nieuws

Ook Twitter voegt zich naar nieuwe, omstreden Turkse mediawet

Twitter legt zich neer bij de eisen van de Turkse regering en zal een vertegenwoordiger in Turkije aanstellen. Daarmee is Twitter het zoveelste mediaconcern dat zich voegt naar de nieuwe, omstreden Turkse wet op de sociale media. Eerder lieten onder meer Facebook, Youtube en TikTok weten zich te schikken.

Een horecamedewerker kijkt op zijn telefoon op het Taksimplein, hartje Istanbul. De Turkse president Erdogan is in de loop der jaren steeds gevoeliger geworden voor kritiek op sociale media.  Beeld EPA
Een horecamedewerker kijkt op zijn telefoon op het Taksimplein, hartje Istanbul. De Turkse president Erdogan is in de loop der jaren steeds gevoeliger geworden voor kritiek op sociale media.Beeld EPA

Volgens de in oktober door het parlement aangenomen wet moeten alle mediabedrijven met meer dan een miljoen lokale gebruikers een kantoor in Turkije openen, zodat zij vatbaar worden voor justitie en zo nodig op aanwijzen van Ankara berichten kunnen verwijderen. Aan een opdracht daartoe moeten ze binnen 72 uur voldoen. Ook moeten zij alle data van lokale gebruikers opslaan.

Verdedigers van het vrije woord in en buiten Turkije zien dit als een poging kritische geluiden te smoren. ‘De wet zal de overheidscontrole op sociale media verder versterken’, aldus Human Rights Watch (HRW). ‘In een land waar mediacensuur de norm is, zullen platforms als Twitter en Facebook kritiek die de regering onwelgevallig is moeten beperken.’

Twitter liet zaterdag weten pal te staan voor het ‘openbare, publieke debat’. ‘We zullen de stemmen en data van mensen in Turkije die Twitter gebruiken blijven verdedigen. We zullen transparant blijven over hoe we omgaan met verzoeken van de overheid en justitie.’

Cybermisdaad

Turkije is goed voor 31 procent van alle verzoeken wereldwijd aan Twitter om content te verwijderen. Het bedrijf heeft naar eigen zeggen voldaan aan een derde van de circa 45.800 verzoeken die Turkije tot nu heeft gedaan. Volgens de regering is dat nodig om cybermisdaad te bestrijden en de rechten van gebruiker te beschermen.

In de praktijk echter betreft een verzoek tot verwijdering vaak kritiek op president Recep Tayyip Erdogan of de regering. Ook worden kritische geluiden op Twitter en Facebook vaak strafrechtelijk aangepakt.

Erdogan is in de loop der jaren steeds gevoeliger geworden voor kritiek op sociale media. In 2016 bijvoorbeeld kreeg een burger een celstraf van twee jaar en vier maanden omdat hij op Facebook had geschreven: ‘Vergeet de benzine, we hebben de duurste president ter wereld.’ Sindsdien is het aantal aanklachten alleen maar toegenomen. In 2019 werden 36 duizend onderzoeken geopend; in 3.800 gevallen resulteerde dat in gevangenisstraf.

Mediabedrijven die niet aan de wet voldoen, krijgen te maken met oplopende boetes, een verbod op het plaatsen van advertenties en uiteindelijk een zodanige beperking van hun bandbreedte, dat zij in Turkije zo goed als onbruikbaar worden. In december kregen Facebook, YouTube, Twitter, Instagram, LinkedIn, Dailymotion en TikTok al een boete van elk ruim 3 miljoen euro. Voor de meeste, en nu ook Twitter, was dat aanleiding aan de vereisten te voldoen.

Meer over