Ook Amerikanen zien wel iets in aanpak Singapore

In zijn cel in de Queenstown-gevangenis van Singapore bidt een Amerikaan iedere avond dat hem een lijfstraf bespaard zal blijven....

MARIANNE BOISSEVAIN

Van onze buitenlandredacteur

Marianne Boissevain

AMSTERDAM

Zijn enige hoop is dat president Ong Teng Cheong hem gratie zal verlenen, maar hij beseft dat die kans klein is. 'Als het moet gebeuren, zàl het ook gebeuren', heeft de minister van Binnenlandse Zaken, Wong Kan Seng, zaterdag gezegd.

Vooral die zes stokslagen hebben in de Verenigde Staten grote verontwaardiging gewekt. De slagen worden met een buigzaam eind rotan door een in gevechtssporten getrainde beul uit volle kracht toegebracht op de blote billen van de vastgebonden gevangene. Iedere slag scheurt de huid open om blijvende littekens achter te laten, de pijn is zo groot dat menig gevangene het bewustzijn verliest. Een geschokte president Clinton heeft tot drie maal toe bij Singapore op clementie aangedrongen.

Maar lang niet alle Amerikanen bleken Clintons afschuw te delen. De dagelijkse berichten over berovingen, verkrachtingen, drugsoorlogen en rassenrellen indachtig belde menig brave burger de lokale radio of krant om zijn instemming te betuigen.

En niet alleen 'de zwijgende meerderheid' bleek er zo over te denken. 'Hier durft de politie de kastjes van scholieren haast niet op vuurwapens te controleren uit angst inbreuk te maken op hun privacy', schreef de columnist Charles Krauthammer in de Washington Post.

Die blijken van instemming deden Singapore goed, bij alle ergernis over de verontwaardiging van Clinton en andere Amerikanen. Een Singaporaanse cartoonist liet Clinton tegen een achtergrond van bloedig stedelijk geweld met geheven vinger zeggen: 'Amerika is een beschaafd land en wij zijn fel tegen stokslagen'. 'Het is absurd dat landen die zoveel last hebben van misdaad proberen ons hun normen op te leggen', vond ook minister van Binnenlandse Zaken Wong Kan Seng.

Oud-minister David Marshall deed nog een poging de zaak uit te leggen. 'Wij in Azië vinden de samenleving als geheel belangrijker dan het individu. Voor ons is een harde hand heel gewoon, voor jullie niet.' Zò gewoon dat de rechters in Singapore jaarlijks een stuk of duizend verdachten tot stokslagen veroordelen. Michael Fay is waarachtig de enige niet. De uit Hongkong afkomstige Shiu Chi Ho, een schoolvriend van Fay die wegens dezelfde daden van vandalisme is veroordeeld, moet zelfs twaalf stokslagen incasseren.

Dat Singapore zulke exorbitante straffen kent voor verfkladders komt echter niet voort uit overdreven netheid, maar uit politieke angst. De Wet op het Vandalisme op grond waarvan Fay is veroordeeld stamt uit 1966, toen het juist onafhankelijk geworden Singapore het toneel was van etnisch geweld tussen Chinezen en Maleiers en van alle kanten communistisch gevaar leek te dreigen. 'Omdat we geen demonstraties mochten houden en geen pamfletten mochten uitdelen, konden we alleen maar leuzen kladden', vertelde de arts Lee Siew Choh (76) onlangs.

Tegen de opvattingen van minister van Justitie Ahmad Ibrahim in drukte de toenmalige premier Lee Kuan Yew de lijfstraffen op vandalisme door. 'We wisten dat er plannen waren om de hele stad onder te klodderen met verf - rode verf, zwarte verf', zei Lee in 1967. 'Daarom hebben we gezegd: bij een tweede veroordeling volgen onherroepelijk stokslagen.' Onherroepelijk betekent dat zelfs de rechter er niets aan kan veranderen. Niet alleen recidivisten krijgen onherroepelijk slaag, ook vandalen die onafwasbare verf gebruiken, zoals die uit het spuitbusje van Michael Fay.

Het was The New York Times die in een commentaar alle argumenten tegen elkaar afwoog en tot een duidelijke conclusie kwam. Goed, Singapore is een veilige, ordelijke stad met schone straten. Maar Japan en Australië zijn ook veilig en ordelijk, en dat zonder lijfstraffen.

Het is redelijk om te zeggen dat Amerikanen die naar het buitenland gaan zich aan de daar geldende wetten moeten houden, vond ook de krant, maar volgens Fays advocaten zijn er in Singapore nooit eerder lijfstraffen opgelegd voor vernielingen aan particuliere bezittingen, zoals auto's. 'Hoe dat ook zij, het is ontmoedigend te moeten zien hoe Amerikanen, in hun verlangen naar orde, instemmen met een middeleeuwse foltering vanwege jeugdig kattekwaad.' Het commentaar werd besloten met een oproep om te protesteren bij de ambassade van Singapore in Washington. Maar volgens Singapore waren slechts 40 procent van de telefoontjes protesten - de meeste bellers maakten geen bezwaar.

Meer over