Vaccinatiesin andere landen

Ook in andere EU-landen is er onvrede over het tempo van de coronavaccinaties

Als allerlaatste EU-land start Nederland komende week met het vaccineren van de bevolking tegen corona. Volgens CDA-minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zou elders vooral symbolisch worden geprikt. Dat klopt niet. Toch is er ook onvrede in de buurlanden. Een overzicht.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Verenigd Koninkrijk

Europese koploper in het zetten van prikken is het Verenigd Koninkrijk. Het land begon als eerste in Europa met vaccineren en had op 27 december al 945 duizend prikken toegediend. Verwacht wordt dat de mijlpaal van 1 miljoen inmiddels is gehaald; nieuwe cijfers worden binnenkort gepubliceerd. Het aantal prikken is overigens niet hetzelfde als het aantal ingeënte personen. Meestal zijn twee prikken nodig om één persoon te beschermen tegen corona. Gemiddeld heeft 1,4 procent van de Britse bevolking inmiddels een prik (of meer) gekregen. Vanaf deze week openen honderden nieuwe vaccinatielocaties hun deuren.

Toch is er ook gemor in het Verenigd Koninkrijk. Ondanks het snelle vaccinatietempo waarschuwden artsen dit weekeinde nog dat het land zich schrap moet zetten voor een nieuwe golf aan besmettingen, waardoor ziekenhuizen in met name Londen zullen overstromen. 

Israël

Wereldwijd loopt Israël opvallend voorop in de vaccinatierace. Het land heeft per 2 januari bijna 1,1 miljoen prikken gezet, maar procentueel gaat het om een veel groter deel van de bevolking dan in het Verenigd Koninkrijk. Maar liefst 12,6 procent van de Israëliërs heeft al een of meerdere doses van het Pfizer-vaccin toegediend gekregen. Dat is een krankzinnig hoog aantal vergeleken bij andere landen. Het dichtstbij komt Barhrein, met 3,5 procent. Daarna volgen de Britten met 1,4 procent en de Amerikanen met 1,3 procent. China en Amerika zetten in totaal wel de meeste prikken ter wereld: respectievelijk 4,5 en 4,2 miljoen.

Israël is zo snel omdat het al vroeg in de pandemie onderhandelde over vaccinaties en op 19 december begon met prikken. Het is de Israëliërs ook gelukt om de grote verpakkingen van duizend vaccinaties onder te verdelen in kleinere hoeveelheden, waardoor ze makkelijk gedistribueerd kunnen worden (iets wat Nederland ook van plan was, maar wat is mislukt). Daarnaast heeft de regering het (gigantische) leger ingezet en is er een uitvoerige voorlichtingscampagne om desinformatie van anti-vaxers te ontkrachten. Burgers wordt voorgehouden dat er mogelijk een ‘groen paspoort’ wordt ingevoerd waarmee gevaccineerden toegang krijgen tot restaurants, vrij reizen en geen quarantaineplicht meer hebben. 

Premier Benjamin Netayahu, die campagne voert om herkozen te worden, voorspelt dat begin maart zo goed als alle volwassen Israëliërs zijn gevaccineerd, waarna het land uit de pandemie zal ‘herrijzen’.

Frankrijk

Vergeleken daarbij zijn de 352 prikken die Frankrijk per 31 december heeft gezet pijnlijk weinig. In het land is veel kritiek op het langzame vaccinatietempo. Alle EU-landen zijn relatief laat, omdat het Europese Medicijn Agentschap pas op 21 december toestemming gaf aan de lidstaten om het Pfizer-vaccin te gebruiken (in het Verenigd koninkrijk, inmiddels geen EU-lid meer, was die toestemming er al op 2 december). Maar toch is het opmerkelijk dat de Fransen 352 vaccinaties hebben uitgedeeld terwijl buurland Duitsland in bijna dezelfde tijd al op bijna 239 duizend prikken zit.

Een deel van het probleem is dat Fransen erg wantrouwend zijn over het vaccin: ze staan niet in de rij. Volgens een opiniepeiling zou slechts 40 procent van de Fransen het vaccin willen nemen. Volgens de minister van Volksgezondheid is het vaccinatietempo ook laag omdat de autoriteiten hebben besloten eerst ouderen in verzorgingstehuizen te vaccineren en dus niet de Fransen massaal op te roepen om zich te melden bij vaccinatiestations. In zijn nieuwjaarstoespraak nam president Emmanuel Macron de kritiek van zijn volk desondanks ter harte: hij zal ‘geen onrechtvaardige traagheid’ toestaan, beloofde de Franse president.

Duitsland

Duitsland is na het Verenigd Koninkrijk het snelst vaccinerende Europese land. Het zet gestaag enkele tienduizenden prikken per dag en heeft inmiddels bijna 239 duizend doses toegediend (0,3 procent van de bevolking). Net zoals de Fransen hebben de Duitsers ervoor gekozen om eerst ouderen en personeel in verzorgingstehuizen te vaccineren. De kritiek in het land gaat vooral over het aantal geleverde doses voor de bevolking. Pfizer-BioNtech is deels een Duits bedrijf, maar er zijn nog lang niet genoeg vaccins voor Duitsers op voorraad. De medeoprichter van het bedrijf verwijt Europese landen, waaronder Duitsland, dat ze zelf te weinig vaccins besteld hebben.

Verantwoording gebruikte cijfers

Een centrale Europese databank over het aantal toegediende vaccinaties ontbreekt nog. De website Our World in Data, die gelieerd is aan de Universiteit van Oxford, houdt wel alle officieel gepubliceerde vaccinatie-cijfers per land bij. Sommige landen lopen iets achter met het registreren van het aantal prikken dat is gezet, waardoor de genoemde cijfers niet altijd goed onderling vergelijkbaar zijn. Maar de cijfers zijn wel een indicatie hoever de landen zijn met het vaccineren van hun bevolking. De genoemde cijfers in dit stuk zijn geraadpleegd op zondag 3 januari 2021. 

Lees ook

Wie mag wanneer een prik? Zes vragen over de komende vaccinatiegolf
Zorgmedewerkers van de verpleeghuizen vormen – naast hun collega’s in de acute ziekenhuiszorg die afgelopen weekeinde voorrang hebben gekregen – de eerste groep die in Nederland in aanmerking komt voor een vaccinatie. Hoe gaat dat is z'n werk?

In Assen zijn ze er helemaal klaar voor, en het maakt niet uit wie ze het eerst prikken
Terwijl beroepsgroepen dringen om vaccinatievoorrang, maken ze zich in het uit de grond gestampte XL test- en vaccinatiecentrum in Assen drukker om de plek van de vuilnisbak. ‘Prikken is prikken, het maakt ons niet uit wie.’

Zo raakte Nederland achterop bij het vaccineren
‘Zorgvuldigheid’. Dat is het argument van Hugo de Jonge waarom Nederland pas weken later dan Duitsland begint met vaccineren. Een reconstructie van de Volkskrant toont een ander beeld.

Meer over