Ontsporing Van Gelder viel te voorzien

Achteraf bezien kwam de wereldtitelstrijd turnen in Rotterdam in alle opzichten te vroeg. Het toernooi dat zaterdag begint was vier jaar geleden juist zo interessant voor de Nederlandse gymnastiekunie KNGU, omdat de bond een wereldkampioen in de gelederen had. Zijn naam: Yuri van Gelder.

John Volkers

Hij moest de man van het toernooi in 2010 worden. De posters konden worden besteld, maar toen de drukorder de deur uitging, had de KNGU een geheel andere aandachtstrekker in huis gekregen. Yuri van Gelder bleek, na vele genegeerde waarschuwingen, in 2009 een regelmatig gebruiker van cocaïne.


Hij werd, bij de NK van dat jaar, betrapt op dat middel dat bij controle buiten competitie als plezierpoeder wordt aangemerkt. Van Gelder zag het ook als spul voor de 'fun', maar bij wedstrijdcontroles geldt coke als doping en wacht een schorsing.


Van Gelder bekende, nog voordat zijn NK-plas was gecontroleerd, en hoopte met instemming van de turnwereld op strafvermindering. Want zo erg was het toch allemaal niet. Twee jaar uitsluiting, het maximum, werd door de bekentenis gehalveerd.


De drievoudig Europees kampioen kon daardoor de WK van Rotterdam nog halen was de redenering, die voorbijging aan de ernst van de situatie. Ook Van Gelder dacht dat hij het spul snel weer de baas zou zijn. Na zijn verblijf in de Schotse afkickkliniek was er direct de gerichtheid op zijn rentree.


Er moest een gymzaal met ringen komen. Er diende een trainer te worden gevonden en aan de lichamelijke fitheid diende onverwijld, zelfs al in de Schotse kasteeltuin van de afkickkliniek, te worden gewerkt.


In die haastprocedure moest Van Gelder al in maart weer zijn dopingpapieren - de whereabouts - gaan invullen. Het maakte hem bijna wanhopig, zo toonden NOS-beelden vanuit een trainingskamp in Portugal. Het moest, want anders kon hij in september niet in zijn eerste officiële wedstrijd, een interland in en tegen Italië, uitkomen.


Op 14 juli bij zijn presentatie in Den Bosch, werd Van Gelder op het schild gehesen. Hij had de strijd gewonnen, maar wat toen al opviel, hij voelde zich in geen enkel opzicht verslaafd. Hij trok er een vies gezicht bij. Hij was een 'fucking sportman' en zeker geen ex-junk. Van Gelder moet dat deel van de verslavingszorg hebben gemist. Geef toe dat je er echt heel slecht aan toe bent, pas dan kan het herstel beginnen.


De bond die zijn terugkeer regisseerde, stond hem nadrukkelijk bij. Hij werd in het WK-traject opgenomen. Er was al een tegenvaller genoteerd. Een lastige schouderblessure remde de conditie. Bij de interland in Italië was Van Gelder volkomen de kluts kwijt. Hij husselde de elementen van zijn oefening door elkaar.


Toen had de bond misschien al verstandig moeten zijn en hem uit de strijd moeten nemen. Het gebeurde niet. Wie deze week oud-schaatser Jan Ykema op tv zag, die vertelde dat hij er acht jaar over had gedaan om van zijn cokeverslaving af te komen, zal ook zijn gedachten hebben gehad over de haast, waarmee Van Gelder Rotterdam 2010 diende te halen.


Uiteindelijk vloog hij uit de bocht. Het zou van wijsheid hebben getuigd als beter was voorvoeld dat zo'n ontsporing er aan zat te komen.


John Volkers



Verklaring Van Gelder

Yuri van Gelder heeft na twee dagen radiostilte gereageerd op zijn terugtrekking van de WK turnen.


De turner begint zijn verklaring met: 'Nee, ik heb geen cocaïne gebruikt.' Dat zulks door de bestuurders Gootjes en Geukers is geïmpliceerd, moet duiden op 'misinterpretatie', dan wel het 'willens en wetens' verdraaien van de feiten.


Van Gelder geeft toe het erg moeilijk te hebben gehad in de voorbije tijd. De behandeling van zijn verslaving, vorig jaar begonnen met een verblijf in de Craig Castle-kliniek in Schotland, was hem de laatste weken steeds zwaarder gevallen. Dat, en blessures aan de schouder en de rug leidden tot 'depressieve gevoelens, waardoor zich verschillende momenten hebben voorgedaan waarin ik neigde naar mijn oude gewoontes'.


De 'neerslachtige gevoelens' leidden bij Van Gelder tot de gedachte dat het beter zou zijn zich terug te trekken voor de WK. 'Ik heb aangegeven dat hoe hoger de druk werd, hoe vaker ik vreesde voor een terugval. Omdat ik koste wat kost een dergelijke terugval wilde voorkomen, leek het mij een betere optie om mezelf niet bloot te stellen aan alle druk die het WK met zich meebrengt en om tijdelijk afstand en rust te nemen, totdat ik zelf aanvoel dat mijn psyche ook klaar is voor een rentree in de topsport.'


Het duurde tot dinsdag voor Van Gelder dat durfde te zeggen. 'Ik begrijp dat de KNGU zich ongemakkelijk voelde bij het feit dat ik me terugtrok van het WK, zeker omdat ik dit op het allerlaatste moment had besloten.'


Daarna begonnen de geruchten over hernieuwd cokegebruik. Daarvan geeft Van Gelder de gymnastiekunie de schuld. 'Het gerucht dat ik wederom cocaïne gebruikt zou hebben, is te wijten aan de heren Gootjes en Geukers die mij op deze beschamende wijze te kijk wensen te zetten in de media.'


Tussen de KNGU en Van Gelder is het voorbij. 'Er is hier sprake van een vertrouwensbreuk die ook wat mij betreft onherstelbaar is geworden.'


De wereldkampioen van 2005 zegt niet te verdwijnen uit het turnen. Hij zegt zonder de KNGU te kunnen. Zijn opties: 'Mezelf te selecteren zonder bond, uit te komen voor een ander land of zelfs het oprichten van een eigen bond. Al deze opties zal ik de komende tijd onderzoeken, terwijl ik gewoon keihard blijf doortrainen en werken aan mijn comeback.'


Meer over