Bellen metRemco Andersen

‘Ook in Duitsland lopen de besmettingen op, en ook hier is de vraag: hoe erg is dat?’

Ongeveer net zo snel als hier lopen in Duitsland de besmettingen en ziekenhuisopnamen op. Hoe reageren onze oosterburen? Duitsland hecht misschien wel meer waarde aan de individuele vrijheid, maar grijpt steviger in dan Nederland, ziet onze correspondent Remco Andersen.

De ‘Impf-express’, een speciale tram waarin mensen hun vaccinatie kunnen krijgen, rijdt door Frankfurt. Net als in Nederland schieten de besmettingen in Duitsland omhoog. 70 procent van de Duitse bevolking is gevaccineerd. Beeld Reuters
De ‘Impf-express’, een speciale tram waarin mensen hun vaccinatie kunnen krijgen, rijdt door Frankfurt. Net als in Nederland schieten de besmettingen in Duitsland omhoog. 70 procent van de Duitse bevolking is gevaccineerd.Beeld Reuters

Hoe ontwikkelt het coronavirus zich in Duitsland?

‘Nou, de besmettingen gaan heel snel omhoog. Dat is echt iets van de laatste week. De besmettingen staan nu op 110 per 100 duizend inwoners in de laatste week, bijna de helft meer dan een week eerder (in Nederland gaat het om 200 per 100 duizend, red.). De besmettingen vinden vooral plaats onder kinderen en jonge pubers. En de vraag is dezelfde als die in Nederland: hoe erg is dat?

‘Hier is ongeveer 70 procent gevaccineerd. De Duitse deelstaten voeren beleid op drie indicatoren: de besmettingen, hoeveel mensen in het ziekenhuis belanden en hoeveel op de intensive care. Die tweede is daarbij waarschijnlijk de belangrijkste. Het aantal mensen dat in het ziekenhuis belandt, is nu iets lager dan een week geleden. De ic-opnames waren sinds september stabiel en zijn de laatste week met 20 procent gestegen. Ook hier dreigt het vooral een plaag onder ongevaccineerden te worden.

‘Qua gevallen op de ic is het wel veel minder dan in de winter of het voorjaar. Daarbij vergeleken is dit een oplevinkje.’

Welke maatregelen neemt Duitsland?

‘Sinds kort na het begin van de coronacrisis is op landelijk niveau de ‘epidemische toestand’ van kracht. Die noodsituatie geeft de federale overheid veel macht om in te grijpen en moet elke drie maanden door het parlement worden verlengd. Op 25 november loopt die noodtoestand weer af. Jens Spahn, de minister van Volksgezondheid, heeft gezegd dat de noodsituatie wat hem betreft dan niet weer verlengd hoeft te worden.

‘In het begin van de pandemie was er veel onenigheid tussen deelstaten over coronabeleid, dat is nu veel minder. Iedereen ziet het belang in van maatregelen als het dragen van mondkapjes en het beperken van de groepsgrootte. Spahn heeft ook gezegd dat met de regie bij de deelstaten er veel beter kan worden ingespeeld op lokale oprispingen van het virus. Duitsland is een beetje allergisch voor centraal gezag in Berlijn en vanaf het begin is aangegeven dat de noodtoestand zal worden losgelaten zodra het kan.

‘Spahn heeft daarbij gezegd dat dit niet betekent dat de pandemie voorbij is. Alleen die noodtoestand is voor hele generieke maatregelen als het sluiten van bedrijfstakken, grenzen en het openbaar vervoer. Maar dat komt niet bij iedereen aan. Bild , de grootste krant van Duitsland, kopte al: ‘Geef ons ‘vrijheidsdag’!’

In Nederland wordt nu gesproken over lokale maatregelen, waarbij matig gevaccineerde gebieden met veel besmettingen als Amsterdam en de Biblebelt extra maatregelen kunnen krijgen. Zijn er in Duitsland ook zulke regionale verschillen?

‘Vooral in het zuidoosten zijn er hoge aantallen besmettingen, in deelstaten als Beieren, Saksen en Thüringen. Dat zijn ook de staten waar de vaccinatiegraad laag is. In Beieren is die graad trouwens niet eens zo heel laag, maar dat ligt vlak bij Oostenrijk, waar de besmettingen nog veel hoger zijn. Het verkeer tussen Beieren en Oostenrijk is groot, vooral in het zuiden en oosten van de deelstaat. Daar is het aantal besmettingen ook hoger.

‘In oostelijke deelstaten als Saksen en Thüringen is de scepsis ten opzichte van het regeringsbeleid groter, de AfD is daar ook groot. De vaccinatiegraad ligt daar een stuk lager dan in de rest van het land.’

Je bent nu drie weken correspondent in Duitsland, hoe kijk je naar het verschil tussen Nederland en Duitsland in coronabeleid?

‘De maatregelen blijven hier veel langer gelden, valt mij op. Diederik Gommers zei dit weekend: ‘Doe gewoon weer een mondkapje op in de winkel’, hier zijn ze nooit af geweest. Begin deze maand is het gratis testen afgeschaft. Dat is van belang, want per deelstaat is op verschillende terreinen de 3G-regel ingevoerd. Geimpft, getestet, genesen: gevaccineerd, getest of genezen. Als je aan een van de drie voldoet, mag je naar binnen. Per deelstaat verschilt het waar die 3G-regel geldt.

‘Maar in Hamburg is men in september begonnen met de 2G-regel, waarbij testen als optie wegvalt. Een handvol staten volgde. Uitbaters van niet-essentiële gelegenheden zoals horeca kunnen ervoor kiezen de 2G-regel toe te passen. Eenmaal binnen vallen dan alle andere regels zoals afstand en mondkapjes weg. In Berlijn is het voor nachtclubs zelfs verplicht om de 2G-regel te hanteren.

‘En dat is wel interessant: Nederland wil daar niet aan. Terwijl Duitsland de vrijheid van het individu misschien nog wel hoger in het vaandel heeft staan.’

Je zei het al even: in Oostenrijk zijn de besmettingen nog veel hoger. Bondskanselier Alexander Schallenberg heeft daar gedreigd met een lockdown voor ongevaccineerden. Wat moeten we ons daarbij voorstellen?

‘Oostenrijk heeft grote moeite mensen te overtuigen om zich te laten vaccineren. In totaal is 62 procent van de bevolking gevaccineerd en in de laatste zeven dagen zijn er 270 besmettingen per 100 duizend inwoners. Dat is aanzienlijk meer dan in Nederland en Duitsland.

‘In Oostenrijk kijken ze bij coronabeleid vooral naar de capaciteit van de ic’s. Wanneer 25 procent van de bedden op de ic’s bezet wordt door coronapatiënten, dan wordt het 2G-model in alle restaurants en hotels ingevoerd. Wordt 30 procent van de bedden door coronapatiënten ingenomen, dan dreigt een lockdown voor ongevaccineerden: zij mogen dan alleen nog hun huis uit voor specifieke redenen.

‘Dat is voorlopig een dreigement. Het aantal beschikbare ic-bedden in Oostenrijk is maximaal 2.000. Daarvan worden er nu ‘slechts’ 226 bezet door coronapatiënten. De extra maatregelen zouden ingaan bij respectievelijk 500 en 600 bedden bezet door coronapatiënten. Zo snel lijkt dat niet te stijgen, daar moet nog een hoop voor gebeuren. Maar het kan snel gaan.

‘Schallenberg heeft gezegd dat Oostenrijk te veel ‘twijfelaars en uitstellers’ kent. Hij hoopt dat met deze dreigementen de vaccinatiegraad omhoog zal gaan.’

Meer over