NieuwsOnderzoek

Op vmbo doen jongens aan techniek en meisjes creatief, op havo-vwo kiezen scholieren minder volgens gender

De populariteit van schoolvakken hangt op het vmbo sterk samen met het geslacht van de leerlingen. Jongens geven de voorkeur aan exacte vakken en techniek, meisjes aan creatieve vakken en verzorging.

Mannelijke VMBO-leerlingen blijken de voorkeur te geven aan vakken als techniek en geschiedenis Beeld Arie Kievit
Mannelijke VMBO-leerlingen blijken de voorkeur te geven aan vakken als techniek en geschiedenisBeeld Arie Kievit

Dit blijkt uit een onderzoek onder ruim 17 duizend vmbo-leerlingen van alle niveaus en leergangen dat is uitgevoerd door Qompas, een bedrijf dat is gespecialiseerd in loopbaanontwikkeling en studiekeuze. Uit eerder onderzoek van Qompas onder havo- en vwo-leerlingen bleek dat daar meisjes juist bètavakken meer zijn gaan waarderen, in tegenstelling tot jongens.

null Beeld Volkskrant
Beeld Volkskrant

Boris Eustatia, directeur van Qompas concludeert: ‘Hoe praktischer geschoold, hoe meer je dit terugziet.’ Eustatia wijst erop dat het de eerste keer is dat het verschil in waardering van vakken op vmbo-niveau is onderzocht, terwijl dit onder havo- en vwo-leerlingen al acht jaar op rij wordt bijgehouden. Veranderingen bij het vmbo zijn dus niet uit dit onderzoek af te lezen.

Dans

De vmbo-leerlingen die meededen aan het onderzoek, konden per vak drie opties aanvinken: ‘leuk’, ‘niet leuk’ of ‘geen mening’. Jongens blijken de voorkeur te geven aan vakken als techniek en geschiedenis, meisjes halen meer plezier uit verzorging, drama en dans. Dit laatste vak vindt 76 procent van de meisjes ‘leuk’, tegenover 18 procent van de jongens. Bij rekenen (63 versus 50 procent) en natuur- en scheikunde (66 versus 57 procent) liggen die percentages wat dichter bij elkaar.

De uitkomst laat zien dat vakken als tekenen, gymnastiek en Engels bij zowel jongens als meisjes in de smaak vallen.

null Beeld Volkskrant
Beeld Volkskrant

Overheidscampagnes

Ook op havo- en vwo-niveau zijn er verschillen tussen meisjes en jongens, zegt Boris Eustatia van Qompas. ‘Alleen zijn die minder groot.’ Dat meisjes op havo- en vwo-niveau exacte vakken in de loop der jaren meer zijn gaan waarderen, heeft volgens hem onder meer te maken met geslaagde overheidscampagnes op dit gebied. ‘Je ziet ook dat bètavakken taliger zijn geworden, waardoor het meisjes inhoudelijk meer aanspreekt.’

Sarah Bracke, die zich als hoogleraar Sociologie aan de Universiteit van Amsterdam bezighoudt met Gender en Seksualiteit, zegt dat de onderzoeksresultaten ‘in lijn zijn met internationaal onderzoek waaruit blijkt dat gendernormen steviger verankerd zijn bij beroepen die dicht op de opleiding zitten.’ Bracke: ‘Dat een-tweetje is op havo-vwo-niveau over het algemeen wat losser dan op het vmbo, waar jet het ook terugziet in sommige namen van vervolgopleidingen: beautyprofessional bijvoorbeeld, of interieurvakman.’

Druk

Leerlingen die onderwijs volgen op een beroepsgericht niveau ervaren daarnaast meer druk van leeftijdsgenoten om zich genderconform te gedragen, stelt universitair docent Sociologie Margriet van Hek van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Dit geldt sterker voor jongens dan voor meisjes. ‘Voor meisjes is het door de jaren heen oké geworden om zich ‘mannelijk’ te gedragen, jongens, aan de andere kant, zijn nog altijd een watje als ze iets ‘vrouwelijks’ kiezen.’

Volgens Van Hek staan mannelijke activiteiten, banen en studies nog altijd hoger in aanzien dan vrouwelijke. ‘Dus als een vrouw kiest voor een ‘mannelijk’ beroep, dan wordt dat gezien als een stapje omhoog, andersom is het een stap omlaag.’

Het is daarom niet aannemelijk dat jongens in de nabije toekomst vakken als dans en verzorging meer zullen gaan waarderen, denkt Van Hek. ‘Terwijl meisjes er meer opties bij hebben gekregen, hebben jongens wat dat betreft een stuggere weg af te leggen.’

Meer over