'Onze Beatrix en onze president Sezer. Kan het mooier?'

Het gaat goed met de Turken in Nederland. President Sezer kan dat vandaag tijdens een staatsbezoek zelf constateren. 'We zijn trots om te tonen wat migratie vermag.' 'Er zitten zelfs twee Turken hier in het parlement'..

Edelachtbare president wees niet bang, zal Ilhan Karaçay schrijven in een brief, want met de Turken die u hier aantreft gaat het prima. 'Zij waren een radeloos volk vol problemen, vijfendertig jaar geleden, maar dat is voorbij. Wij zijn geen schoonmakers meer, maar ondernemers en gemeenteraadsleden. Wij hebben zelfs twee Turken in het Nederlandse parlement!'

De tekst is bedoeld voor Ahmet Necdet Sezer, president van de Turkse republiek die vandaag aankomt in Nederland voor een staatsbezoek. Tegelijk zal Karaçay zijn brief afdrukken in Dunya, het dagblad waarvoor hij correspondent is in Nederland. Te midden van zijn collega's is Karaçay huisoudste: 34 jaar bezig, eerst voor dagblad Hurriyet, later ook voor het NOS-programma Paspoort en tegenwoordig bedient hij naast Dunya de Turkse tv-zender NTV.

De komst van Sezer is een gebeurtenis van formaat, vinden Karaçay en zijn collega-correspondenten. De redacties in Istanbul en Ankara willen veel kopij, veel beelden, vooral van het protocol 'want het eerbetoon dat Beatrix onze president gunt is groot hè', zegt Nufel Yavuz van dagblad Turkiye. 'De top van Nederland en Turkije komen voor het eerst samen: ónze koningin Beatrix en ónze president Sezer. Kan het mooier?'

Blij en trots zijn de Turken in Nederland. Blij met een president die zich ontpopt als een integer man, rechtvaardig en a-corrupt, 'haast on-Turks' (Yavuz). Trots dat ze hem tonen kunnen wat migratie vermag.

'Met de Turken in Nederland gaat het elke dag beter', zegt Aydin Karaçay, neef van Ilhan en uitgezonden door de grootste krant van Turkije, Star. Twee jaar nu is hij hier en Holland blijft hem verbazen.

'Ik heb voor het bezoek van Sezer veel mensen geïnterviewd en proef overal tevredenheid. Nederland is voor Turken heel speciaal. In Duitsland heb je altijd problemen, hier kun je gewoon leven. Er is weinig discriminatie.

'De Turken mogen meedoen met de rest: ze worden politieagent en hun dochters gaan studeren. Veel van hen hebben eigen bedrijfjes, de im- en export loopt heel goed. Dat willen ze de president graag laten zien.'

Zelfs het gros van de circa zeventigduizend Turkse Koerden in Nederland, toch vaak de felste bestrijders van de staat Turkije, heten Sezer van harte welkom. Hij is immers de man die durft te spreken over een 'minderhedenprobleem' in Turkije - ook al laat hij het woord Koerden daarbij niet vallen.

Een enkele groepering heeft protest aangekondigd tegen de komst van de president, maar het gros van de Koerden in Nederland wijst acties af.

'Sezer is echt anders dan de rest van de politici in Turkije', zegt Necirvan Qilori, Nederlands correspondent voor het Koerdische dagblad Özgur Politika. 'Van begin af aan laat hij zien zich niet te beperken tot de staatsideologie, die de democratie en de mensenrechten schendt. Dat is moedig: critici worden al snel tot vijand van Turkije bestempeld, of tot vriend van het terrorisme. Maar zelfs het leger keert zich niet tegen hem. Wij Koerden denken dat deze man wel iets kan bereiken. Hij geeft ons een gevoel van vertrouwen.'

Wonderen verwacht Qilori evenwel niet van Sezer, die als president weinig directe macht heeft in Turkije. Als hij iets kan uitrichten, is het voor de binnenlandse politiek en niet voor de naar Nederland uitgeweken landgenoten.

Voor een symbool is het presidentiële bezoek mooi, zegt Ilhan Karaçay van Dunya, 'maar verder stelt het niks voor - hij praat wat met Beatrix en Kok, gaat deur in en deur uit. Is ook niet nodig. Wij Turken doppen onze eigen boontjes.'

Toch geeft hij de president in zijn brief wat huiswerk mee. Graag wil hij de dienstplicht aankaarten. Jonge Turken in het buitenland kunnen hun zware soldatentijd van anderhalf jaar wel afkopen voor tienduizend Duitse marken, maar dan moeten ze nog steeds een maand naar Turkije komen voor een opleiding. 'Dat is het grootste obstakel van de Turkse jeugd in Nederland', zegt Karaçay, 'de dienstplicht ondermijnt hun toekomst hier.'

Dan is er ook een terugkeerprobleem voor de ouderen, de eerste generatie gastarbeiders. Die willen naar huis, maar krijgen amper Turkse steun.

'Komen ze in hun oude dorp, dan is alles anders geworden. Er is niemand: geen familie, geen vrienden. Dus willen ze graag een bejaardenhuis waar ze samen wonen kunnen, maar die zijn er niet, in Turkije. Misschien kan Sezer er iets aan doen.'

De president zal zijn brief lezen, daar is Karaçay van overtuigd. De Turken die het land verlieten zijn nog steeds belangrijk voor de achterblijvers. En andersom. 'De band met Turkije wordt steeds hechter. De schotelantennes hebben ons land dichterbij gebracht. Tegenwoordig verdienen we genoeg om er vaker op vakantie te gaan. De meesten van de eerste generatie pendelen heen en weer: zes maanden hier, zes maanden daar. Hoe goed het ons ook vergaat in Nederland - wij blijven pleegkind van Turkije.'

Meer over