Ook moslims op de vlucht zijn welkom bij de paters

De vluchtelingen die hier komen wonen hoeven geen christen te zijn. Al moeten ze weten dat ze bij de oudste kloostergemeenschap van Nederland terechtkomen. 'Ze mogen ook meedoen met onze gebedsdiensten.'

Peter de Graaf
Abt Denis Hendrickx: `Het COA is nogal star over schaal en omvang, en weinig bereid tot werkelijk overleg.' Beeld Marcel van den Bergh
Abt Denis Hendrickx: `Het COA is nogal star over schaal en omvang, en weinig bereid tot werkelijk overleg.'Beeld Marcel van den Bergh

'Elke zondag preken we over barmhartigheid en hulp aan vreemdelingen', zegt Denis Hendrickx (66), abt van de Abdij van Berne in Heeswijk-Dinther, tussen Oss en Den Bosch. 'We willen die barmhartigheid ook in praktijk brengen. We kunnen en mogen niet in mooie woorden blijven steken.'

De oudste kloostergemeenschap van het land, gesticht in 1134, gaat veertien vluchtelingen met een verblijfsvergunning opvangen. In een vleugel van het abdijhuis, ooit gebruikt voor bezinningscursussen voor militairen die terugkwamen van missies in het buitenland, worden veertien tweepersoonskamers gereedgemaakt voor eenpersoonshuishoudens. Daarnaast komen er een centrale keuken en een centrale woonkamer. De vluchtelingen krijgen een eigen ingang in het abdijcomplex, waar 22 Norbertijnen wonen. 'Als ze willen meedoen met onze gebedsdiensten, zijn ze van harte welkom', aldus Hendrickx. 'Ik kan me voorstellen dat ze daar misschien wel behoefte aan hebben in hun situatie.'

Wie er komen, moet nog in overleg met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en de gemeente Bernheze worden bepaald. Maar zeker is dat het vooral alleenstaande mannen zullen zijn, zoals de meeste vluchtelingen - een groep die in steeds meer plaatsen worden gewantrouwd en verguisd als zogenoemde testosteronbommen of zelfs verkrachters. 'De accommodatie die wij hebben is niet echt geschikt voor gezinnen', verklaart de abt.

Testosteronbommen

Hij is niet bang voor de komst van alleenstaande 'testosteronbommen', waartegen in een volkswijk in Oss onlangs dagenlang heftig werd geprotesteerd. 'Je mag dat etiket niet op iedereen plakken', aldus Hendrickx. 'Het zijn mensen die alles en iedereen achter zich hebben moeten laten. Ik voorzie geen problemen. Bovendien zijn er in onze autochtone samenleving ook genoeg mensen van wie we kunnen zeggen: die verdragen zich moeilijk met de omgeving en de lokale samenleving.'

Moslims of christenen, ze zijn allemaal welkom. 'In principe willen we geen onderscheid maken', zegt Hendrickx. 'We hebben wel aangegeven dat christenen zich in onze abdij waarschijnlijk het beste thuis zullen voelen. De vluchtelingen die hier gaan wonen, moeten wel weten in wat voor sfeer ze terechtkomen. Maar moslims willen we zeker niet uitsluiten. En als zij een eigen gebedsruimte willen, dan moeten we dat ergens proberen te regelen.'

Sociale woningbouw ook voor vluchtelingen

Een groeiend aantal gemeenten spant zich in om het aantal sociale huurwoningen te vergroten, mede als reactie op de toegenomen vluchtelingenstroom. Corporaties bouwen op verzoek van de gemeenten meer sociale huurwoningen in onder meer Almere, Utrecht, Krimpenerwaard en Bernheze. De gemeente Eemnes overweegt zelf woningen te kopen om die te verhuren aan vluchtelingen. Lees hier het nieuwsbericht.

'Alleen bouwen voor vluchtelingen is niet uit te leggen'

Tjeerd Herrema (PvdA), wethouder Almere slaagt erin 'zijn' 618 asielzoekers te huisvesten. Er moet wel voor gebouwd worden. 'Als een vluchteling mag blijven, moet hij ook als Nederlander worden behandeld en een woning krijgen.' Lees hier het interview. (+)

Varkens

De gemeente Bernheze stond enige maanden geleden in het middelpunt van de belangstelling door het heftige bewonersverzet tegen de komst van een azc in het dorp Heesch voor de opvang van 500 asielzoekers. Na twee varkens - het ene hangend in een boom, het andere liggend op het dak van een transformatorhuisje -, een kuub zand voor de deur van de burgemeester, een kogelbrief en hevige rellen besloot het gemeentebestuur het azc-plan in te trekken. 'Een blamage voor de gemeente', vindt abt Hendrickx. 'Het is heel triest zoals die discussie is afgelopen. Nu komt er helemaal geen noodopvang in Bernheze. Het is veelal angst voor het onbekende. Ik was hiervoor pastoor in Tilburg. Daar was eerst ook heftig verzet tegen een asielzoekerscentrum. Maar toen het er eenmaal was en het enkele jaren later weer dicht zou gaan, kwamen veel bewoners in het geweer om het azc te behouden.'

Een bord tegen de komst van een asielzoekerscentrum in het Brabantse dorp Heesch. Burgemeester en wethouders van Bernheze, waar Heesch onder valt, stelden voor een azc te openen voor maximaal vijfhonderd mensen voor hooguit tien jaar. Beeld anp
Een bord tegen de komst van een asielzoekerscentrum in het Brabantse dorp Heesch. Burgemeester en wethouders van Bernheze, waar Heesch onder valt, stelden voor een azc te openen voor maximaal vijfhonderd mensen voor hooguit tien jaar.Beeld anp

Een bijdrage leveren

De Norbertijnen namen al in augustus vorig jaar contact op met de gemeente. Gezien de enorme stroom aan vluchtelingen die deze kant op kwam, wilde de kloosterorde een bijdrage leveren aan de vluchtelingenopvang. 'Maar het COA is nogal star over schaal en omvang, en weinig bereid tot luisteren en werkelijk overleg', verzucht de abt. 'Dus voor noodopvang was de abdij niet geschikt.'

Na de heftige discussies over het azc in Heesch nam de abdij andermaal contact op met de gemeente. Omdat het azc niet doorging, kondigde de gemeente aan wel meer 'statushouders' (vluchtelingen met een verblijfsvergunning) te willen huisvesten. Daarin bleek de abdij een rol te kunnen spelen. 'Het probleem is nu dat die voorbereiding zo stroperig is', zegt hij. 'Het duurt allemaal zo onverklaarbaar en onverwacht lang.'

Geen verdienmodel

Hendrickx kan bijna niet wachten tot de eerste vluchtelingen hun opwachting zullen maken aan de monumentale poort van het oude abdijcomplex. 'Het is een christelijke plicht om mensen die op de vlucht en in nood zijn beschutting te geven en te beschermen', zegt hij. 'Dat geldt eens te meer omdat 2016 is uitgeroepen tot het Jaar van de Barmhartigheid.' Financiële argumenten hebben geen rol gespeeld, verzekert hij: 'We willen uit de kosten zijn, maar het is geen verdienmodel.' Sinds de derde week van januari woont er al een Eritrese vluchteling in de Brabantse abdij. Hij is afkomstig van het azc in Rosmalen, waar spanningen waren ontstaan tussen twee rivaliserende groepen, Eritrese christenen en Syrische moslims. 'Hij dreigde eronder door te gaan en kon daar niet blijven. Er was snel andere woonruimte voor hem nodig', aldus Hendrickx. 'We kijken nu of hij, inmiddels als statushouder, hier kan blijven. Hij eet met ons mee en doet soms ook mee met onze gebedsdiensten.'

Statushouders

De Norbertijnengemeenschap kent een bewogen geschiedenis. De abdij werd in 1134 gesticht in het gehucht Berne aan de Maas, vlak bij Heusden. Na omzwervingen streken de Norbertijnen van de Abdij van Berne in 1857 neer in de toenmalige pastorie van Heeswijk. Dit zogeheten Slotje is het oudste deel van het huidige abdijcomplex.

Abt Hendrickx ziet met lede ogen aan hoe in steeds meer plaatsen verzet is tegen de komst van asielzoekers of alleenstaande mannelijke statushouders. 'Elke tijd heeft zijn brandhaarden', zegt hij. 'We hebben in de Eerste Wereldoorlog Belgen opgevangen en in 1956 Hongaren. We kunnen die mensen niet aan hun lot overlaten, waardoor ze soms letterlijk in het water vallen. Dat is een humane plicht, daar mogen we zeker de christenen op aanspreken.'

De Abdij van Berne, Klooster van de Norbertijnen. Beeld anp
De Abdij van Berne, Klooster van de Norbertijnen.Beeld anp

Toenemend verzet tegen de komst van alleenstaande mannen

In steeds meer plaatsen verzetten bewoners zich tegen de huisvesting van alleenstaande vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Vorige maand demonstreerden honderden inwoners van de volkswijk Krinkelhoek in Oss avondenlang voor een huis waar de gemeente en de woningcorporatie vier alleenstaande mannen wilden huisvesten. Sommigen zeiden ronduit bang te zijn dat de 'testosteronbommen' zich zouden vergrijpen aan hun dochters, anderen vreesden voor andere overlast.

Uiteindelijk besloot de gemeente een gezin in de woning te huisvesten, omdat de veiligheid van de alleenstaande vluchtelingen niet gewaarborgd was. Plannen om ook andere huizen geschikt te maken voor kamerbewoning door alleenstaande mannen werden bevroren.

Ook in andere Brabantse plaatsen is er verzet tegen de komst van alleenstaande mannen, zoals in Prinsenbeek (bij Breda) en Made (gemeente Drimmelen). De tegenstanders zeggen 'niets tegen vluchtelingen te hebben', maar wel tegen alleenstaande mannen. Ze noemen vaak de massale aanrandingen in Keulen tijdens de jaarwisseling als schrikbeeld en willen daarom liever een vluchtelingengezin in de straat. Een feit is echter dat de meeste vluchtelingen met een verblijfsvergunning alleenstaande mannen zijn.

Meer over