Op naar een alcoholvrij Nederland

Het is een rampzalige toestand, met de alcohol. Je wordt er ziek van, je gaat er dood van, je wordt vervelend en naar en opdringerig. Waarom schaffen we die rommel niet af? Kunnen we de bezuinigingen ook mooi terugdraaien.

Als we nu vanaf volgende week zeggen: het is afgelopen met de alcohol? Alcohol, vrienden, is een verschrikkelijke verdovende drug en iedereen giet het maar achterover alsof het limonade is. Dat kan zo niet langer.

Er is reden genoeg om er een punt achter te zetten, laten we wel wezen. We zuipen veel te veel. Matig alcoholgebruik, een glaasje of 2, 3 per dag, heeft mogelijk een beschermende werking tegen verschrikkelijke ziekten en hartinfarcten. Maar in Nederland drinken 600 duizend mensen acht of meer glazen alcohol per dag. Het hangt er enigszins vanaf welke norm je hanteert, maar het aantal alcoholisten bedraagt 185 duizend en er zijn 160 duizend probleemdrinkers. Hanteer iets strengere normen, en er zijn 350 duizend alcoholisten en een half miljoen mensen met een drankprobleem.

Dat zijn zeventien Arena's vol dorstige probleemgevallen.

Maak je geen illusies, vrienden. Nog vóór alcoholisme en probleemdrinken, bevindt zich het stadium 'schadelijk drinken'. Dat staat voor 21 of meer alcoholische consumpties per week (mannen) en 15 voor vrouwen. Sorry, het is niet eerlijk, maar het is zo. Voor Koning Alcohol zijn man en vrouw niet gelijk.

Beste mensen, neem je toch alsjeblieft in acht.

En vooral jullie, de harde drinkers. In alle Europese landen is tussen de 20 en 30 procent van de stevige innemers verantwoordelijk voor 80 procent van de alcoholconsumptie. Pak een glas wijn, en laat dit even tot je doordringen. En vraag jezelf af: hoor ik bij die twintig procent? Behoor ik tot de steunpilaren van de natte gemeente? En zouden ik en mijn lijdende gezin niet zijn gebaat bij een streng verbod?

Giftigheid

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vroeg in 2009 aan een panel van 19 experts drugs te rangschikken naar giftigheid, verslavende werking en maatschappelijke schade.

De ranglijst: 1. Crack, 2. Alcohol, 3. Heroïne, 4. Tabak, 5. Cocaïne, 6. Methadon.

Jazeker, crack is nóg slechter. Maar bedenk even wie in je omgeving crack rookt, en wie er wel eens alcohol consumeert.

Het vermaarde medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet deed in november 2010 ook een poging tot rangschikking. Het zette drugs op een rijtje en vergeleek gezondheidsschade, sterfte, oorzaak van ongevallen, afhankelijkheid, verlies van werk en relaties en andere ellende. Het maximaal aantal punten, voor de echte drug from hell, bedroeg 100.

Het podium: 1. Alcohol (72), 2. Heroïne (55), 3. Crack (54).

Heroïne en crack danken de prominente positie vooral aan de schade die ze toebrengen aan het gebruikende individu, maar alcohol won glansrijk omdat het niet alleen de zuiper, maar ook diens omgeving en de gehele samenleving in de ellende stort.

We kunnen de Drank- en Horecawet wel aanscherpen en boa's (buitengewoon opsporingsambtenaren) inzetten om het alcoholgebruik onder jongeren te beperken, maar daarmee bestrijden we de gesel die alcohol heet bij lange na niet afdoende.

Het aantal alcoholdoden bedraagt elk jaar ongeveer het dubbele van het aantal verkeersdoden - de verkeersdoden door alcohol niet meegerekend. In 2007 vielen er 2.300 verkeersslachtoffers door alcohol, doden en zo zwaar gewonden dat ziekenhuisopname noodzakelijk was. 12 procent van de verkeersongelukken was alcoholgerelateerd.

Naar schatting 4 tot 6 procent van de sterfte door kanker heeft alcohol als oorzaak. Jaarlijks krijgen zesduizend mensen kanker door alcoholgebruik, vooral mannen. Bij vrouwen kan alcohol tot borstkanker leiden, bij mannen tot tumoren in mond- en keelholte, het strottenhoofd en de slokdarm en in het darmstelsel.

Ik zou het ook liever anders zien, maar het is zo. Proost.

Er bestaat een relatie tussen alcohol en zestig medische aandoeningen. Er bestaat een verband tussen alcohol en tal van sociale problemen, psychologische problemen en lichamelijke problemen. Van de totale alcoholconsumptie, schatten artsen, is de helft schadelijk.

Alcohol maakt meer kapot dan je lief is - dat was een héél goeie kreet. Het is een rampzalige toestand, met de alcohol.

En dan zijn wij Nederlanders, in weerwil van wat je vaak leest, nog zeer matige drinkers. In Europa drinken alleen Zweden, Italianen en Grieken minder dan wij: 7,9 liter zuivere alcohol per hoofd van de bevolking. In Duitsland en Ierland is dat tien liter. De Luxemburger zuipt het meest: twaalf liter zuivere alcohol per inwoner per jaar. Je moet er niet aan denken dat wij ook op Luxemburgse niveaus belanden. Dan breekt de totale chaos uit en zijn we verloren.

Met de consumptie van acht liter pure alcohol per hoofd per jaar, zijn we terug in 1830. Honderd jaar later hadden de mannen en vrouwen van de blauwe knoop de consumptie naar 1,5 liter weten terug te dringen. Het duurde tot 1970 voor we dank zij de stijgende welvaart weer in de buurt van de oude volumes uit de vroege 19de-eeuwse periode van het het jeneverkantelen kwamen.

O, was de alcohol maar nooit uitgevonden! Hoeveel leed zou ons bespaard zijn gebleven!

Misschien moeten we overgaan tot IJslandse maatregelen. Alcohol, net als tabak, alleen nog op doktersvoorschrift. Alleen wie echt niet zonder kan, mag straks bij de apotheek een paar pilsjes of een flesje wijn komen halen. De rest drinkt lekkere alcoholvrije biertjes van Bavaria of Wieckse Witte, alcoholvrije rode wijn van Torres - het wachten is op de alcoholvrije whisky.

Op 17 januari 1920 nam het Amerikaanse parlement het 18de amendement op de Grondwet aan. Dat verbood de productie van en de handel in alcoholica. Het whiskyzuipen had verschrikkelijke vormen aangenomen, de schade aan de volksgezondheid en economie was immens en ook vanuit het religieuze kamp trokken geestelijken ten strijde tegen de eeuwige roes. Op Connecticut en Rhode Island na, gingen alle staten over tot Prohibition, drooglegging. Binnen korte tijd daalde de alcoholconsumptie met tweederde. Een nieuwe dageraad zonder katers was aangebroken, althans, daar leek het op.

Genadeloze repressie

Dus was let ons? Al die politici die zo dapper pleiten voor een verbod op coffeeshops en wat daar wordt verkocht, voor genadeloze repressie van snuif en pillen - waarom doen ze alsof hun neus bloedt als het om alcohol gaat? Alcohol is veel erger.

Op naar een alcoholvrij Nederland, vol frisse jongens en meisjes - want wat die jeugd tegenwoordig naar binnen werkt is echt met geen pen te beschrijven.

En het past héél goed in het bezuinigingsstreven ook nog.

In 2001 deed KPMG onderzoek naar de maatschappelijke kosten van alcoholgebruik. De accountants kwamen uit op een bedrag van 2,58 miljard euro. Tien jaar later, en gecorrigeerd voor inflatie en stijgende kosten, is dat 3,74 miljard. Het grootste deel van dat bedrag, 2,3 miljard, bestaat uit economische schade: verzuim, ziekte en slechte prestaties van werknemers. 13 procent van de werknemers in de ziektewet is daarin terechtgekomen door alcohol. En als ze nog wel werken, ligt de productie van de zuipschuiten gemiddeld 10 procent lager dan die van hun nuchtere collega's.

Met alcohol samenhangende criminaliteit kost de samenleving jaarlijks 1,25 miljard. Van alle agressiedelicten wordt 40 procent veroorzaakt door inname van alcohol en de toch al overbezette politie is 22 procent van de tijd kwijt aan door alcohol veroorzaakt illegaal gedrag. De extra kosten van gezondheidszorg en verslavingszorg bedragen 272 miljoen, dus dat valt mee. Bovendien besparen de harde zuipers door hun lagere levensverwachting op de pensioenkosten.

Overigens zijn we er nog niet, met de 3,7 miljard. Rijkswaterstaat rekende uit dat de kosten van verkeersongevallen door alcohol jaarlijks 1,7 miljard bedragen.

Tegenover de kosten van 5,4 miljard staan ook opbrengsten. In 2010 leverde de accijns op bier 389 miljoen op, die op sterkedrank 330 en die op wijn 274 miljoen. Samen nog geen miljard. Een alcoholverbod levert dus in één klap ruim vier miljard op, een kwart van de bezuinigingen van het kabinet-Rutte. De kunstbegroting kan omhoog - maar die kunstenmakers moeten het wel nuchter doen, voortaan.

Van vuurwater verlossen

In een magistrale, heroïsche poging om het volk voorgoed van het vuurwater te verlossen, organiseerden de verzamelde Hollandse drankbestrijders in 1914 een Volkspetionnement. Er werden 670 duizend handtekeningen opgehaald, met het verzoek de 'Plaatselijke Keuze' op te nemen in de wet. De PK hield in dat per gemeente zou worden gestemd over een verbod op de verkoop van sterkedrank. Dat zou in veel gemeenten tot drooglegging leiden. De Eerste Wereldoorlog hield de aanval op de drankzucht even op, maar in 1919 trachtte Victor Henri Rutgers (ARP) de PK alsnog in werking te stellen. Zijn wetsvoorstel sneuvelde in de Eerste Kamer, ook toen was de alcohollobby al krachtig.

De accijns op drank kan natuurlijk ook omhoog, om kosten en baten in balans te krijgen. Bij tabak hebben we dat allang gedaan. De accijns op rookwaren, in 2010 2,49 miljard euro, dekt ruwweg de maatschappelijke rekening: de rokers betalen hun eigen kosten.

Overigens staan we niet alleen, met de onevenwichtige balans: in de hele EU zijn de maatschappelijke kosten van het alcoholgebruik vier keer zo hoog als de fiscale opbrengsten.

Dat we dat niet rechttrekken komt door de krachtige alcohollobby: die ziet dat niet graag. Nu zit er op elk glas bier 8 cent accijns. Dat moet naar 32 cent om de kosten te dekken. Een fles sterke drank moet 15 euro in prijs omhoog, om de rampzalige gevolgen van de consumptie te compenseren.

Ach, verlos ons van de alcohol!

Uit een onderzoek van PriceWaterhouseCooper uit 2010 bleek, dat elke in matiging geïnvesteerde euro een rendement van 280 procent heeft. Dan moet wel aan een paar voorwaarden worden voldaan. De accijns op alcohol moet met 25 procent omhoog, de toegang van jongeren tot alcohol moet worden beperkt, er moet een totaal verbod komen op alcoholreclame en het zorgbeleid moet actiever: maar dan levert elke euro de samenleving ook 2,80 euro op.

Het prijsbeleid is belangrijk. Door de toename van de welvaart is alcohol steeds betaalbaarder geworden. En omdat het goedkoop is, drinken we meer. En omdat we meer drinken, neemt de schade toe. De oplossing: maak alcohol duurder.

Waar wachten we op, in afwachting van een algeheel verbod en de drooglegging van Europa?

In 1930, tien jaar na de invoering van de Prohibition, overschreed in de Verenigde Staten het aantal arrestaties vanwege overtreding van de drankwetten de één miljoen. De illegale stook van alcohol had 25 duizend doden geëist. Door het hele land waren mensen bezig in grote hoeveelheden illegaal bier te brouwen. De maffiosi Al Capone, Dutch Schultz en Lucky Luciano waren legendarisch én miljonair geworden met de smokkel van drank, en zij niet alleen. Het familiekapitaal van de Kennedy's, lang Amerika's 'koninklijke familie', is ook aan de drooglegging te danken. Overal in Amerika waren de zogenaamde speakeasy's, waar de illegale alcohol kon worden genoten.

Het droogleggingsexperiment bleek tot mislukken gedoemd. De diepe band tussen mens en alcohol bleek veel te sterk om door wetgeving te worden verbroken.

Op 5 december 1933 gaf president Roosevelt de nederlaag toe, met het ondertekenen van het 21ste amendement op de Grondwet: de drooglegging was opgeheven. Niet overal overigens. Tot op de dag van vandaag is hij van kracht in de county Lynchburg, Tennessee, waar toevallig de Jack Daniel's bourbon vandaan komt - die dus in zijn plaats van herkomst niet verkrijgbaar is.

Wat ook goed uitkwam was, dat de overheid weer belasting kon heffen, op drank - het was crisis en Roosevelt had geld nodig voor zijn New Deal.

Alcohol was, alcohol is, alcohol blijft.

Alcohol danst, alcohol vervoert, alcohol stelt gerust, alcohol hoopt, alcohol troost, alcohol bemint, alcohol bevrijdt, alcohol smoort, alcohol haat, alcohol koestert, alcohol verwarmt, alcohol verbroedert, alcohol zingt, alcohol dicht, alcohol zwijgt, alcohol ontroert, alcohol zuigt, alcohol juicht, alcohol plopt, alcohol sopt, alcohol lacht, alcohol huilt.

Alcohol is een gift van de goden aan de kleine mens. Dat die er soms een puinhoop van maakt, met zijn mateloze gedrag, daar kunnen de goden ook niks aan doen.

undefined

Meer over