Nieuws

Oostenrijkse kanselier Kurz loog mogelijk onder ede over corruptieschandaal

De Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz heeft mogelijk gelogen tegen de parlementaire commissie die onderzoek doet naar corruptie in zijn regering. Op aandringen van de oppositie onderzoekt het OM of de conservatieve regeringsleider inderdaad valse verklaringen heeft afgelegd. Kurz kondigde aan niet op te stappen, zelfs niet als hij wordt bestraft.

De Kanselier zegt zelf steeds zijn best te hebben gedaan om zich ‘zo goed mogelijk te herinneren’ wat zijn rol is geweest in het corruptieschandaal. Beeld AFP
De Kanselier zegt zelf steeds zijn best te hebben gedaan om zich ‘zo goed mogelijk te herinneren’ wat zijn rol is geweest in het corruptieschandaal.Beeld AFP

Dat Sebastian Kurz niet de smetteloze politicus is voor wie hij zich graag uitgeeft, is in Oostenrijk al langer bekend. Toch blijkt het moeras van vriendjespolitiek en corruptie waarin Kurz en zijn christen-democratische ÖVP zich de afgelopen jaren hebben begeven, steeds een stukje groter en dieper dan gedacht.

Concreet gaat het onderzoek van het OM over Kurz’ rol bij de aanstelling van een politieke broeder, Thomas Schmid, als hoofd van een instelling die investeringen doet met overheidsgeld. De in 2017 opgerichte holding, Öbag genaamd, wordt er sindsdien van verdacht als politiek speeltje van de christen-democratische partij te functioneren.

Vorig jaar ontkende Kurz tegenover de parlementaire enquêtecommissie betrokken te zijn geweest bij de keuze voor Schmid. Wel zou hij via via hebben geweten van diens interesse in de baan, aldus de Kanselier vorige zomer tegenover de commissie. Deze zogenaamde ‘Ibiza-Commissie’ onderzoekt de omvang van corruptie en vriendjespolitiek gedurende de vorige kabinetsperiode van Kurz, toen hij regeerde met de radicaal rechtse FPÖ.

Ibiza-gate

De vraagtekens bij de politieke methoden van die regering begonnen in mei 2019 met een video waarin de toenmalig FPÖ-minister Strache op Ibiza in gesprek gaat met een vrouw die zich voordoet als de dochter van een Russische oligarch. Ze praten onder andere over een mogelijke Russische overname van de Kronen Zeitung, de grootste krant van Oostenrijk, en over allerlei dubieuze donaties die de FPÖ en de ÖVP ontvangen. Sinds januari 2020 onderzoekt de parlementaire commissie in hoeverre het eerste kabinet van Kurz omkoopbaar was. Kurz zelf ontsprong lange tijd de dans en werd in het najaar van 2019 zelfs herkozen. Maar de zogenoemde Öbag-chats hebben de potentie om hem fataal te worden.

Toen de chats in maart gedeeltelijk openbaar werden, bleken de vrienden Kurz en Schmid uitgebreid te hebben gecommuniceerd over diens functie als baas van de Öbag. De chats tonen een politieke bromance die met veel hartjes en smileys wordt ondersteund. ‘Jij krijgt toch altijd wat je wilt’, schrijft Kurz aan Schmid, waarop die antwoordt: ‘Ik hou van mijn kanselier.’ Later bedankt Schmid Kurz ‘voor de kans me te mogen bewijzen’.

Op de Oostenrijkse publieke zender ORF bevestigde Kurz woensdagmorgen de aanklacht, maar voegde toe dat hij zich ‘met de beste wil van de wereld’ niet kan voorstellen dat hij zal worden veroordeeld. Hij had, zei Kurz, tijdens de ondervragen van de commissie steeds zijn best gedaan om zich ‘zo goed mogelijk te herinneren’ wat destijds zijn rol was geweest, ook als het ging over onderwerpen die hij ‘voor een deel slechts vanaf de zijlijn’ meegekregen had. Hij beschuldigt de commissie van stemmingmakerij en het doen van ‘ongefundeerde aannamen’.

Gering respect voor de rechtsstaat

Op liegen onder ede staat in Oostenrijk een gevangenisstraf van maximaal drieënhalf jaar, maar Kurz kondigde aan dat hij, onafhankelijk van de uitslag van het onderzoek, aanblijft als kanselier.

Die houding is tekenend voor het geringe respect van Kurz en andere ÖVP-ministers voor het parlement en de rechtsstaat in het algemeen. Vorige week moest bondspresident Alexander Van der Bellen worden ingeschakeld om minister van Financiën Gernot Blümel te dwingen documenten openbaar te maken die de onderzoekscommissie wil inzien – nooit eerder vertoond in de democratische geschiedenis van Oostenrijk. Blümel leverde daarop de duizenden pagina’s niet digitaal, maar analoog, in een busje vol ordners.

Ook Kurz weigert bepaalde documenten ter inzage vrij te geven. In plaats daarvan liet hij meer dan zeshonderd medewerkers een verklaring tekenen dat hij onschuldig is. De oppositie beschuldigt de kanselier en de minister van sabotage van het democratische proces.

Opvallend stil zijn Kurz’ coalitiepartners, de Oostenrijkse Groenen, die in het verleden naam hebben gemaakt als anti-corruptiepartij. De rest van de oppositie vraagt zich af hoeveel meer schandalen de Groenen nog nodig hebben om uit de regering te stappen en Kurz daarmee ten val te brengen.

Meer over