bericht uitMargarita

Op mijn standplaats in Latijns-Amerika voel ik alle Europese zekerheden wankelen

De migrant uit vrije wil (de ware gelukzoeker) komt vroeg of laat in een mentaal limbo terecht. Reizen maakt de geest flexibel, traint het inlevingsvermogen, vergroot het denkraam (een prachtig toonderisme) – totdat zo nu en dan de reiziger graaiend in al die ruimte zoekt naar de lijst rond de eigen ideeën.

Joost de Vries
Toeristen Pasha en Sasha in een strandtent op het Venezolaanse eiland Margarita. Beeld Fabiola Ferrero
Toeristen Pasha en Sasha in een strandtent op het Venezolaanse eiland Margarita.Beeld Fabiola Ferrero

Drie weken geleden toonde Pasha, een jonge Rus uit Siberië, me hoe je een Russische drakencocktail maakt. Ik was op het Venezolaanse eiland Margarita om Russische toeristen aldaar te interviewen over het feit dat hun president een oorlog was begonnen. Die toeristen waren daar omdat de Venezolaanse president Nicolás Maduro een bondgenoot is van Vladimir Poetin en er zodoende rechtstreekse vakantievluchten zijn tussen Moskou en Margarita.

Het recept: sterke drank, een wijnglas, een simpel whiskyglas, een aansteker, een servet en een rietje. Steek het rietje door het midden van het servet en leg het plat op de bar. Schenk een shot in het wijnglas. Steek de drank aan en laat de alcohol deels verdampen in het bolle glas. Giet de drank in het whiskyglas, zet het wijnglas omgekeerd op het servet met het rietje. Sla het shot achterover en zuig aan het rietje de alcoholdamp uit het wijnglas. Nazdrovje!

Pasha vertelde me via Google Translate dat Rusland het koppige Oekraïne al acht jaar probeerde te helpen. Rusland was helemaal geen oorlog begonnen. Zijn vrouw Sasha zei: ‘De beste verdediging is de aanval.’ Hij had me ingewijd in zijn drankritueel. Zij danste vol overtuiging met de Venezolaanse vrouwen in de kleine strandtent. Ik mocht ze. Toen we elkaar de volgende dag weer zagen (Google even niet bij de hand), zeiden we grijnzend en hoofden knikkend tegen elkaar: ‘Good? Good. You good? Good.’

Sindsdien onderhoud ik met enkele Russen die ik daar ontmoette contact via WhatsApp en Facebook (zij via een VPN-verbinding). Niet met Pasha en Sasha, wel met Oleg en Katya. ‘Ik hoop dat je geen fan was van McDonald’s’, schreef ik aan Oleg. ‘Ik ben fan van een gewoon leven’, schreef hij terug. ‘Waarin je zelf kunt kiezen waar je naartoe wilt: McDonald’s of Burger King. Waarin je overheid je niet gevangenzet als je de straat opgaat met een poster tegen oorlog.’

Na mijn bezoek aan Margarita vloog ik terug naar Mexico, de plek die ik tijdens mijn correspondentschap thuis noem. Onderwijl was mijn hoofd gevuld met zorgen over dat andere thuis, Nederland, Europa, waar een oorlog aan de rand van de EU alle zekerheden doet wankelen. Mijn Mexicaanse omgeving reageerde vanuit een Latijns-Amerikaans perspectief: ‘Westerse media hebben de wereld wel heel snel opgedeeld in goed en slecht. Die Zelenski is niet de held die jullie van hem maken. Heb je gezien hoe jullie de witte Oekraïners opvangen in Airbnb’s en de Afrikanen tegenhouden bij de grens?’

En daar spartelde ik in het limbo, ik was heel eventjes niet (of toch wel, nee, toch niet) bereid me te verplaatsen in de ander. Kunnen we het alsjeblieft gewoon even eens zijn? Ik belde met een goede vriend in Nederland. ‘Ongelooflijk’, zeiden we tegen elkaar, ‘dat één man zomaar zijn waanideeën kan botvieren op een ander land.’ Rond mijn denkraam verscheen het kozijn. Ik greep het vast en haalde diep adem.

Meer over