Onvrijwillige heerser van Mogadishu

Hij leidt in Somalië de Unie van islamitische rechtbanken, wier milities de krijgsheren verdreven uit Mogadishu en woensdag nog de stad Jowhar innamen. Maar de leraar Sheikh Sharif Ahmed ziet zichzelf vooral als man van vrede.

Hij stelt zich op als een bescheiden man. Sheikh Sharif Ahmed, de leider van de Unie van Islamitische Rechtbanken die nu de macht heeft overgenomen in het zuiden van Somalië, zegt dat zijn enige ambitie vrede is. Vrede voor de murw geslagen bevolking van Mogadishu , die sinds 1991 leefde onder voortdurende dreiging van moord en doodslag.

Sheikh Sharif Ahmed en zijn islamisten hebben daar, in ieder geval in Mogadishu , een eind aan gemaakt. Volgens de spaarzame berichten die doorsijpelen vanuit de Somalische hoofdstad is het in de stad rustig nu de krijgslustige warlords zijn verjaagd.

Raceten de krijgsheren in grote auto`s door de stoffige straten van de platgeslagen stad, met lijfwachten voorzien van afweergeschut in de laadruimte, Sheikh Ahmed laat zich rondrijden in een simpele fourwheeldrive met slechts twee lijfwachten erin. Sheikh Ahmed gaat gekleed in een lang Pakistaans shirt en eenvoudige broek, met daaronder sandalen. Op het hoofd een traditionele keffiyah.

Hij is een leider tegen wil en dank, deze 42-jarige leraar uit Chabila, die aardrijkskunde, Arabisch en theologie studeerde aan universiteiten in Libië en Sudan. Vervolgens werd hij leraar aan een school in Mogadishu , de stad die, na de val van dictator Siad Barre in 1991, opgedeeld was door diverse clans en hun krijgsheren. Sheikh Ahmed probeerde ondanks de chaos fatsoenlijk les te geven. Hij stortte zich pas in 2003 in de politiek toen een 12-jarige scholier van hem door een van de clans werd ontvoerd. Samen met andere Somaliërs die het vechten, de wegversperringen en de corruptie zat waren, stichtte hij vervolgens in zijn eigen wijk een islamitische rechtbank, waarmee hij de wetteloosheid probeerde te bestrijden.

Ondanks de rigide straffen kreeg de rechtbank van Sheikh Ahmed al snel aanzien. Ook in andere wijken werden soortgelijke instituten, beschermd door een eigen militie, opgericht. De gewone Somaliër, van huis uit overwegend gematigd islamitisch, juichte de komst van deze rechtbanken toe. Ze werden populair omdat ze orde en rust creëerden in een wereld vol chaos. Naast veiligheid zetten ze ook het onderwijs weer op poten gezet en deden ze aan sociale zorg.

In 2004 verenigden de diverse rechtbanken van Mogadishu , inmiddels elf in totaal, zich binnen de Unie van Islamitische Rechtbanken, en werd Sheikh Sharif Ahmed hun leider. Een eigen militie werd snel uit de grond gestampt, vierhonderd man groot, die de rechters beschermde en verdachten moest inrekenen. Later voegde ook de islamitische militanten van al-Ittihad al-Islami (AIAI) zich bij de Unie. Gezamenlijk werden de afgelopen weken de corrupte krijgsheren en hun milities, die heimelijk door de CIA gesteund zouden worden, de stad uit verdreven. Volgens het Rode Kruis zijn daarbij meer dan driehonderd mensen omgekomen.

Sheikh Ahmed controleert nu heel Mogadishu en de macht van de Unie van Rechtbanken breidt zich snel uit. Woensdag viel de stad Jowhar in haar handen, negentig kilometer ten noorden van Mogadishu . Hierheen was de alliantie van krijgsheren verjaagd, die - zo goed als zeker met steun van de VS - de islamisten bestreden. Enkele krijgsheren zijn nu op de vlucht, meldde Radio France Internationale, en een van hen zou zijn overgelopen naar de islamisten.

Hoewel in de straten van Mogadishu nu de islamitische wetten gelden - de drie bioscopen zijn gesloten, popmuziek is taboe en het WK voetbal mag niet vertoond worden - blijft Sheikh Ahmed volhouden dat hij Somalië niet wil veranderen in een streng islamitische staat. `We willen alleen onze bevolking beschermen`, zei hij dinsdag tegen een journalist van The Times. `We vechten tegen de krijgsheren, de moordenaars, de plunderaars.`

Dat de Unie van Islamitische Rechtbanken banden zou hebben met Al Qa`ida wordt door hem ontkend. Dat een van de leiders van de al-Ittihad al-Islami, Sheikh Hassan Dahir Aweys (61) op een lijst staat van door de VS gezochte terroristen, zegt hem niets. De VS beweren dat Aweys tien jaar geleden contacten onderhield met Osama bin Laden. Aweys ontkent dit niet, maar zegt nu geen enkele relatie met Bin Laden of Al Qa`ida te hebben.

Sheikh Ahmed, die bereid is tot overleg met de VS, het Westen en de machteloze overgangsregering van Somalië, nodigde deze week meer journalisten uit naar Mogadishu te komen, om zelf te komen constateren dat het er rustig nu is.

De journalist van The Times kan dat beamen. Niet langer klinken er schoten in de stad en op de markt is de prijs van een kalasjnikov zowaar gedaald van 550 dollar tot 350 dollar.

Meer over