Reportage

Ook de horeca gaat open op de versoepeldag in Zwolle: eindelijk weer klanten van vlees en bloed

Na een maand lockdown mocht er zaterdag weer gewinkeld worden. Horecazaken moesten nog dichtblijven, maar openden, oogluikend toegestaan door burgemeesters, toch hun deuren. Zo ook in Zwolle. ‘Het kabinet moet meer oog krijgen voor het welzijn van mensen.’

Noël van Bemmel
Blokfluitspeler Michael Hooft merkt in Zwolle ‘nog niks van de extra drukte’. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Blokfluitspeler Michael Hooft merkt in Zwolle ‘nog niks van de extra drukte’.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Alles lijkt wel normaal, zaterdag in het centrum van Zwolle. Op de Grote Markt verkopen marktkooplieden als vanouds groente en vis, in de Diezerstraat flaneert winkelend publiek met tasjes van Primark en Scotch & Soda en in cafés wordt koffie verkeerd en erwtensoep geserveerd. Alleen: die serveersters zijn eigenlijk demonstranten en de klanten zijn vandaag hun sympathisanten. Het is wat premier Mark Rutte vrijdagavond bedoelde met de opmerking: ‘Even ruimte laten voor het ventiel.’

En dus kun je weer een bananenbrood bestellen in Winkelcafé Engel en er een fairtrade koffie drinken. Eigenaar Arno de Boer is teleurgesteld in het nieuwe kabinet en gooide zijn zaak vandaag open, ondanks een verbod door de overheid. ‘We willen samen een signaal afgeven.’ Hij schat dat zo’n dertig horecazaken in Zwolle meedoen. ‘Veel restaurants kunnen niet voor een dagje uit hun winterslaap, die moeten eerst inkopen doen en schoonmaken. Wij deden al koffie-to-go, dus dat scheelt.’

Begrip

Burgemeester Peter Snijders van Zwolle zegt veel begrip te hebben voor de zorgen van horeca-ondernemers die van hem ‘tussen 12 en 17 uur een statement mogen afgeven’. Met de nadrukkelijke toevoeging: ‘Daarbuiten geldt het huidige handhavingskader.’ Snijders ondertekende afgelopen week de oproep van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aan het kabinet om bij het coronabeleid voortaan meer rekening te houden met de maatschappelijke en economische belangen.

Neem café-eigenaar De Boer, die vier horecazaken bezit. Hij bouwde een schuld op van ruim 170 duizend euro tijdens de pandemie. ‘Belastingschuld, huurschuld; ik heb zelfs geld van mijn moeder moeten lenen. Komende jaren ben ik vooral aan het werk om iedereen terug te betalen.’ Toch is opgeven volgens hem geen optie. ‘Ik heb dat wel overwogen. Maar er zit zoveel liefde in en er zijn zoveel gezinnen van ons afhankelijk.’ Dus nam De Boer vrijdag gewoon twee nieuwe serveersters aan. ‘Als we over twee weken weer opengaan, waar ik maar van uitga, dan moet ik nu beginnen met nieuwe mensen inwerken.’

Als teken van protest openden meerdere horecazaken in Zwolle zaterdagmiddag hun deuren: ‘We hebben geen seconde getwijfeld.’ Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Als teken van protest openden meerdere horecazaken in Zwolle zaterdagmiddag hun deuren: ‘We hebben geen seconde getwijfeld.’Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Appjes

Verderop in Zwolle wast Melanie Breetveld routineus het raam van lunchroom Blocks met water en spiritus. ‘We hebben geen seconde getwijfeld of we open zouden gaan’, zegt de serveerster die al 23 jaar in dienst is. ‘We bestaan al sinds 1912. Onze vaste klanten en mijn collega’s – dat voelt aan als familie. We willen elkaar zien, daar worden we blij van.’ Om de omzet is het haar vandaag niet te doen. ‘Na de persconferentie kreeg ik meteen appjes van klanten of ze konden komen.’

Die sociale dimensie valt op, als je praat met ondernemers en bezoekers in het middeleeuwse centrum van Zwolle. Die kunnen allemaal prima onlineshoppen, cappuccino drinken in hun huiskamer en hardlopen door het park ­– en dat doen ze ook – maar de sociale onthouding valt hen zwaar. ‘Ik mis de reuring’, zegt een docent die net een nieuwe trui heeft gekocht. ‘Thuis is maar thuis’, zegt een stel dat een bakblik met verschillende cakejes bestelt. ‘Je komt hier ook om dingen samen te doen’, zegt de sportinstructeur van City Fit.

Welzijn

Dat past in het beeld dat sociologen al langer oproepen: van consumeren word je niet gelukkig, ondanks de kortstondige endorfinerush van de aankoop. Sterker: te veel spullen kunnen thuis een verstikkend gevoel oproepen. Wie streeft naar geluk op langere termijn, concludeerde onder meer het Sociaal Cultureel Planbureau, investeert in de kwaliteit van zijn sociale contacten. Of zoals Dennis Kaatman van studentencafé Het Vliegende Paard het verwoordt: ‘Het kabinet moet eindelijk oog krijgen voor het welzijn van de bevolking.’ Ook hij was zaterdag even open uit protest.

Aan de Oude Vismarkt verwelkomt modewinkel Kootuur (Nederlandse en Scandinavische merken) eindelijk weer klanten van vlees en bloed in de winkel. Op de tweede verdieping heeft de bijbehorende kapsalon, zoals overal in Nederland, het flink druk. ‘Ik heb afgelopen maand louter verkocht via Instagram’, zegt de 31-jarige eigenaresse Dian Klein Willink. Zij laat elegante foto’s van zichzelf zien in diverse outfits. ‘Ik stond me de hele dag om te kleden, terwijl drie medewerkers acht uur lang berichten beantwoordden op hun telefoon of bestellingen afleverden.’ Fysieke klanten zijn volgens Klein Willink prettiger en ook makkelijker te verleiden nog iets anders te kopen dan waarvoor ze gekomen zijn.

De drukte in de winkelstraten valt deze zaterdag mee in Zwolle, ondanks een maand lockdown. Ook elders in het land blijft een run op winkels uit. De consument is merkbaar minder gretig dan na de eerste lockdown in 2021. Klein Willink vermoedt dat veel mensen hun geld al hebben uitgegeven aan wintersport en winkeluitstapjes naar België en Duitsland. ‘Zo zonde dat al dat geld is weggevloeid naar het buitenland.’ Achter het luchtgordijn van winkelketen Primark telt een medewerker de bezoekers. ‘Het is onder verwachting.’

Op de Grote Markt speelt de bebaarde Michael Hooft, gezeten op een krukje, een christelijk deuntje op zijn blokfluit. Hij wijst een beetje sip naar zijn pet op de grond. ‘Ik merk nog niks van de extra drukte.’

Winkelend publiek in het centrum van Zwolle. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Winkelend publiek in het centrum van Zwolle.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Meer over