NIEUWSrelatie israël-soedan

Ook Soedan begraaft de strijdbijl met Israël en normaliseert betrekkingen

Soedan en Israël gaan hun betrekkingen normaliseren. Met die door de Verenigde Staten bemiddelde overeenkomst wordt Soedan na de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein het derde Arabische land in korte tijd dat de strijdbijl met de Joodse staat begraaft.

Soedanese migranten slapen in een speeltuin in de Israëlische stad Tel Aviv.Beeld AP

De doorbraak werd vrijdagmiddag in de Oval Office beklonken door de Amerikaanse president Donald Trump,  tijdens een gezamenlijk telefoongesprek met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Soedanese premier Abdalla Hamdok en het hoofd van de Soedanese Overgangsraad, Abdel Fattah al-Burhan.

Het akkoord werd mogelijk doordat Trump Soedan gaat schrappen van de zwarte lijst van landen die terrorisme financieren. Hierdoor wordt Soedan na 27 jaar verlost van de status van internationale paria. In ruil maakte Khartoem deze week alvast 335 miljoen dollar schadevergoeding over aan een fonds voor (nabestaanden van) slachtoffers van aanslagen door al-Qaida op de Amerikaanse ambassades in Kenia en Tanzania in 1998.

Politieke vertegenwoordigers van Israël en Soedan zullen het principeakkoord waarschijnlijk binnen enkele weken ondertekenen in het Witte Huis. Beide landen gaan, aldus een gezamenlijke verklaring, om te beginnen economische en handelsrelaties aan, vooral op landbouwgebied.

Het aanknopen van diplomatieke betrekkingen volgt volgens een Amerikaanse diplomaat in een later stadium. De Soedanese regering is nog verdeeld over de vraag hoe warm de relaties met Israël moeten worden, maar hoopt wel dat door het kwijtraken van het terrorisme-etiket de kraan met westerse investeringen opengaat.

Onverzoenlijke vijand

Soedan was onder de vorig jaar verdreven dictator Omar al-Bashir decennialang een onverzoenlijke vijand van Israël. Het was ook in de Soedanese hoofdstad Khartoem dat de Arabische Liga in 1967 na de Zesdaagse Oorlog tot zijn beruchte ‘drie nee’s’ kwam: geen vrede, geen erkenning en geen onderhandelingen met Israël. Bashir steunde later ook Palestijnse terroristische groepen en bood gastvrijheid aan al-Qaidaleider Osama bin Laden.

De deal tussen Soedan en Israël is een welkom buitenlands politiek succesje voor Trump, die anderhalve week voor de presidentsverkiezingen van 3 november in de peilingen flink achterligt op zijn Democratische rivaal Joe Biden. ‘Denk je dat Sleepy Joe deze deal had kunnen sluiten’, vroeg Trump vrijdag tijdens het telefoongesprek aan een verraste Netanyahu. ‘Ik denk het niet’, antwoordde hij zelf.

President Trump belt vrijdag zijn collega Netanyahu van Israël.Beeld REUTERS

Volgens Trump willen nog zeker vijf Arabische landen de betrekkingen met Israël normaliseren. Welke landen dat zijn vertelde hij er niet bij, hoewel hij eerder Saoedi-Arabië noemde. Trumps consistente pro-Israël-politiek valt in goede aarde bij evangelische christenen, een cruciale groep in zijn electorale achterban.

De Palestijnen zijn minder enthousiast. ‘Niemand heeft het recht in naam van het Palestijnse volk en de Palestijnse zaak te spreken’, liet president Mahmoud Abbas weten. De Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO sprak van een ‘nieuwe dolkstoot in de rug’, Hamas van ‘een stap in de verkeerde richting’. De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi verwelkomde de deal echter als een bijdrage aan de vrede en stabiliteit in de regio.