Onzalig lot voor een zuiger als een locomotief

Het is Herman J. van Riel een raadsel. Wat is er toch geworden van de NV EMO, te Dordrecht? Ze maakten stofzuigers, kijk eens naar dit exemplaar van Van Riel....

De ouders van Herman van Riel kochten hun EMO in 1937, toen ze trouwden. 'Ik ben zeer benieuwd of iemand weet wat met deze fabriek is gebeurd', schrijft Van Riel. 'Overgenomen, opgegaan in een ander bedrijf, failliet gegaan, wat dan ook?'

Bij het Stadsarchief van Dordrecht gaan aanvankelijk geen bellen rinkelen. Het Bedrijvenregister Zuid-Holland proberen, is de suggestie. En ja, daar staan inderdaad ingeschreven de NV Electrische Machine Onderneming, alsmede de EMO-Basto Stofzuigers NV, gevestigd te Dordrecht.

Dik Bekkers, kenner van oude apparaten en eigenaar van het Eerste Naaimachine Museum van Nederland, ook in Dordrecht, vindt het vreemd: een EMO stofzuiger.'Ik heb zelf nog wel een Excelsior staan, een Dordtse stofzuiger van de onderneming EMF.

Helen Stroosma van het Stadsarchief lost het zaakje toch nog op. 'De EMO is een dochter van de EMF, een elektromotorenfabriek.' De omzet van dit Dordtse bedrijf moest begin jaren dertig fors omhoog, dus gingen ze stofzuigersproduceren, 'een opkomend artikel in die tijd', aldus de kopij van het archief.

Stroosma citeert verder: 'Ook andere huishoudelijke apparaten stonden op het programma, waarvoor de moedermaatschappij dan de motoren zou moeten leveren. Aanvankelijk leverde de EMO behoorlijke revenuen op, maar later werden er gevoelige verliezen geleden, die voornamelijk te wijten waren aan het slechte afbetalingssysteem. Toen dan ook in mei 1940 de stofzuigerfabriek door oorlogsgeweld werd verwoest, werd kort daarna overgegaan tot opheffing van de NV.'

Arme EMO, platgegooid door de Duitse bezetter. Het gebouw werd na de oorlog weliswaar weer opgebouwd, meldt het stadsarchief nog, maar er werd geen stofzuiger meer geproduceerd.

Het EMO-exemplaar van de familie Van Riel was ook een onzalig lot beschoren. Een paar jaar geleden kregen de oude Van Riels bezoek van thuiszorgers. 'Dat was nodig', schrijft zoon Herman. De thuiszorgers mochten volgens de Arbo-wet niet met zo'n antiek zuigding in de weer. Exit EMO.

'Maar hij functioneert nog steeds', schrijft Van Riel, een beetje sip. 'Een voordeel is dat niet steeds nieuwe zakken hoeven worden gekocht. Want de stoffen zak, die erin zit, kan steeds geleegd worden.'

Meer over