NIEUWSWenen

Oostenrijk sluit twee radicale moskeeën na aanslag

De Oostenrijkse regering sluit per direct twee moskeeën in Wenen, een reactie op de terreuraanslag van maandag waarbij een 20-jarige terrorist vijf mensen ombracht en er 23 verwondde. In Duitsland viel de politie vrijdag binnen bij vier contacten van de dader.

Een menigte houdt een wake in Wenen die georganiseerd is door Joodse en islamistische jongeren ter herdenking van de slachtoffers van een 20-jarige IS-sympathisant op 2 november.   Beeld Helmut Fohringer / AFP
Een menigte houdt een wake in Wenen die georganiseerd is door Joodse en islamistische jongeren ter herdenking van de slachtoffers van een 20-jarige IS-sympathisant op 2 november.Beeld Helmut Fohringer / AFP

‘Dit is geen aanval op een religie, maar op mensen die religie misbruiken voor het radicale’, onderstreepte minister van Integratie Susanne Raab, net als kanselier Kurz lid van de christen-democratische ÖVP. De beslissing is mede genomen door de Oostenrijkse islamitische koepelorganisatie IGGÖ, die al eerder afstand had genomen van de gebedshuizen. Voorzitter Ümit Vural zei met het besluit de vrijheid van godsdienst te willen beschermen, ‘ook tegen mensen uit de eigen gelederen’.

Aanslagpleger Kujtim F., een Oostenrijker met Noord-Macedonische ouders, was een vaste bezoeker van de al jaren beruchte moskeevereniging in het stadsdeel Ottakring, waar ook een andere in Oostenrijk bekende islamist radicaliseerde. Deze Lorenz K., een bekeerling, zit gevangen omdat hij een 12-jarige Duitse jongen probeerde aan te zetten tot het plegen van een bomaanslag.

Toen F. begin 2019 voor de rechter kwam na zijn mislukte poging om zich in Syrië bij IS aan te sluiten, vertelde hij dat hij sinds 2016 ‘de verkeerde moskee bezocht’. In Ottakring predikte destijds onder anderen Mohammed Mahmoud, de bekendste Oostenrijkse IS-strijder, die in Syrië opklom tot leider van de Duitstalige divisie van de terreurgroep. Mahmoud kwam in 2018 in Syrië om bij een drone-aanval.

Kutjim F. zat ruim een half jaar gevangen en kwam eind vorig jaar onder voorwaarden vervroegd vrij, wegens goed gedrag en omdat hij onder het jeugdstrafrecht viel. Volgens de regering stond de dader daarna niet onder observatie van de geheime dienst, maar de Oostenrijkse oppositie twijfelt daaraan.

Netwerk

De jonge terrorist beschikte over een aanzienlijk netwerk binnen de Europese islamisten-scene, blijkt uit de reeks arrestaties van de afgelopen dagen. Vrijdag viel de Duitse politie binnen bij vier bekende islamisten in verschillende Duitse deelstaten. Twee van hen zouden deze zomer nog bij F. in Wenen hebben gelogeerd.

Direct na de aanslag waren in Oostenrijk zelf al zestien mensen opgepakt. Zes van hen zijn inmiddels weer op vrije voeten. Ook in Zwitserland werden twee contacten gearresteerd, onder wie een radicale imam.

De rechtse oppositiepartij FPÖ verspreidt al een paar dagen het gerucht over informatie te beschikken dat F. wel degelijk onder observatie stond, en dat de politie op dinsdag – de dag na de aanslag – zelfs een grote actie binnen het netwerk van F. gepland had onder de codenaam ‘Ramses.’ De terrorist zou daar lucht van hebben gekregen en zijn aanslag om die reden hebben vervroegd. Volgens de Süddeutsche Zeitung versterkt het grote aantal snelle arrestaties binnen het netwerk van de dader de aannemelijkheid van deze speculatie.

Waarschuwing van Slowaakse geheime dienst

Onderzoeksjournalisten van dezelfde krant ontdekten dat Kujtim F. deze zomer ongestoord naar Bratislava kon reizen reizen om een daar een semiautomatisch wapen te kopen, een Servische Zastava M70. Daarop zou de Slowaakse geheime dienst de collega's in Oostenrijk hebben gewaarschuwd voor F.

Vlak na de aanslag ontkende minister van Binnenlandse Zaken Karl Nehammer dit, inmiddels geeft hij toe dat er sprake is geweest van 'een communicatiefout’. De Oostenrijkse oppositie twijfelt aan de houdbaarheid van Nehammer als minister.

Aanslag in Dresden

Ook in de Duitse stad Dresden pleegde een radicale moslim onlangs een dodelijke aanslag, waarvan pas weken later bekend werd dat het om een daad van door de radicale islam geïnspireerd terrorisme ging. Op 4 oktober stak een Syrische vluchteling op een plein twee hand in hand lopende mannen neer met een mes. Een van hen overleed later in het ziekenhuis aan zijn verwondingen. De dader kon vluchten maar werd later opgespoord dankzij zijn dna op het mes. Pas in de laatste week van oktober maakte justitie bekend dat de Syriër bij de politie bekendstond als radicaal en net was ontslagen uit de gevangenis, waar hij vastzat voor het werven van leden voor een terroristische groepering. De dader zit in voorarrest in afwachting van zijn proces.

Lees verder over de aanslag in Wenen

Wenen was al langer mogelijk doel van islamitische terroristen.

In de straten van Wenen is het stil na de aanslag: ‘Dit gaat alle Oostenrijkers aan’.

Meer over