Op alternatieve fotobeurzen valt wat nieuws te ontdekken

Parijs Overvol was het donderdagavond op de opening van Offprint, de nieuwe fotoboekenbeurs in Parijs. De nieuwste fotoboeken werden er gepresenteerd, zelfgemaakte zines gingen van hand tot hand, prachtige miniatuuruitgaven lagen geduldig te wachten tot ze werden ontdekt. Het liep storm.

Merel Bem

Om een uur of acht, toen Offprint zo'n vijf uur open was, verklaarde de Duitse fotograaf Joachim Schmid: 'Ik heb hier in één middag meer verkocht dan in vier dagen op de New York Art Book Fair'. En nog wat later was hij compleet uitverkocht: al zijn boeken, zelf gepubliceerd via het internationale distributienetwerk Artists' Books Cooperative (waartoe bijvoorbeeld ook de Nederlanders Andrea Stultiens en Wil van Iersel zijn aangesloten), waren op.


Eindelijk heeft de grote jaarlijkse fotobeurs Paris Photo concurrentie gekregen. Dat hoort zo: elke beurs van belang creëert na verloop van tijd een soort 'anti-atmosfeer' waarin nieuwe initiatieven kunnen ontstaan. Offprint, georganiseerd door de in Nederland wonende Fransman Yannick Bouillis, is zo'n initiatief.


Photo Off is een ander. Deze veel kleinere fotografiebeurs, vlakbij de begraafplaats Père Lachaise en niet ver van Offprint, had qua pr een ongelukkige start. Eigenlijk wist niemand het fijne ervan. Maar wie de gok waagt en over de drempel stapt, ervaart niet de overweldigende en lamslaande shock van Paris Photo, maar een weldadige rust. O ja, zó voelde het toen je nog geconcentreerd naar foto's kon kijken voordat je eventueel besloot om er een te kopen.


Galeriehouder Wim van Krimpen uit Rotterdam koos voor Photo Off, evenals MKGalerie (ook Rotterdam) en Foam Editions (Amsterdam). Aanvankelijke twijfels losten op toen ze zagen hoe overzichtelijk en toegankelijk de nieuwe beurs voor jonge hedendaagse fotografie is. Natuurlijk - hier en daar moet het kaf nog van het koren worden gescheiden, maar je kunt er nog nieuwe ontdekkingen doen, zoals het verrassende werk van de jonge Portugese fotograaf José Pedro Cortes bij White Space Gallery uit Londen. Nooit van gehoord, maar wat mooi.


'We hebben voor de komende drie jaar getekend voor deze plek', zei de uit Nederland afkomstige directeur Janette Danel vlak voor de opening van haar beurs. En hoera! Er is wel degelijk een website (photooff.com).


Het ontstaan van deze alternatieve fotografiebeurzen betekent uiteraard niet dat het moederschip Paris Photo er niet meer toe doet. Integendeel, die beurs lijkt elk jaar te groeien en heeft gigantische bezoekersaantallen. Hier vind je nog steeds invloedrijke galeries als Howard Greenberg uit New York, gespecialiseerd in klassieke fotografie. Hier lopen ook, zo wordt gezegd, de leden van het internationale netwerk Oracle rond, een hoogst exclusief gezelschap van 's werelds belangrijkste tentoonstellingsmakers.


En hier wordt nog altijd veel verkocht. Naast een gigantische foto van Ruud van Empel in de stand van de Utrechtse Flatland Gallery staan vier rode stippen. Dat is vier keer 49 duizend euro. Galeriehouder Martin Rogge: 'Van Empels werk is populair bij de Fransen.'


En dat is fijn. Maar het moet gezegd: voor het nieuwste van het nieuwste op fotografiegebied moet je niet langer op Paris Photo zijn. Zelfs de galeries uit het focusgebied van dit jaar, Midden-Europa, brengen niet veel verrassingen.


En wat verrassend had kunnen zijn, een presentatie van video's door jonge fotografen, samengesteld door het Ludwig Museum in Boedapest, gaat onhoorbaar op in het gezoem van al die bezoekers. Doodzonde.


'De nieuwste ontwikkelingen in de fotografie', zegt Yannick Bouillis van Offprint, 'vinden plaats in fotoboeken'. Voorlopig althans, waarschuwt hij er achteraan. Zijn beurs wil 'een soort trendwatching voor de fotografie zijn. Op dit moment zijn het boeken, maar de toekomst van de fotografie ligt in bewegend beeld, in video's.' Het kan dus zomaar zijn dat Offprint volgend jaar een videobeurs is. Met hopelijk beter geluid dan op Paris Photo.


Foto van José Pedro Cortes in de stand van de White Space Gallery op de alternatieve fotobeurs Photo Off.


Meer over