Ook huisvrouwen hebben last van lage rugpijn

Met stijgende verbazing hoorde ik collega Borst in de media haar plannen verkondigen om 'werknemers met hun beroepsziekten voorrang te verlenen bij behandeling' (de Volkskrant, 30 augustus)....

Herhaaldelijk hoor ik haar verklaren dat 'werknemers met lage rugklachten en stress' best met voorrang via een apart kanaal door de bedrijfsarts mogen worden verwezen voor 'specialistische behandeling'. Waar heeft Borst het toch over? Stress. . . Bedoelt ze hoofdpijn, slapeloosheid, hyperventilatie? En op wat voor 'behandelingen' doelt zij? Zinloze röntgenfoto's bij lage rugklachten, orthopedische en/of neurologisch onderzoek, fysiotherapie en bij stress de Riagg of psycholoog? Een rol voor de poortwachter in de gezondheidszorg, de huisarts, is ze kennelijk opeens vergeten en de richtlijnen voor de huisartsen bij deze ziektebeelden, vastgelegd in de Standaarden van het Nederlands Huisartsen Genootschap, doen er kennelijk niet meer toe.

Het is zoals ik tegenstanders van haar plan terecht hoorde tegenwerpen: ook (vooral) niet-werknemers hebben last van stress en lage rugpijn, thuiswerkende vrouwen bijvoorbeeld, gepensioneerden, schoolgaande tieners en zelfstandigen zoals medici (die de laatste jaren bij bosjes burnt out raken onder het bewind van collega Borst).

Er zijn helaas niet zoveel aandoeningen die sneller zouden genezen door meer en snellere verwijzingen en kortere wachttijden. Wachttijden zijn vaak vervelend maar zelden schadelijk. Soms blijkt een wachttijd zelfs heilzaam en geneest de kwaal intussen 'spontaan'. Wij noemen dit dan chronotherapie. Vaak 'vermedicaliseert' een klacht door overbodige medische interventies en blijf een patiënt zo langer afhankelijk en arbeidsongeschikt. Indien wij massaal de door collega Borst voorgestelde 'behandelingen' bij alle patiënten zouden invoeren zou dit tweede-lijnszorg meteen verstoppen en de kosten gigantisch opvoeren.

BURGH-HAAMSTEDE Peter Keulers

Rust

Tot mijn verbazing meent Borst dat een bedrijvenpoli bij werknemers met rugklachten en overspannenheid een relevante invloed heeft op de duur van hun genezingsproces. Ik neem aan dat zij op de hoogte is van de hoge productiviteit, mondiaal gezien, van onze nationale werknemer. Dat dit ten koste gaat van rugklachten (is dat wel alleen maar 'lichamelijk'?) en overspannenheid zal niet verbazen.

Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat vroege ziekenhuis- en specialisten-diagnostiek een wezenlijke invloed heeft op de duur van het genezingsproces. Voorts mag Borst van mij aannemen dat er geen enkele chirurg in Nederland is die een rugpatiënt binnen, laten we zeggen, twee weken na aanvang van de klachten opereert.

Gelukkig bestaat er nog altijd de instelling om eerst het natuurlijk beloop af te wachten, hetgeen uiteindelijk net zo goed helpt als een operatie. Overspannenheid is ook niet zomaar weg te snijden. Begeleiding, hoe intensief en goed bedoeld, moet gezien worden als richting en steungevend, terwijl het wezenlijk herstel door de natuur ofwel (gedoseerde) rust moet plaatsvinden.

Het zou best eens zo kunnen zijn dat het ontbreken van medische bemoeienissen ('medicalisering') uiteindelijk beter uitpakt dan vroege interventie. Borst, laat de werknemer astublieft met rust.

ZUTPHEN H.J.D. de Zwart

Tweedeling

Borst wil geen tweedeling in de zorg. Maar wel wil zij werkgevers de ruimte geven om werknemers eerder dan werklozen te laten behandelen. Om dan te voorkomen dat er toch een tweedeling onstaat mag dit niet ten koste gaan van de reguliere behandelingen, en het geld dat dit oplevert moet ook ten goede komen aan de reguliere behandelingen.

Dat klinkt heel mooi, maar in een land waar een artsentekort dreigt te onstaan en er al een fors tekort is aan verplegend personeel, kan het inzetten van deze mensen op een bedrijvenpoli toch op den duur alleen maar zorgen voor een nog groter tekort aan mensen op de gewone poli.

Ook het idee dat deze mensen alleen werkgerelateerde ziektes hebben snap ik niet. Het zou gaan om problemen van het bewegingsapparaat. Mogen dan alleen de mensen die kunnen aantonen dat ze hun rugklachten door het tillen op het werk hebben gekregen naar de bedrijvenpoli, of (volgens mij een veel grotere groep) ook de mensen met sportblessures, rugklachten door een verhuizing, schouderklachten door het werken in de tuin.

En dan de psychische klachten. Die ontstaan toch ook vaak door relatieproblemen, midlife-crisis of onverwerkte problemen uit het verleden, niet alleen door stress op het werk. Minister Borst wringt zich wel in heel vreemde bochten om het plan niet als het begin van een tweedeling in de zorg te zien, en ik hoop dat de Tweede Kamer er een stokje voor steekt.

AMSTERDAM Sanne Kaspers

Donor

Jarenlang droeg ik een donorcodicil op zak, want een tienerhart is gauw gewonnen. Door de ondoorzichtige reclamecampagne van de overheid sta ik inmiddels geregistreerd als 'ik laat de beslissing over aan m'n nabestaanden'. Maar als tweedeling van de zorg betekent dat mijn hart 'gekocht' wordt voor een werknemer met arbeidsgerelateerde hartklachten, bedank ik voor de eer. Dan ga ik liever gewoon dood.

WAGENINGEN Marina Noordegraaf

Taxi

Binnenkort verwacht ik het volgende berichtje in de Volkskrant: 'Blijkens een uitgelekte notitie zal de regering na de ziekenhuizen de taxicentrales aansporen om werkenden vlotter te behandelen. Mensen op weg naar hun werk zullen van taxichauffeurs, tegen een geringe meerprijs, voorrang krijgen boven anderen. Taxicentrales zullen wel een gedragscode moeten tekenen, waarin ze beloven dat de kwaliteit van de service aan gehandicapten, ouderen en mensen op weg naar een vakantiebestemming niet zal worden aangetast. Een commissie denkt na over het instellen van 'snelkassa's' in warenhuizen ten behoeve van werkenden.'

Overigens is het bekend dat mensen die op (door, van) hun werk ziek worden dikwijls behoefte hebben aan rust. Die zouden niet met extra haast behandeld moeten worden.

EINDHOVEN F.W. Steutel

Leeftijd

Is het kabinet zo naïef of is het bewust bezig werkers en niet (betaald) werkers tegen elkaar op te zetten? Opmerkelijk is dat het voorstel speciale ziekenhuiszorg voor de werkende klasse afkomstig is van een regering die voor een groot deel uit 50-plussers bestaat. Een maatregel waarmee Kok en Borst zichzelf en leeftijdgenoten duperen. Want iedereen begrijpt dat het vooral de ouderen zijn die de dupe worden van dit voorkeurbeleid.

Met een ruime beurs wordt natuurlijk alles anders. Dan gaan de deuren van de speciale klinieken vanzelf open. Geld maakt niet altijd gelukkig, maar kan in de toekomst met een beetje geluk wel beter beter maken.

Door de Verenigde Naties is 1999 uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van de Ouderen. Het thema is 'Naar een samenleving voor alle leeftijden'. Voor de econoom Kok en de zijnen telt alleen de werkende klasse, die het land welvaart bezorgt. Met hun nieuwste voorstel verzetten zij zich tegen de doelstellingen van de VN, die streeft naar een betere samenleving voor iedereen.

AMSTERDAM Wil Merkies

Lobby

Het kabinet gaat ziekenhuizen aansporen om werkenden met klachten vlotter te behandelen dan niet-werkenden. Vanuit het bedrijfsleven is er een grote druk om dit beleid gestalte te geven.

Of:

Het kabinet gaat ziekenhuizen aansporen om mensen met zorgtaken vlotter te behandelen dan mensen zonder zorgtaken. Vanuit de belangenorganisatie van jonge kinderen, dementerenden en invaliden is er een grote druk om dit beleid gestalte te geven.

De klachten waar werkenden en mensen met zorgtaken mee te kampen hebben zijn identiek: psychische klachten en problemen met het bewegingsapparaat. Voor behandeling bestaan lange wachtlijsten. De lobby van het bedrijfsleven moet het opnemen tegen de lobby van kinderen, dementerenden en invaliden. Wie zal het kabinet, hoeder van de zorgzame samenleving, kunnen overtuigen?

UTRECHT Mathilde Bos

Kloof

De op de stapel staande plannen van het kabinet om werknemers uit het bedrijfsleven mogelijkheden te verschaffen met voorrang van de medische voorzieningen gebruik te kunnen gaan maken zullen de tweedeling in onze samenleving verscherpen. Namelijk een steeds groter wordende kloof tussen de werkende en vaak heersende klasse en een permanente groep mensen die sociaal, maatschappelijk en vaak ook wat btreft gezondheid op de bodem zit.

Wat heimelijk al op grote schaal geschiedde, gaat nu als het kabinet zijn plannen door de Kamer weet te loodsen, openlijk gebeuren. Werkenden krijgen voorrang in de gezondheidszorg en - hoe men het ook wendt of keert - dit zal uiteindelijk ten koste gaan van de bejaarden en arbeidsongeschikten, alsmede werklozen en gewone - onmisbare - huismoeders.

Niet langer de medische indicatie, maar het maatschappelijk nut zal voor de arts steeds meer gewicht moeten krijgen als het aan het bedrijfsleven ligt. Gezondheidszorg verwordt op deze wijze tot commercie in dienst van het kapitaal dat gezondheidsbelangen altijd al ondergeschikt heeft gemaakt aan financiële belangen.

Laat het bedrijfsleven eens schoon schip maken in de bedrijven met hun ziekmakende arbeidsomstandigheden. Ik zie de gevolgen dagelijks in mijn praktijk. Kennelijk accepteert onze samenleving dat een groep mensen is uitgesloten van maatschappelijke en sociale integratie, welvaartsdeling, en nu ook van een gelijkwaardige gezondheidszorg.

ZWOLLE S.J. Mellema

Meer over