'Allerlei cijfers buitelen over elkaar heen, maar achter die cijfers zitten mensen. En die komen niet aan bod', zegt Mohammed Essafi, een van de initiatiefnemers van NL 2023, een blauwdruk voor de toekomst, vorig voorjaar opgesteld - in nauwe samenwerking met autochtone deskundigen en organisaties - door een groep Marokkaanse young professionals.

Essafi vindt het zorgwekkend dat geen van de partijen het 'alarmerende' onderzoek van Forum, instituut voor multiculturele vraagstukken, oppikt. Daarin staat dat in het eerste kwartaal van dit jaar 29 procent van de niet-westerse jongeren tussen 15 en 25 jaar werkloos was en 9 procent van de autochtone jongeren.

'Ondanks de crisis en strenge bezuinigingen trekt de Franse regering 2 miljard euro uit voor de aanpak van jeugdwerkloosheid', zegt Essafi. 'In de politieke debatten zou het hier explicieter over moeten gaan en meer in de oplossingensfeer.'

Zanzen van SMN vreest dat zelfs als de markt weer aantrekt, Marokkaanse jongeren nauwelijks aan de bak komen. 'Ze komen niet eens aan een stageplek. Velen hebben een gat in hun cv. Dat is, op z'n zachtst gezegd, niet bevorderlijk voor hun identificatie met Nederland.'

Sleutelfiguren

Om het integratie- en islamdebat op een positieve manier terug op de agenda te krijgen, willen de sleutelfiguren ook de spiraal van groeiende onverschilligheid onder de allochtone kiezers doorbreken. Het sentiment van 'we stemmen niet, want we worden toch niet geaccepteerd', moet worden weggepoetst. SMN biedt steun aan allerei lokale Marokkaanse zelforganisaties. Zanzen: 'Maar we geven geen stemadvies. Het is belangrijk dat allochtonen participeren in alle partijen en zo proberen de agenda te beïnvloeden.'

Het IOT trekt langs moskeeën en koffiehuizen om kiezers te mobiliseren. Akkaya: 'Ik zal ook Turkse tv-kanalen, die zowel in Turkije als Nederland te zien zijn, gebruiken.' Hij koestert niet de illusie dat 'de thema's waar Geert Wilders groot mee is geworden', definitief van tafel zijn. 'Voor Wilders hadden we Janmaat en Fortuyn. Zo'n 20 procent van de Nederlanders zit in de ultrarechtse hoek. Maar de andere partijen kunnen wel zorgen voor een minder grimmige politieke sfeer. En daarvoor zijn Turkse stemmen belangrijk.'

Salafisme roert zich in aanloop verkiezingen ook in Nederland

Het salafisme (ultraorthodoxe islam) groeit niet alleen in het Midden-Oosten, na de Arabische Lente, maar wereldwijd. En die stroming roert zich ook in Nederland in de aanloop naar de verkiezingen. Zo roept Moslims in Dialoog, 'een onafhankelijke projectgroep' zoals ze zichzelf omschrijven, moslims op de stembus te mijden. De groep ergert zich aan 'moskeeën die het toneel zijn geworden van verkiezingscampagnes, waar vooral de PvdA een vaak geziene gast is'. En aan imams die stemmen een islamitische plicht noemen. De groep schermt met 'islamitische jurisprudentie' en stelt dat 'democratische verkiezingen niet verenigbaar zijn met het geloof'. Door te stemmen wordt namelijk 'het exclusieve legislatieve recht van Allah (de Wetgever) onterecht toegekend aan het volk.'

undefined

Meer over